مظالم عباد چگونه جبران می شود ؟

0 135

مظالمی که از دیگران برعهده انسان است و بسیاری از آنها در دعای روز دوشنبه ذکر شده، حق الناس است که باید به گونهای جبران شود و رضایت شخص جلب گردد، تا به پیروی آن دعا و استغفار و بخشش معنا پیدا کند، از باب مثال: اگر کسی مال دیگری را غصب کرده یا آبروی او را برده، در این جا استغفار و دعا فایده ندارد، بلکه باید مال را برگرداند یا آبروی ریخته را جبران کند.

احادیث در این خصوص بسیار است، از جمله ابی بصیر از امام صادق۷ نقل میکند من اکل من مال أخیه ظلماً و لم یردّه الیه أکل جذوهً من النار یوم القیامه؛ کسی که مال مردم را به ستم و ظلم بخورد و به او برنگرداند، گویا پارهای از آتش را در روز قیامت وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۱۴۴٫

خورد است.

حدیث دوم نیز از امام صادق نقل شده: الظلم ثلاثه ظلم یغفره الله و ظلم لا یغفره الله و ظلم لا یدعه الله…؛ همان، ج ۱۱، ص ۳۴۲٫

ظلمی که خدا آن را میآمرزد، ظلمی که خدا آن را نمیآمرزد، ظلمی که رها نمیکند او را و ظلمی که خدا آن را میآمرزد، ظلم بر خویش است و ظلمی که خدا آن را نمیآمرزد، شرک است و ظلمی که آدمی را رها نمیکند، بدهکاری مردم است.

در دعای فوق، معصوم۷ از خداوند میخواهد که به نوعی بتواند حق الناس و مظلمه را جبران کند. اگر مالی است، از طریق مالی، اما مهمتر از مسئله مالی، حق آبرویی است که در این دعا بیشتر بر آن تأکید شده است؛ زیرا آبروی مؤمن ارزشمندتر از مال است و جبران آن حلالیت شخص است.

این مسئله گاهی بسیار مشکل است. یا باید کار نیکی در حق او انجام داد، به نحوی که راضی شود یا امر خیری برای او انجام دهد تا در جهان آخرت ذخیره شود.

گاهی شخص در دسترس نیست و یا از دنیا رفته، در این موارد توصیه شده که برای او استغفار شود یا اعمال خیری انجام شده و ثواب آنها برای شخص فرستاده شود، یا اگر غیبت و تهمتی زده، حلالیت بطلبد. در هر حال این مسئله بسیار مشکل است، به گونهای که امام معصوم از خداوند طلب میکند در این راه او را یاری دهد.

یاری دادن از چند طریق میتواند باشد: یا به انسان توفیق میدهد که هیچ گاه حق انسان دیگر پایمال نکرده، یا پس از اشتباه بتواند آن را زود جبران کند تا فرصت جبران را از دست ندهد، یا دل انسانی را که حق او پایمال شده نرم میکند تا شخص را مورد گذشت و عفو قرار دهد، یا خداوند به آن شخص که حق او پایمال شده، لطف و عنایت در آخرت مینماید تا به نوعی حق پایمال شده، جبران شده و او راضی گردد.

از مجموع روایات استفاده میشود که مظالم عباد که در متن دعا آمده، عبارت است از: مطلق حقوق الناس و بدهیهای مالی که از راه ستم و زور مانند دزدی، غصب، کم فروشی، خیانت و امثال اینها جمع آوری شود و بر ذمه انسان است، که اگر عین آن موجود است، باید کار آنها را برگرداند و اگر موجود نیست، قیمت آن را بدهد.

چون منشأ به دست آمدن آنها ظلم و تجاوزم بوده است، به آنها مظلمه و مظالم عباد گفتهاند. در هر صورت حکم آنها همان است که بیان شد. اگر شخصی در دسترس نباشد و مظالم از نوع مالی باشد، باید از طرف او آیه الله فاضل، جامع المسائل، ج ۲، ص ۳۹۷٫

صدقه داده شود یا با حاکم شرع (مرجع تقلید) مصالحه شود و یا در صورتی از دنیا رفته، به وارثان او داده شود.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.