« جند » خود به معنای جمع است پس «جنود» معنایش چیست؟

«حاد الله» و «شاق الله» جه تفاوتی با هم دارند؟

0 395

الف. تعابیر گوناگونی درباره «جند» در کتاب‌های تفسیر و لغت آمده است که از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته که عملاً نتیجه همه آنها به یک معنا بر می‌گردد:

۱. « جند »، اسم جمعی است که مفردی از لفظش ندارد و به گروهی که آماده جنگ شده‌اند اطلاق می‌شود. «جُنُود» جمع «جُند» است و « جند » با یاء نسبت، «جندی» می‌شود.[۱]
گاهی هم « جند » به معنای جامعه قدرتمند مورد استفاده قرار می­گیرد،[۲] مانند: آیه شریفه «هَلْ أَتاکَ حَدِیثُ الْجُنُودِ فِرْعَوْنَ وَ ثَمُودَ»؛[۳] آیا داستان آن جوامع قدرتمند به تو رسیده است؟ جامعه فرعونیان و جامعه ثمود؟

۲. «جُند»؛ یعنی گروهی منسجم که برای دفاع از عقیده یا شخص و یاری و پشتیبانی و تقویت امری گرد هم آیند و این گروه یا حزب با سازماندهی و تدبیر گرد هم می‌آیند و یا به صورت اجباری پیروی از کاری می‌نمایند. این مفهوم، کلی است و به‌کارگیری آن اختصاص به جنگ یا غیر آن ندارد.[۴]

۳. « جند »، به معنای کمک کاران و یاری رسانان نیز آمده است.[۵]
با توجه به مطالب بالا روشن شد که؛ از جهت معنا فرق چندانی میان «جُنود» و « جند » نیست، و همان‌طور که گفته شد، «جُنود»، جمع «جُند» است و تفاوت میان آن دو، تنها ‌مانند تفاوت دو واژه فارسی «لشگر» و «لشگریان» است.

ب. «حادّ الله» و «شاق الله»؛ به معنای دشمنی و مخالفت با فرامین الهی است؛ و از این جهت با یکدیگر فرقی ندارند.[۶] همان‌طور که در قرآن می‌خوانیم: «لا تَجِدُ قَوْماً یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ یُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ»؛[۷] هیچ قومى را که ایمان به خدا و روز رستاخیز دارند نمى‏یابى که با دشمنان خدا و رسولش دوستى کنند.
لفظ شاق در قرآن به صورت مفرد نیامده، به صورت جمع ماضی «شاقّوا»[۸] و «یُشاقِق»[۹] مضارع استعمال شده است. این دو عبارت، تا حدودی با هم مترادف‌اند اما برخی اندیشمندان لغوی ظرافت‌هایی در فرق میان این دو کلمه بیان نموده­اند، مانند:
«حادّ»؛ از ریشه «حدد» به معنای پرده و مانع میان دو چیز که از مخلوط شدن آن دو با هم جلوگیری می‌کند. «حددت کذا»؛ یعنی برای آن اندازه‌ای قرار دادم که میان آنها را جدا سازد.[۱۰] بنابر این، معنای «مَنْ حَادَّ اللَّهَ» در آیه «لا تَجِدُ قَوْمًا یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الاَخِرِ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَه»[۱۱] این است که، نمی‌توان میان ایمان و کفر را جمع نمود.
«شاق»؛ در اصل به معنای ایجاد رخنه و شکاف در چیزی است و در آیه شریفه «ذلِکَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ مَنْ یُشاقِقِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدیدُ الْعِقاب»؛[۱۲] این به خاطر آن است که، آنان با خدا و پیامبر او به مخالفت برخاستند. هر که با خدا و پیامبرش مخالفت ورزد (به سختى کیفر خواهد دید و) مجازات خدا بسیار شدید است.
در این آیه نیز کافر با ایجاد شکاف در دین و احکام الهی در راه حق و در ارتباط با خود و خدا و رسول به مخالفت بر می‌خیزد که در حقیقت لازمه این ایجاد شکاف، مخالفت و دشمنی با خدا و رسول است.

[۱]. ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، ج ۱۰، ص ۶۰ – ۶۱، بی‌نا، بی‌جا، بی‌تا.
[۲]. همان، ص ۶۱.
[۳]. بروج، ۱۷- ۱۸.
[۴]. مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج ۲، ص ۱۲۰، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران، ۱۳۶۰ش.
[۵]. « جند الأَعوان و الأَنصار»؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ۳، ص ۱۳۲، دار صادر، بیروت، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق.
[۶]. ابو عبیده، معمر بن مثنی، مجاز القرآن، تحقیق: سزگین، محمد فواد، ج ۲، ص ۲۵۵، مکتبه الخانجی، قاهره، ۱۳۸۱ق.
[۷]. مجادله، ۲۲.
[۸]. انفال، ۱۳؛ محمد، ۳۲؛ حشر، ۴.
[۹]. نساء، ۱۱۵؛ انفال، ۱۳.
[۱۰]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق: داودی، صفوان عدنان، ص ۲۲۱، دارالعلم‏، الدار الشامیه، دمشق، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
[۱۱]. مجادله، ۲۲.
[۱۲]. انفال، ۱۳.

 

منبع : اسلام کوئست

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.