سیره رسول اکرم در اهتمام به یاد مبدأ و معاد چگونه است؟

پاسخگویان
0 0

10 دقیقه

شما به دنبال این مطالب هستید:

از آنجا که هیچ انسانی مانند نبی اکرم(ص) اعتقاد راسخ به مبدأ و معاد نداشت و ندارد هیچ سیره و روشی مانند سیره آن حضرت(ع) آموزندگی نخواهد داشت. خدای سبحان بر اثر اهمیّت معاد همواره با واژەهای «یوم» و «یومئذ»، یعنی روز و آن روز به پیامبر هشدار می دهد که اگر از صراط مستقیم فاصله می گرفتی به تو جزای این جدایی و انفصال را می چشاندیم و عذاب تو را در حیات دنیا و در آخرت مضاعف می گردانیدیم: «أذاً لاذقناکَ ضِعف الحیوه وضِعف الممات» اسراء/۷۵ از این رو آن حضرت در سخن‎ها، استدلال‎ها و برخوردها چه در جنگ و چه در صلح، در مسجد و غیر آن، همواره معاد را مطرح می‎فرمود و مردم را به یاد معاد و قیامت متذکر می کرد. رسول گرامی(ص) اسم مبارک «هو الاخر» را در کنار «هو الأول» تفسیر می کرد و به عنوان مظهر اسم اعظم تا آن جا که ادراک و فهم مردم به آن می رسید از این امر مهمّ سخن می راند.

آن حضرت می فرمود: شما با نظام کلّ جهان هماهنگ خواهید بود و همه اسمای الهی در معاد ظهور دارد. برخی از آنها سبب خوف، پارەای مایه امید و بعضی باعث ارادت و برخی سبب کراهت است.

وجود انسان و حیات و ممات او از این مجموعه انجام یافته جدا نیست و به سوی خدا در حرکت است: «ألا إلی الله تَصیر الامور» شوری/۵۳ و سفره ظاهری آسمان و زمین برچیده خواهد شد: «و الارض جمیعاً قبضتُهُ یومَ القیامه والسّموات مَطوِیّات بِیَمینه» زمر/۶۷ گاهی می فرمود: «أفضل الإیمان أن تعلم أنّ الله معک حیث ما کنت» (کنز العمّال ۱/۳۷، ح ۶۶)؛ [بهترین ایمان آن است که بدانی هر جا باشی خدا با توست.] در سیره پیامبر(ص) هر رخداد بزرگ یا کوچکی به وقوع می پیوست و نشانه زوال و نفاد بود، پیامبر آیه مبارکه «إنّا لله و إنّا إلیه راجعون» بقره/۱۵۶ را بر لب جاری می کرد و به گفته زمخشری وقتی چراغ منزل آن حضرت خاموش می شد و نیز در رخدادهای کوچکتر از آن این آیه مبارکه را تلاوت می فرمود (کشّاف ۱/۲۰۷) در سیره آن حضرت هر حادثه یک آزمون الهی تلقی می شد.

انسان کامل در حوادث شکیبایی خود را از دست نخواهد داد؛ زیرا رخدادهای تلخ و شیرین و سبک و سنگین را مجلای اراده الهی می داند و هرگز متزلزل نمی شود چنان که حضرت علی(ع) فرمودند: «النّفس الکریمه لا تؤثّر فیها النّکبات» (میزان الحکمه ۱۰/۱۴۷) توجّه به خدا را در همه حالات خود حفظ می کند. بدیهی است سیره اخلاقی چنین انسانی بسیار آموزنده خواهد بود.

بینش و نگرشی که پیامبر به ربوبیّت پروردگار داشت به او می آموخت که هر مربوبی تحت تدبیر ربّ خویش است و کمال تدبیر آن است که مربوب به پروردگار و ربّ خود تقرّب پیدا کند: «قل أَغیر الله أبغی ربّاً و هو ربُّ کلّ شیء ولا تکسب کلّ نفسٍ إلاّ علیها و لا تَزِر وازِره وَزرَ أُخری ثمّ إلی ربّکم مرجعکم فَیُنَبِّئُکم بِما کُنتم فیه تَختلفون» انعام/۱۶۴؛ [بگو ای پیامبر آیا من کسی غیر خدا را به ربوبیّت برگزینم در صورتی که خدا ربّ همه موجودات است و هیچ کس چیزی نیندوخت مگر بر خود و هیچ نفسی بار سنگین دیگری را بر دوش نگیرد و بازگشت همه شما به سوی خداست. او شما را به آنچه در آن خلاف کردید آگاه خواهد ساخت.]

در سیره نبی اکرم(ص) اعتنا به مبدأ و اهتمام به معاد در کنار هم قرار گرفته است: «قل أغیر اللهِ أتّخذ ولیّاً فاطر السّموات والارض وهو یُطعِم ولا یُطعَم قل إنّی أُمرتُ أن أکونَ أوّل مَن أَسلم ولا تَکونَنّ مِن المشرکین قل إنّی أخاف إن عصیتُ ربّی عذابَ یومٍ عظیمٍ» انعام/۱۴ـ۱۵؛ [بگو آیا غیر از خدا را به یاری و دوستی و سرپرستی برگزینم. افریننده آسمان و زمین خداست. او به خلق طعام و روزی می بخشد و خود از طعام بی نیاز است.

بگو ای رسول، من مأمورم اوّل کسی باشم که تسلیم حکم خداست و نیز مرا گفته اند که از گروهی که به خدا شرک آورند نباشم.] خداوند طبق این آیه، فاطر، مدبّر و آفریننده مجموعه نظام امکانی است، همه قوای طبیعی و غریزی از او پدید آمده و پیامبر(ص) طبق این فرمان می گوید: من اگر توحید الهی را به رسمیّت نشناسم به عذاب الهی در معاد مبتلا خواهم شد.

در این نگرش پیامبر(ص) محروم ماندن از توحید سبب عذاب در معاد خواهد بود. آن حضرت درباره معاد گاهی دو انگشت سبّابه دو دست را کنار هم می گذاشت و می فرمود: «أنا والسّاعه کهاتیْن» (بحار ۲/۳۰۹)؛ [من و قیامت مانند این دو انگشتیم]؛ یعنی من از قیامت دور نیستم و همیشه به یاد آن هستم. گرچه معنای عمیق این همتایی، یعنی تساوی نبوت و معاد و حضور دائمی یکی برای دیگری جایگاه خاص خود را دارد.

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.