آیا آیت الله خامنه ای دوره دوره دروس حوزوی را که برای مرجعیت لازم است گذرانیده اند؟

0 36

حضرت آیت الله خامنه ای رهبر معظم انقلاب درسال ۱۳۱۸ در مشهد مقدس در خانواده روحانی و مجتهد متولد شدند.

پدر ایشان آیت الله سید جواد از علمای مشهد و از مدرّسان علوم اسلامی در آن شهر بود و شاگردان فراوانی را تربیت کرد. ایشان در سن ۴ – ۵ سالگی به همراه برادر بزرگتر خود آقا سید محمد به مکتب خانه رفتند تا قرآن بیآموزند.

پس از مدتی هر دو به مدرسه ابتدایی به نام دارالتعلیم رفتند. در این مدرسه علاوه بر دروس معمولی دبستان ها، قرائت قرآن و نصاب الصبیان آموزش داده می شد. ایشان پس از پایان کلاس ششم با رفتن به کلاس های شبانه، دوره دبیرستان را در دو سال به صورت جهشی تمام کردند و دیپلم گرفتند.

در سنّ چهارده سالگی کتاب های صمدیه وسیوطی و مقداری از مغنی را خواندند و کتاب شرایع را در درس پدر شرکت کردند و در مدرسه دینیه نواب در ۱۶ سالگی کلیه دروس سطح را به پایان رساندند.

پس از آن در درس خارج مرحوم آیت الله العظمی میلانی شرکت می نمایند و این کم نظیر بود که جوانی در ۱۶ سالگی بتواند در درس خارج شرکت کند. آیت الله خامنه ای این موفقیت را در سایه توجه و زحمات پدرشان می دانند و میگویند: عامل و موجب اصلی در انتخاب این راه نورانی روحانیت، پدرم بودند و مادرم نیز علاقه مند و مشوق بودند… وقتی که به دروس طلبگی روی آوردم، اختلاف سنّی من و پدرم خیلی زیاد بود (درست چهل و پنج سال) علاوه بر آن پدرم مقام علمی بالایی داشت و مجتهدی با اجازه و شاگردانی در سطوح عالی تربیت کرده بود.

بنابراین سزاوار نبود که او با آن مقام علمی به من که دوره دروس ابتدایی حوزوی را می گذراندم، درس بدهد… اگر ایشان نمی بودند، من به موفقیت های فراوانم در تحصیلات فقه و اصول نائل نمی شدم.

ایشان می فرمایند: تدریس را از اولین روزهای طلبگی یعنی بلافاصله بعد از تمام شدن دوره دبستان شروع کردم. کتاب های صرف و نحو و معانی و بیان، اصول و فقه تدریس می کردم. تا سال ۱۳۳۷در مشهد بودم، سپس به قم برای ادامه تحصیل رفتم.

در قم هم به تدریس مشغول بودم. در سال ۱۳۴۳ به دنبال عارضه چشمی پدرم دوباره به مشهد عزیمت کردم و تا سال ۱۳۵۶ سطوح عالیه مکاسب و کفایه و تفسیر و عقاید تدریس می کردم.

اساتید درس خارج ایشان در مشهد مرحوم آیتالله العظمی میلانی و آیت الله حاج شیخ هاشم قزوینی در قم و حضرت امام(ره) و آیت الله العظمی بروجردی و شیخ مرتضی حائری، فرزند حاج شیخ عبدالکریم حائری بودند و در درس تفسیر علامه طباطبایی شرکت می کردند و یک سال و اندی نیز در نجف اشرف در درس های آیت الله حکیم و آیات دیگر شرکت کردند.[۱۸]

بنابراین ایشان حدود ۲۰ سال در درس خارج شرکت کرده اند و تا سال ۱۳۵۶ به تدریس علوم حوزوی مشغول بوده اند و فعلاً در تهران به تدریس خارج مشغول هستند. شخصیتی که از هوش و ذکاوت و درایت بالایی برخورداند که در ۱۶سالگی دروس سطح حوزه را به پایان می رسانند و مدتی طولانی در دروس خارج و همراه با آن به تدریش مشغول می باشند، نمی توان در اجتهاد و حتی در صلاحیّت مرجعیت او شک کرد.

