مهارت مقابله با شکست

0 26

22 دقیقه

برای برخی از افراد، شکست در دستیابی به هدف یا انجام یک کار می تواند تجربه ی تلخ و ناراحت کننده ای باشد. احساسات معمول مرتبط با شکست مانند ترس، ناراحتی و فشار روان پاره ای موارد آسیب زا و ناتوان کننده هستند. کسانی که شکست را تجربه می کنند معمولا دوست ندارند با حقایق نهفته در آن روبه رو شوند و از ارزیابی دلایل آن اجتناب می ورزند. تجربه ی شکست در دنیایی که افراد موفق را تحسین و افراد شکست خورده را تحقیر می کند، حتی برای کسانی که عزت نفس بهنجاری دارند نیز دشوار است. به دنبال شکست های مهم، غالباً افکار منفی مانند ناتوانی و بی کفایتی فعال می شوند و عزت نفس فرد آسیب می بیند.
شکست اجتناب ناپذیر است
برای رسیدن به موفقیت، تجربه ی شکست نیز گریزناپذیر است. تفکر منطقی و ارزیابی واقع بینانه در موقعیت های ناکام کننده می تواند مفید واقع شود. بنابراین از آنجا که احتمال مواجه شدن با شکست تقریبا در هر امری وجود دارد؛ می باید به جای این که تحت سلطه ی افکار منفی و بی فایده قرار بگیریم که احساس درماندگی و ناامیدی را به دنبال دارند، می توانیم با اتخاذ روش حل مسئله، سعی در سازگار شدن با موقعیت و تلاش مجدد برای رسیدن به هدف نماییم.
راهبردهای زیر می توانند به ما کمک کنند تا دیدگاه واقع بینانه ای نسبت به شکست اتخاذ کنیم و از تأثیر منفی آن بکاهیم

شکست به عنوان یک فرایند
شکست نباید پایان فعالیت ها و کوشش های ما تلقی شود. شکست در واقع بخشی از نتیجه ی اقداماتی است که ما برای رسیدن به هدف انجام داده ایم. همانند تجاربی نظیر درد و رنج که در زندگی روزمره وجود دارند؛ شکست یکی از پیامدهای احتمالی همه ی فعالیت های ما است. اگر میخواهیم شیرینی موفقیت را تجربه کنیم گاهی هم ناگزیر از چشیدن طعم تلخ شکست هستیم. خوشبختانه در اغلب موارد، شکست تجربه ای موقت، قابل کنترل و همچنین حل شدنی است

پیش بینی شکست
قبل از شروع هر فعالیت و برنامه ای که در راستای رسیدن به هدفی تنظیم شده است؛ باید موانع و مشکلاتی که می توانند موجب ناکامی در حصول به نتیجه شوند؛ مشخص گردند؛ بنابراین به هنگام تدوین اهداف، بهتر است برای مقابله با مشکلات احتمالی تدابیری اندیشید.پیش بینی شکست در طی مراحل مختلفِ تحقق هدف و آماده نمودن خود برای مقابله با آن از طریق اجرای طرح های دیگر و انعطاف در برنامه، حاکی از هوشمندی، فراست و رشد شخصی است. با رعایت اصل مذکور احتمال شکست کاهش می یابد، از هدر رفتن منابع پیشگیری شده، امکان دستیابی به هدف بیش تر می شود.

نگرش اصلاحی
هیچ یک از ما کامل نیستیم. هر کسی نقایص و کاستی های خاصی دارد. با وجود توانایی ها و استعداد قابل توجهی که در هر فردی نهفته است؛ اجتناب از شکست مقدور نیست. ما به هنگام شروع هر فعالیت در معرض ناکامی و شکست می باشیم؛ بنابراین، عقل سلیم اقتضا می کند که نگرش هوشمندانه ای نسبت به شکست اتخاذ نماییم. اگر ما شکست را احتمال موجود در هر موقعیت یادگیری یا عمل در نظر بگیریم؛ در این صورت هر شکست به منزله ی نشانه ای از نقص و کمبود خواهد بود که نیاز به اصلاح و کامل شدن دارد. ما می توانیم از تجارب شکست برای اصلاح مهارت ها و افزایش توانمندی های خود استفاده نموده، از این طریق احتمال موفقیت های بعدی را افزایش دهیم. اگر شکست به عنوان یک مرحله ی مفید در فرایند اصلاح و رشد قابلیت های فردی درنظر گرفته شود؛ در این صورت می تواند به جای آثار زیانبار، به خود آگاهی و خودسازی منجر شود

