منظور از «نیت» و ارزش آن در عبادت، چیست؟

0 13

نیّت جان عمل است. اینکه می​گویند در هنگام عبادت نیّت کنید، به این معنا نیست که مثلاً هنگام خواندن نماز انسان در ذهن خود ترسیم کند که چهار رکعت نماز ظهر بجا می​آورم «قربه إلی الله». بلکه به تعبیر اهل معنا نیّت است به حمل اولی؛ و غفلت است به حمل شایع.

نیّت، انبعاث و پرش روح است. اگر انسان از طبیعت پر کشید و بالا آمد، می​گویند نیّت کرده وگرنه اخطار حصولی و مفهوم ذهنی است و حداقل عبادت ماست که واجب ادا شود و اعاده و قضا نخواهد. اما آن نیّتی که باطن عمل به آن وابسته و از عمل بالاتر است، انبعاث روحی است که روح پرواز می‎کند؛ همان نیتی که از عمل برتر است. از این رو گفته​اند خدای سبحان را با نیّتهای صادق مسئلت کنید.

صحت عبادت مشروط به نیّت است که بدون آن عمل باطل خواهد بود و چون نیّت دارای درجاتی است، خود صحت هم مراتب دارد.

از آن جا که مواقف مهم روز قیامت عبارت است از آتش، بهشت و رضوان و از طرفی نفس انسان دارای سه حالت شهوت، غضب و عقل کمال طلب است، لذا عبادت هم سه قسم و عبادت​کنندگان به سه گروه تقسیم می​شوند گروهی خدای سبحان را به جهت ترس از جهنم و آتش عبادت می​کنند که این عبادت بردگان است. گروه دیگر، خدا را برای رسیدن به بهشت و نعمتهای آن عبادت می​کنند؛ این عبادت بازرگانان و تجّار است. و گروه سوم خدا را فقط برای محبت و دوستی نسبت به آن ذات متعالی عبادت می​کنند؛ این بالاترین مرتبه عبادت است که از آن به عبادت احرار تعبیر شده است (نهج البلاغه، حکمت ۲۳۷). همه این عبادتها صحیح است؛ ولی مراتب ثواب و پاداش آن یکسان نیست.

پس نیت که همان قصد قربت است، جان و روح عمل بوده و از خود عمل بالاتر و مهمتر است؛ چون حیات و زندگی عمل به نیت بستگی دارد. و پاداش اعمال، براساس نوع نیت و قصد انسان، مراتبی گوناگون دارد.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.