آشنایی با الکالوئید

pipa para tabaco
0 11

الکالوئید

آلکالوئیدها ازنظر بیولوژیکی و شیمیایی ازت دار هستند و اکثراً در گیاهان وجود دارند؛ در تعدادی از حیوانات هم دیده می‌شوند. آلکالوئیدها عامل آمین را دارند، به همین دلیل اغلب خاصیت بازی دارند. به خصوص آلکالوئیدهایی که در داروسازی و پزشکی استفاده می‌شوند و دارای اثرات فیزیولوژیکی هستند.

خاصیت باز چیست؟

اسیدها موادی هستند که در آب یون هیدروژن آزاد می‌کنند. بازها موادی هستند که در آب یون هیدروکسید (یون‌های متشکل از هیدروژن و اکسیژن) آزاد می‌کنند. اگر اسیدها و بازها را مخلوط‌ کنیم، این دو نوع یون یکدیگر را خنثی می‌کنند و ماده جدیدی به نام نمک شیمیایی تشکیل می‌شود. خصلت اسیدی یا بازی یک ماده را می‌توان با استفاده از مقیاس PH ، مخفف Potential for hydrogrn به معنی پتانسیل هیدروژن که از یک تا ۱۴ متغیر است اندازه گرفت.
هرقدر اسیدی قوی‌تر باشد، PH آن پایین‌تر است. همه بازها PH بزرگ‌تر از ۷ دارند؛ هرقدر یک باز قوی‌تر باشد،PH آن بالاتر است. مواد خنثی، مانند آب نه اسیدی هستند و نه بازی. PH این‌گونه مواد ۷ است.

آلکالوئید ممکن است در اندام‌های مختلف گیاه وجود داشته باشد:

 دانه: نواومیک، کلشیک

میوه: فلفل سیاه، شوکران

برگ‌ها: بلادون، هیوسیاموسی

ریشه‌ها: آرکونیت، بلادون

ریزوم و ریشه‌ها: ایپکا، هیدراستیل

پوست: سکنونا، انار

آلکالوئیدها اغلب در آب غیرمحلول هستند و با اسید تولید املاح محلول در آب را می‌نمایند. آلکالوئیدهایی که آزاد هستند در اتروکلروفرم محلول‌اند، ولی املاح آن‌ها در این حلال‌ها غیر محلول هستند. اکثر آلکالوئیدها به صور متبلور و جامد هستند. بعضی از آن‌ها بی‌شکل و تعدادی نیز که فاقد اکسیژن هستند به‌صورت مایع هستند؛ مثل نیکوتین. املاح آلکالوئید معمولاً متبلور هستند. خواص و شکل میکروسکوپی این کریستال‌ها  اغلب وسیله‌ای جهت تشخیص سریع آن‌ها است. آلکالوئیدها اغلب تلخ‌مزه هستند.

برخی از اعمال آلکالوئیدها در گیاهان به‌طورکلی شامل موارد زیر است:

۱_مواد سمی که سبب محافظت گیاهان در برابر حشرات و حیوانات می‌گردند

۲_اثری مشابه هورمون‌ها داشته و دارای عمل تنظیم‌کننده در رشد نباتات هستند

۳_مواد ذخیره‌ای هستند که بعدها به‌عنوان منبع ازت یا عناصر موردنیاز گیاهان به کار می‌روند

 همچنین علت تولید آلکالوئید در گیاهان را می‌توان نتیجه تکامل متابولیسم گیاهان دانست؛ زیرا تولید آلکالوئیدها در گیاهان به‌وسیله ژن‌ها کنترل می‌گردد، ازاین‌رو در گیاهان مواد آلکالوئیدها به علت پدیده جهش یافتن واکنش‌های اضافی متابولیکی تکمیل گردیده است.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.