پذیرش مسئولیت
عده ای از افراد عادت دارند به هنگام شکست، اوضاع و شرایط بیرونی و افراد دیگر را متهم کنند. این روش در واقع راهبردی محافظتی است. در چنین ارزیابی هایی معمولا نوعی خودفریبی وجود دارد. شاید ترس از انتقاد و سرزنش دیگران، انگیزه ی اصلی روش مزبور باشد. اگر به دلیل گم کردن مسیر، خود را در میان یک صحرای خشک و سوزان بیابیم؛ سرزنش خورشید، زمین و تقدیر نمی تواند مشکل ما را حل کند. به جای آن باید به فکر چاره بود و راهی برای خروج از مهلکه یافت
زمانی که عضو یک گروه هستید و کار جمعی انجام میدهید؛ شانه خالی کردن از مسئولیت و سرزنش دیگران به هنگام شکست، وضع را بدتر می کند؛ در عوض پذیرش مسئولیت اعمالتان می تواند اعتماد و احترام سایر اعضای گروه را برانگیزد و در پرتو حمایت و رفع مشکلات با همکاری هم دیگر، خواهید توانست به موفقیت مورد نظر دست یابید.

پشتکار و اراده
برخی از مردم به آسانی دل سرد می شوند و اقرار به شکست می کنند؛ اما افراد مصمم می کوشند تا از طریق اصلاح و تجزیه و تحلیل اعمال خود، موانع موجود در راه رسیدن به هدف را از میان بردارند. به هنگام مواجه شدن با شکست باید پس از شناخت نواقص و برطرف کردن آنها، مسیر تعیین شده را ادامه داد. ما آزادی انتخاب گزینه های مختلفی را داریم و می توانیم بابرگزیدن راه ها و روش های متفاوت با شکست مقابله نماییم. بنابراین نباید در میان راه دست از کوشش کشید. در این صورت وقت و هزینه های صرف شده که تجربیات ارزشمندی به شمار می روند، تلف خواهند شد

ارزیابی شکست
انرژی خود را صرف ارزیابی شکست هایی کنید که ارزش آن را دارند. ممكن است بسیاری از اموری که ما آنها را شکست تلقی می کنیم به راستی اهمیت چندانی نداشته باشند. در چنین مواردی شاید ادراک شکست مبالغه آمیز باشد. وقتی در کار مهمی که تأثیر زیادی بر زندگی فعلی و آینده ی شما دارد شکست می خورید بهتر است با تأمل و ارزیابی منطقی موقعیت، دلايل ناکامی را بررسی نمایید.اگر علت شکست، دشواری بیش از اندازه ی تکلیف است یا مسئله را دست کم گرفته اید؛ می توانید اطلاعات مورد نیاز را در مورد موقعیت جمع آوری نموده،هم چنین مهارت های لازم را بیاموزید. اگر فرد دیگری باعث شکست شما شده است می توانید راهبردهای جرأت ورزی و مذاکره کردن را تمرین کنید.

واقع‌بینی
وقتی اموری که خارج از کنترل ما هستند موجب شکست و ناکامی میشوند باید در مورد خودمان منصف باشیم در زندگی مشکلات و موانع بیشماری وجود دارند اگر ما بتوانیم قبلا این دشواری ها را پیش بینی نموده با آن ها مقابله کنیم؛باید این کار را انجام دهیم ولی سرزنش کردن خود برای رویدادهایی که مقابله باآن ها فراتر از توانایی ما میباشد موجب احساس درماندگی و در نهایت افسردگی میشود

نظم
پیروی از نظم و سازماندهی،رسیدن به هدف را تسهیل میگرداند.نظم بخشیدن به فعالیت ها به شما کمک میکند تا تمرکز خود را افزایش داده،از منابع و فرصت ها به خوبی استفاده کنید.احتمال موفقیت نیز در این شرایط بیشتر خواهد بود وقتی فعالیت ها به شکست منجر شد؛نظم و ترتیب باعث میشود تا سریع تر بتوانید موقعیت را تغییر داده کمبودها و خطاهای احتمالی را اصلاح کنید.بنابراین شکست را یک موقعیت یادگیری تلقی کنید و از تجاربِ بدست آمده در جهت اصلاح موقعیت و رفتارهای خود استفاده نمایید.جرئت مقابله با شکست را داشته باشید و در نهایت تمام توان و نیروی خود را برای غلبه بر آن به کار گیرید

