منظور خداوند از تنبیه بدنی زنان به دست همسرانشان که در سوره مبارکه نسأ بیان شده چیست؟

پاسخگویان
0 12

10 دقیقه

الف) در آیه شریف میفرماید: فَالصَّـَـلِحَـَتُ قَـَنِتَـَتٌ حَـَفِظَـَتٌ لِّلْغَیْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّه…;(نسأ،۳۴) صالحان و درستکاران، و آنها کسانی هستند که در برابر نظام خانواده خاضع و متعهد میباشند، و نه تنها در حضور شوهر، بلکه در غیاب او، حفظ غیب میکنند، و در برابر حقوقی که خداوند برای آنها قایل شده، وظایف و مسؤولیتهای خود را به خوبیانجام میدهند.

مردان موظفند در برابر این گروه از زنان نهایت احترام و حقشناسی را داشته باشند; ولی در قبال این گروه، زنانی هستند که از وظایف خود سرپیچی میکنند و در آنها نشانههای ناسازگاری دیده میشود; مردان در برابر این گونه از زنان وظایف و مسؤولیتهایی دارند که باید مرحله به مرحله آن را انجام دهند، و مراقب باشند که از حریم عدالت تجاوز نکنند که در نهایت و در مرحله آخر اگر نتیجه نبخشید، مأمور به تنبیه هستند، آن هم با شرایطی که در اجرا باید آن را رعایت کنند. این وظایف و مراحل به ترتیب ذیل در آیه بیان شده است:

۱٫ وَالَّـَتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ; زنانی را که از طغیان و سرکشی آنها میترسید، موعظه کنید و پند و اندرز دهید. پس با این قبیل زنان، قبل از هر چیز باید به وسیله اندرزها و نصایح دوستانه، و نشان دادن نتایج سوءرفتارشان آنها را متوجه و به مسؤولیتشان رهنمون کرد.

۲٫ وَاهجُرُوهُنَّ فِی الْمَضَاجِع; ]در صورتی که اندرزهای شما سودی نداد[، در بستر از آنها دوری کنید. و با این وسیله، عدم رضایت خود را از رفتار آنها نشان میدهیم.

۳٫ و اضربوهنَّ; مرحله سوم، در صورتی است که سرکشی و پشت پا زدن به وظایف و مسؤولیتشان از حد بگذرد، و همچنان در راه قانون شکنی با لجاجت و سرسختی گام بردارند، و دیگر راهی جز شدت عمل باقی نماند، و چارهای جز خشونت نباشد; در این صورت اجازه داده شده تا از طریق تنبیه بدنی آنها را به انجام وظایفشان وادار کنند، و در واقع یکی از مصداقهای منکر نیز این مورد و نهی از آن به وسیله نزدیکترین فرد به زن از بهترین نوع آن محسوب میشود و بر مرد لازم است که در صورت مؤثر واقع نشدن مراحل دیگر نهی از منکر به آن مبادرت ورزد. پس:

۱٫ اولاً، آیه، مسأله تنبیه بدنی را از باب امر به معروف و نهی از منکر در مورد افراد وظیفه نشناسی جایز دانسته که هیچ وسیله دیگری درباره آنان مفید واقع نشود، و اتفاقاً این مسأله منحصر در اسلام نیست; بلکه در تمام قوانین دنیا زمانی که از طریق مسالمتآمیز نتوانند افراد را به وظایفشان آشنا کنند، ناچار به خشونت متوسل میشوند; حتّی در موارد خاصی مجازاتهایی شدیدتر از ضرب و تا سرحدّ اعدام قایل میشوند.

۲٫ ثانیاً، تنبیه بدنی باید ملایم و خفیف باشد; به طوری که موجب شکستگی و مجروح شدن، و کبودی بدن نشود.

۳٫ ثالثاً، روانکاوان امروز معتقدند که جمعی از زنان دارای حالتی به نام مازوشیسم (آزادطلبی) هستند که با شدت یافتن آن، تنها راه آرامش آنان تنبیه مختصر بدنی است.

مسلم است که اگر یکی از این مراحل مؤثر واقع شود، و زن به انجام وظیفهاش اقدام کند، مرد حق ندارد بهانهگیری کند و در صدد آزار و اذیت زن برآید; لذا به دنبال این جمله میفرماید:

فإنْ أطعنکمْ فَلاَتَبْغُواْ عَلَیْهِنَّ سَبِیلاً; اگر اطاعت کردند، به آنها تعدی نکنید.

۴٫ رابعاً: از مجموعه این چند آیه روشن میشود که مخاطب در آیه مردانی هستند که از طرف خداوند، به عنوان مؤمن به آنان خطاب شده است، بنابراین قطعاً باید متصف به صفت عدالت باشد; یعنی خداوند به شخص عادل چنین دستور داده است نه به شخص فاسق و ظالم، لذا در تمام مراحل باید عدالت رعایت شود تا ظلمی در حق زن واقع نشود. بنابر آنچه گذشت آن چه در پرسش آمده صحیح نیست و مرد چنین حقی ندارد.

ب) مردان هم درست همانند زنان در صورت تخلف از وظایفشان حتی مجازات بدنی میشوند; ولی چون این کار غالباً از عهده زنان خارج است ]به خاطر عواطف بیشتر و قدرت بدنی کمترشان[ لذا حاکم شرع موظف است که این قبیل مردان را از طرق مختلف و حتی از طریق تعزیر (مجازات بدنی) به وظایفشان آشنا سازد. در این زمینه داستان مردی که در حق همسر خود اجحاف کرده بود و به هیچ قیمت هم حاضر به تسلیم در برابر حق نبود و علیاو را با شدت عمل و حتی با تهدید و شمشیر، وادار به تسلیم کردند، معروف است.(ر.ک: تفسیر المیزان، علامه طباطبایی;، ج ۵، ص ۳۴۴ـ۳۵۲، نشر اسلامی / تفسیر نمونه، آیتالله مکارم شیرازی و دیگران، ج ۳، ص ۳۷۱، دارالکتب الاسلامیه.)

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.