محتوای آیه مباهله چیست؟

0 28

آیه مباهله به ضمیمه آیاتی که قبل و بعد از آن نازل شده ، نشان میدهد که در برابر پافشاری مسیحیان در عقاید باطل خود از جمله ادعای الوهیت حضرت مسیح (ع) و عدم کارایی منطق و استدلال در برابر لجاجت آنها ، پیامبر (ص) مأمور میشود از طریق مباهله وارد شود، و صدق گفتار خود را از این طریق خاص روحانی به ثبوت برساند ، یعنی با آنها مباهله کند تا راستگو از دروغگو شناخته شود!

مباهله در اصل از ماده «بَهْل» (بر وزن اَهْل) به معنی رها کردن است ، به همین جهت هنگامی که حیوان را، به حال خود واگذارند و پستان آنرا – برای جلوگیری از نوشیدن نوزادش – در کیسه قرار ندهند به آن حیوان «باهِل» میگویند ، و «ابتهال» در دعا به معنی تضرع و واگذاری کار به خداست .

و گاه این واژه را به معنی «هلاکت و لعن و دوری از خدا» معنی کردهاند آن نیز به خاطر رها کردن و واگذار نمودن بنده به حال خویش و خروج از سایه لطف خدا است .

این از نظر ریشه لغوی ، و اما از نظر «مفهوم متداول» که در آیه به آن اشاره شده ، مباهله به معنی نفرین کردن دو نفر به همدیگر است ، به این ترتیب که وقتی استدلالات منطقی سودی نداشت ، افرادی که با هم درباره یک مسأله مهم دینی گفتگو دارند در یکجا جمع میشوند ، و به درگاه خدا تضرع میکنند و از او میخواهند که دروغگو را رسوا سازد و مجازات کند ، همان کاری که پیامبر اسلام (ص) در بابر مسیحیان نجران کرد، که در آیه به آن اشاره شده است .

با توجه به آنچه گفته شد نگاهی به تفسیر آیه میاندازیم ، میفرماید

«هرگاه (مسیحیان) بعد از علم و دانشی که به تو رسیده (درباره نفی الوهیت مسیح (ع) و تثلیت و انحرافاتی از این قبیل) با تو به بحث و ستیز برخیزند ، به آنها بگو بیایید ما فرزندان خود را دعوت میکنیم و شما هم فرزندان خود را بخوانید «فَمَن حاجَّکَ فیهِ مَن بَعدِ ما جائَکَ مِنَ العِلمِ فَقُل تَعالَوا نَدْعُ اَبنائَنا وَ اَبنائَکُم»

و ما زنان خود را دعوت میکنیم و شما هم زنان خود را «وَ نِسائَنا وَ نِسائَکُمْ» و ما نفوس خود را دعوت میکنیم و شما هم نفوس خود را «وَ اَنفُسَنا وَ اَنفُسَکُمْ.»

سپس مباهله میکنیم (تا راستگو و دروغگو از این طریق شناخته شود) پس لعنت خدا را بر دروغگویان قرار میدهیم «ثُمَّ نَبْتَهِل فنَجْعَلْ لَعْنَهَ اللهِ عَلَیَ الکاذِبینَ.»

بدون تردید از نظر تاریخی این مسئله واقع شد ، یعنی پیامبر (ص) گروهی را انتخاب کرد و همراه خود برای مباهله آورد.

در روایات اسلامی که مفسران و محدثان نقل کردهاند آمده است «هنگامی که آیه فوق نازل شد ، پیامبر (ص) به مسیحیان نجران پیشنهاد مباهله داد ، بزرگان مسیحی از پیامبر (ص) یک روز مهلت خواستند ، تا در این باره به شور بنشینند ، اسقف (اعظم) به آنها گفت نگاه کنید اگر فردا محمد (ص) با فرزند و خانوادهاش برای مباهله آمد از مباهله با او بپرهیزید، و اگر اصحاب و یارانش را همراه آورد با او مباهله کنید که او پایه و اساسی ندارد.

فردا که شد پیامبر (ص) آمد در حالی که دست علی (ع) را گرفته بود و حسن و حسین (ع) پیش روی او حرکت میکردند، و فاطمه پشت سر او ، مسیحیان و در پیشاپیش آنان ، اسقف اعظم آنان بیرون آمدند، هنگامی که پیامبر (ص) را با همراهان مشاهده کرد پرسید اینها کیانند ؟ گفتند این یکی ، پسر عمو و داماد او است ، و این دو دختر زادههای او هستند ، و این بانو ، دختر او است که از همه نزد او گرامیتر است ، اسقف نگاهی کرد و گفت من مردی را میبینم که مصمم و با جرأت در مباهله است ، و میترسم او راستگو باشد، و اگر راستگو باشد بلای عظیمی بر ما وارد خواهد شد، سپس گفت ای ابوالقاسم (محمد) ما با تو مباهله نخواهیم کرد، بیا با هم صلح کنیم»!

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.