آشنایی با داروی کورتون ( گلوکو کورتیکوئید)

0 8

کورتون ( گلوکو کورتیکوئید)

کورتون یا کورتیکوستروئید یا به اختصار استروئیدها نوعی چربی هستند که در کبد از ماده اولیه کلسترول ساخته شده و غده آدرنال یا فوق کلیوی از آنها در ساختن هورمون ها استفاده میکند.

مهمترین هورمون استروئیدی که در بدن ساخته میشود کورتیزول نام دارد. این دسته موارد بطور مصنوعی هم ساخته میشوند و از آنها به عنوان دارو استفاده میشود.

به کورتیکوستروئید هایی که بطور مصنوعی ساخته شده و بصورت دارو مصرف میشوند کورتون هم میگویند. کورتون ها در طب در درمان بسیاری بیمار ها مانند آسم، روماتیسم مفصلی، اگزما، لوسمی و بسیاری بیماری های دیگر استفاده میشود.

کورتون ها یا کورتیکوستروئید ها دو تاثیر مهم در بدن دارند. یک اینکه موجب مهار و سرکوب التهاب در بافت های بدن شده و دیگری اینکه سیستم ایمنی بدن را تضعیف میکنند و از این دو اثر در درمان بیماری ها استفاده میشود.

بطور مثال کنترل و مهار التهاب در بافت ها قسمتی از درمان التهاب مفصل است و از اثر سرکوب سیستم ایمنی این مواد در جلوگیری از پس زدن اعضای پیوند شده به بدن (مانند پیوند کلیه یا قلب) استفاده میشود.

مهمترین استروئید یا کورتون هایی که بصورت دارو بکار برده میشوند عبارتند از هیدروکورتیزون، دگزامتازون، بتامتازون، پردنیزون و پردنیزولون پردنیزون Prednisone یک ماده شیمیایی غیر فعال است که در کبد به فرم فعالی تبدیل میشود که به آن پردنیزولون Prednisolone میگویند. در کبد با اضافه شدن یک اتم هیدروژن به پردنیزون، پردنیزولون ساخته میشود.

استروئیدها یا کورتون ها چه زمانی مفید واقع می شوند؟
وقتی التهاب تبدیل به تهدیدی جهت آسیب مزمن به اعضای مهم بدن می شود، استروئید یا کورتون می تواند نجات بخش آن عضو و یا حتی جان فرد شود. برای مثال استروئیدها می توانند از التهاب کلیه ها که موج از کار افتادن آن در افراد مبتلا به لوپوس یا واسکولیت می شود، جلوگیری کنند. برای این بیماران درمان با استروئید یا کورتون از دیالیز شدن و یا حتی نیاز برای پیوند کلیه پیشگیری می کند. دوز پایین استروئید می تواند درد و سفتی در بیماران مبتلا به روماتیسم مفصلی را تا حدود زیادی کاهش دهد. استفاده کوتاه مدت از دوز بالای استروئید کمک می کند فرد بتواند از حمله شدید آرتریت ریکاوری کند.

تاثیر استروئید ها بر غده آدرنال

تجویز کورتون یا کورتیکوستروئید های مصنوعی برای مدتی بیش از ۳-۲ هفته موجب سرکوب و مهار فعالیت غده آدرنال یا فوق کلیوی میشود.

غده آدرنال یا فوق کلیوی بطور طبیعی نوعی هورمون استروئید به نام کورتیزول میسازد که در کنترل و تنظیم کارکرد بسیاری اعضاء بدن نقش مهمی دارد

مصرف داروهای حاوی کورتون یا استروئید موجب میشود مرکز هیپوتالاموس در مغز به غده هیپوفیز که در زیرمغز قرار دارد دستور دهد تا آن هم به غده آدرنال دستور دهد تا دیگر استروئید نسازد چون از این ماده به اندازه کافی به بدن رسیده است. تا اینجا به نظر نمیرسد مشکلی ایجاد شده باشد.

مشکل موقعی است که بیماری که در حال مصرف کورتون یا استروئید است ناگهان مصرف آن را قطع کند. در این حال مرکز هیپوتالاموس و غده هیپوفیز نمیتوانند با سرعت کافی غده آدرنال را مجددا به تولید استروئید تحریک کنند.

این تحریک مجدد نیاز به دو هفته زمان دارد. پس در این مدت بیمار دچار کمبود استروئید میشود. پس در بیماری که داروهای استروئیدی حاوی کورتون را مصرف میکند هیچگاه نباید این دارو به ناگهان قطع شود.

قطع تدریجی این دارو موجب میشود تا بدن فرصت کافی برای برگرداندن خود به وضعیت طبیعی را داشته و تولید مجدد استروئید را از سر بگیرد.

در بعضی موقعیت ها بدن انسان نیاز به استروئید یا کورتون بیشتری دارد. به این موقعیت ها، حالات استرس میگویند.

منظور از استرس فشار هایی است که به ارگانیسم بدن انسان وارد میشود مانند تب کردن، بیمار شدن، زخمی شدن، انجام عمل جراحی، خونریزی شدید، شکستگی اندام و موقعیت های مشابه.

در حالت طبیعی در این موارد مرکز هیپوتالاموس در مغز با درک موقعیت استرس به غده هیپوفیز دستور میدهد تا آن هم به غده آدرنال دستور دهد تا به اندازه بیشتری استروئید تولید کند ولی در بیماری که از داروهای استروئیدی حاوی کورتون استفاده میکند این مکانیسم فلج شده و در نتیجه به اندازه کافی به بدن استروئید نمیرسد.

در این موارد پزشک معالج باید با درک موقعیت استرس، دوز مصرفی داروی استروئید بیمار را بیشتر کند.

مصرف داروهای حاوی کورتون با دوزهای بالا یعنی بیش از اندازه ای که بطور طبیعی در بدن تولید میشود موجب بروز علائمی بیماری کوشینگ میشود.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.