مضافاً به این که در مرجعیت جهات دیگری نیز لازم و ضروری است، زیرا با گذشت زمان هر اندازه که فاصله زمانی از آغاز غیبت بیشتر می شود، توجه به عناصر دیگری در کار استنباط ضروری تر به نظر میرسد.

حضرت امام(ره) با تأکید بر این که اصل اجتهاد به بهترین وجه در حوزه ها توسط فقیهان ودانشمندان دینی پی گرفته شود، این نکته را متذکر شده اند که: اجتهاد مصطلح در حوزه ها کافی نبوده و در این زمان یا زمان های دیگر نمی توان جوابگوی نیازهای متنوع و پیچیده جوامع بشری باشد. ایشان فرموده است:

مهمّ شناخت درست حکومت و جامعه است که بر اساس آن، نظام اسلامی بتواند به نفع مسلمانان برنامه ریزی کند که وحدت رویّه و عمل ضروری است و همین جا است که اجتهاد مصطلح در حوزه ها کافی نمیباشد.

دستمایه های علمی عبارتند از: آشنایی با علوم عربی به میزانی که بتوان برای اجتهاد از آن بهره گرفت؛ آشنایی با تفسیر قرآن، آشنایی و تسلّط بر علم اصول و قواعد استنباط حکم؛ شناخت منطق و قواعد استدلال؛ اشنایی با علم رجال و درایه و بهره کافی از شناخت حدیث و کلمات معصومان(ع).

از سوی دیگر در زمینه شرایط فردی مجتهد اموری را متذکر میشوند که عبارتند از: عدالت، زهد، تقوا، ورع، و بی اعتنایی به دنیا.

حضرت امام فقه را جوابگوی تمامی شئون فردی و اجتماعی جوامع بشری میداند و برای حلّ معضلات انسان ها کارساز میداند. ایشان میفرماید:

حکومت در نظر مجتهد واقعی، فلسفه عملی تمامی فقه در تمامی زوایای زندگی بشریت است. حکومت نشان دهنده جنبه عملی فقه در برخورد با تمامی معضلات اجتماعی و سیاسی و نظامی و فرهنگی است. فقه تئوری واقعی و کامل اداره انسان و اجتماع از گهواره تا گور است.

هدف اساسی این است که ما چگونه می خواهیم اصول محکم فقه را در عمل فرد و جامعه پیاده کنیم و بتوانیم برای معضلات جواب داشته باشیم و همه ترس استکبار از همین مسئله است که فقه و اجتهاد جنبه عینی و عملی پیدا کند.

مجتهد باید به مسائل زمان خود احاطه داشته باشد. برای مردم و جوانان و حتّی عوام قابل قبول نیست که مرجع و مجتهدش بگوید: من در مسائل سیاسی اظهار نظر نمی کنم. آشنایی با روش برخورد با حیله ها و تزویر های فرهنگ حاکم بر جهان، داشتن بصیرت و دید اقتصادی و اطلاع از کیفیت برخورد حاکم بر جهان، شناخت سیاست ها و حتّی سیاسیون از ویژگی های یک مجتهد جامع است.[۱۹]

بنابراین حضرت آیت الله خامنه ای با آن سابقه ممتدّ حوزوی به اضافه سابقه ممتدّ مدیریتی با دید وسیع سیاسی می توان گفت: شخصیت منحصر به فردی است که برای اداره امور مسلمانان و مرجعیت صلاحیت دارند. خداوند ایشان و تمامی مراجع عظام را در پناه حضرت ولیّ عصر (ارواحنا فدا) مؤیّد و موفق بدارد.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.