درجات احسان چیست؟

0 30

احسان، معانی و درجاتی دارد:

۱ـ انجام دادن کار نیک.

۲ـ نیکی کردن به دیگران، که در این حال احسان بالاتر از عدل است، زیرا عدل به معنای رعایت تساوی در پاداش یا کیفر دادن است، ولی احسان آن است که پاداش بیش از عمل خیر دیگران بوده، کیفر کمتر از استحقاق آنان باشد. پس تخفیف یا عفو ازانتقام، احسان به شمار می آید.

۳ـ مقام مخصوصی از منازل سالکان کوی حق، چنانکه رسول خدا (ص) فرمود: (اَلْإِحسان أَنْ تَعبد اللهَ کَأَنَّکَ تَراهُ فَإِنْ لَمْ تَکُن تَراهُ فِإنّهُ یَراکَ) (بحار،۶۷/ ۱۹۶٫)؛ [احسان آن است که در عبادت به جایی برسی که گویا خدا را می بینی، اگر خدا را نمی بینی، بدانی که خدا تو را می بیند].

۴ـ احسان کامل؛ این همان مقام بلندی است که امیرالمؤمنین (ع) فرمود: (أفأعبد ما لا أری)؛ من آن نیستم که خدای نادیده را عبادت کنم. این مقام فوق مقام احسان و یا به تعبیر دیگر احسان کامل است.

آنگاه حضرت علی(ع) می فرماید: (لا تُدْرِکه العُیونَ بِمُشاهَدهِ العَیان وَلکِن تُدْرِکهُ الْقُلُوب بِحَقائِقِ الْاِیمان) (نهج البلاغه، خطبه ۱۷۹٫) خدا را نه تنها با چشمِ ظاهری نمی توان دید، با چشم مثالی هم نمی توان دید، نه در خواب نه در بیداری نه در دنیا نه در برزخ نه در قیامت، چون وجود مثالی ندارد تا متمثل شود، با عقل هم خدا را نمی توان دید، زیرا جز بینش مفهومی نصیب عقل نخواهد شد. تنها با حقیقت دل در پرتو ایمان می توان خدا را مشاهده کرد و این احسان کامل است که دیگر سخن از (کأنک تراه) نیست، بلکه (انک تراه) است.

خدای سبحان فرمود: هر کس اهل احسان باشد ما به او پاداش عظیم می دهیم و او را به مقام رفیع می رسانیم. (إِنّا کَذلِکَ نَجْزی الْمُحْسِنین) صافات/۸۰٫ این اصل کلی نشان می دهد که جزای خداوند و همچنین نیل به مقام احسان، مختص به موسی و هارون و دیگر انبیای عظام نیست.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.