تعادل بین خواسته های خود و انتظارات دیگران
هرچند به هنگام تعیین اهداف و برنامه ریزی باید انتظارات و توقعات منطقی دیگران را هم در نظر گرفت، اما افراط در راضی نگاه داشتن دیگران، موجب کاهش خلاقیت و افزایش احتمال سرخوردگی می شود. اگر شما همواره نگران نحوه ی ارزیابی عملکرد خود از سوی دیگران باشید دیگر نمی توانید از نیروهای خود در جهت خلاقیت و انتخاب راه های موثر و کارآمد استفاده نمایید. رقابت شدید با سایر افراد نیز باعث می شود تا به جای تحقق هدف به فکر برتری جستن بر رقیبان باشید. در این صورت میزان رضایت شما از عملکرد خود بیشتر به توانایی سایرین بستگی خواهد داشت تا ارزیابی واقع بینانه حصول به اهداف مورد نظر

الگوپذیری
استفاده از تجارب افراد موفق در زمینه‌ی به کار گیری روش های موثر برای دست یابی به هدف می تواند بسیار ارزشمند باشد. این گونه افراد معمولا شکست را بازخوردی که می تواند به اصلاح مهارت ها و بازنگری در فعالیت هایشان منجر شود تلقی می کنند: ((شکست من نشان می دهد که روش مناسبی را به کار نگرفته ام… این تجربه به من کمک می کند تا در موارد دیگر بهتر عمل کنم)) در حالی که سایر افراد ممکن است توانایی خود را برای رسیدن به هدف کافی ندانند:((این شکت نشان می دهد که من قادر نیستم مشکل را حل کنم … بهتر است در آینده از چنین موقعیت هایی پرهیز کنم))

جلب همکاری دیگران
وقتی شکست اجتناب ناپذیری رخ می دهد؛ بسیاری از افراد به تنهایی و عزلت گزینی گرایش می یابند؛ به علاوه تا مدتی قضاوت و هوشیاری آنها مختل شده، نمی توانند از دست افکار منفی رهایی یابند. هرچند این پاسخ طبیعی و فوری به یک شکست است؛ اما افراد کار آمد به سرعت این وضعیت را پشت سر گذاشته، سعی می کنند پس از جبران اشتباهات، فعالیت خود را از سر گیرند. آنها موقعیت و اعمال خود را به طور عینی ارزیابی نموده و در صورت لزوم در جست و جوی کمک و جلب همکاری دیگران بر می آیند. هر چند که برخی از افراد تمایل دارند فرد را پس از شکست سرزنش یا احيانا تمسخر کنند؛ باید آرامش خود را حفظ نموده، ضمن نادیده گرفتن جنبه های استهزا آمیز اظهار نظر دیگران، بر ابعاد عینی و صحیح ارزیابی ها تمرکز کرد.جلب حمایت و همدلی دیگران می تواند باعث بهبود روحیه فرد و آماده ساختن وی برای تلاش مجدد گردد

مثبت اندیشی
عوامل بسیاری موجب می شوند تا به دنبال شکست، تفکرات منفی و احساسات ناخوشایندی را تجربه کنیم. ابراز افکار منفی و رفتارهای نامناسب ممکن است رنجش دیگران را در پی داشته باشد. با کمک افکار مثبت می توان افسردگی ناشی از شکست را کاهش داد. مثبت اندیشی موجب انگیزش فرد به فعالیت و طرح برنامه هایی برای مقابله با شکست می شود. روحیه ی بالا احتمال دستیابی به موفقیت را افزایش میدهد. بدیهی است که مثبت اندیشی نباید جنبه ی خود فریبی پیدا کند. یافتن جنبه های مثبت و عبرت آمیز موقعیت، به معنی نادیده گرفتن موانع و مشکلات نیست. معمولا انسان، موفقیت را به عوامل درونی و شکست را به عوامل بیرونی نسبت می دهد. این واکنش در اوایل شاید تا حدی سازگارانه تلقی شود؛ اما در صورت تداوم و انکار مسئله، ممکن است شکست های بعدی را به دنبال داشته باشد.

آموزش مهارت های روانی_رفتاری

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.