منظور از تکوینی بودن عذاب جهنم چیست؟

0 57

نتایج و پیامدهای افعال انسان بر دو گونه اند:

یا نتایج و پیامدهای تکوینی اند یا نتایج و پیامدهای قراردادی. برای مثال وقتی راننده ای سبقت غیر مجاز می گیرد یا از چراغ قرمز رد می شود ، ممکن است با اتومبیل دیگری تصادف نماید. همچنین ممکن است توسط پلیس جریمه شود. جریمه شدن توسط پلیس مجازات قراردادی این عمل خلاف است؛ امّا تصادف نمودن نتیجه تکوینی این فعل خلاف است؛ یعنی در جایی که سبقت غیر مجاز یا رد شدن از چراغ قرمز منجر به تصادف شده است، بین تصادف و آن عمل رابطه علّی و معلولی برقرار است.

در مورد احکام شرعی نیز چنین است. برخی از معاصی، هم مجازاتهای اعتباری و قراردادی دارند هم مجازاتهای تکوینی، امّا برخی دیگر از معاصی فقط مجازاتهای تکوینی دارند.

برای مثال اگر کسی دزدی کند هم در دنیا باید مجازات شود هم در آخرت. مجازات دنیایی او مثل حبس، یا بریده شدن دست، مجازات قراردادی است؛ لکن نه قرارداد بشری بلکه قرارداد شرعی است. ولی مجازات اخروی او تکوینی است. مجازات و پاداش اعتباری و قرارداد اختصاص به جایی دارد که تکلیف در آن معنی داشته باشد. لذا همه مجازاتها و پاداشهای اخروی تکوینی اند ؛ یعنی مجازات اخروی گناهکاران چیزی جز تجسم عمل خود آنها نیست.

چنین نیست که کسی گناه کند و در مقابل گناه خود، مجازات شود؛ بلکه خود همان گناه مجازات اوست. عمل هر کسی معلول اوست و معلول همواره با علّت خود است؛ لذا در آخرت هر کسی عمل خود را به دوش می کشد.

فَمَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیْرًا یَرَهُ[زلزله/۷] وَ مَن یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ شَرًّا یَرَهُ[زلزله/۸] پس هر کس هم وزن ذرّه‌‏اى کار خیر انجام دهد خود آن عمل خیر را مى‌‏بیند. و هر کس هم وزن ذرّه‌‏اى کار بد کرده خود آن عمل بد را مى‌‏بیند.

گناهکار مثل کسی است که سوزنی را در چشم خود فرو می کند، نتیجه تکوینی و معلول طبیعی این کار، کور شدن است. بسیاری از گناهان حقیقتاً کور کننده چشم حقیقت بین انسان هستند؛ لذا نمی گذارند شخص در دنیا حقایق و خوبیها را ببیند؛ کما اینکه در آخرت نیز نمی گذارد شخص باطن این حقایق و خوبیها را که نعمتهای بهشتی است مشاهده نماید.

« وَ مَنْ کانَ فی‏ هذِهِ أَعْمى‏ فَهُوَ فِی الْآخِرَهِ أَعْمى‏ وَ أَضَلُّ سَبیلا؛ و کسى که در این جهان(از دیدن چهره حق) نابینا بوده است ، در آخرت نیز نابینا و گمراهتر است.»[إسراء/۷۲]

چنین نیست که اگر کسی مال حرام خورد ، در مقابل به او آتش بخورانند ، بلکه خود همان مال حرام که جزء وجود او شده است آتش است. مال حرام خوردن در همین دنیا هم آتش است لکن چشم باطن بین شخص حرام خوار ، نابیناست و آن را نمی بیند. مثل کسی که غذای مسمومی را می خورد ، و موقع خوردن ازآن لذّت می برد ، غافل از آن که همین غذای لذیذ عذاب اوست و لحظاتی بعد آثار آن ظاهر خواهد شد.

إِنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ مَا أَنزَلَ اللَّهُ مِنَ الْکِتَابِ وَ یَشْترَونَ بِهِ ثمَنًا قَلِیلاً  أُوْلَئکَ مَا یَأْکلُونَ فىِ بُطُونِهِمْ إِلَّا النَّارَ وَ لَا یُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَمَهِ وَ لَا یُزَکِّیهِمْ وَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ(بقره/۱۷۴) « کسانى که کتمان مى‌‏کنند آنچه را خدا از کتاب نازل کرده ، و آن را به بهاى کمی مى‌‏فروشند، آنها جز آتش چیزى نمى‌‏خورند. »

« إِنَّ الَّذِینَ یَأْکُلُونَ أَمْوَالَ الْیَتَامَى‏ ظُلْمًا إِنَّمَا یَأْکلُونَ فىِ بُطُونِهِمْ نَارًا[نساء/۱۰] کسانى که اموال یتیمان را به ظلم و ستم مى‌‏خورند، (در حقیقت) آتش مى‌‏خورند ؛ و بزودى در شعله‌‏هاى آتش مى‌‏سوزند »

نتیجه این است که خداوند مطابق با خصوصیات ذاتی خویش ( فیاضیت، خالقیت و … ) انسان را آفرید تا به کمال نهایی خود ( رسیدن به مقام عبودیت که همان تذلل در مقابل خداوند سبحان است) برسد، و بهشت و جهنم را هر کسی با اعمال خود می سازد، و نتیجه تکوینی هر عملی مطابق با آن عمل است .

إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِى نَعِیمٍ* وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِى جَحِیمٍ* یَصْلَوْنهَا یَوْمَ الدِّینِ* وَ مَا هُمْ عَنهْا بِغَائبِینَ[انفطار/۱۳-۱۶] نیکوکاران در بهشت پرنعمتند و بدکاران در آتش دوزخ معذبند. روز جزا به دوزخ درافتند و هیچ از آتش نتوانند دور بود.

یعنى هم اکنون آتش دوزخ فاجران را در بر گرفته، هر چند نتوانند سوختن خود را ادراک کنند.

کلاَّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْیَقِینِ* لَترَوُنَّ الجْحِیمَ* ثُمَّ لَترَوُنهَّ ا عَینْ‏َ الْیَقِینِ[تکاثر/۵-۷]؛ نه چنین است که مى پندارید. اگر شما علم الیقین مى داشتید حتما دوزخ را مى دیدید، آنگاه به چشم یقین مشاهده مى کردید.

منبع : شهر سوال

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.