دیدگاه ابن ابی الحدید در مورد سخنان حضرت علی (ع) چیست؟

0 4

ابن ابی الحدید از علمای معتزلی قرن هفتم هجری است. او ادیبی ماهر و شاعری چیره​دست است و چنانکه می​دانیم سخت شیفته کلام مولی است و مکرر در خلال کتاب خود شیفتگی خویش را ابراز می​دارد. در مقدمه کتاب خویش می​گوید:
«به حق، سخن علی را از سخن خالق فروتر و از سخن مخلوق فراتر خوانده​اند. مردم همه، دو فن خطابه و نویسندگی را از او فرا گرفته​اند … همین کافی است که یک دهم، بلکه یک بیستم آنچه مردم از سخنان علی گردآورده و نگهداری کرده​اند، از سخنان هیچکدام از صحابه رسول اکرم ـ با آنکه فصحایی در میان آنها بوده است ـ نقل نکرده​اند، و باز کافی است که مردی مانند جاحظ در البیان و التبیین و سایر کتب خویش ستایشگر اوست.»
ابن ابی الحدید در جلد چهارم کتاب خود در شرح نامه امام به عبدالله بن عباس پس از فتح مصر به دست سپاهیان معاویه و شهادت محمد بن ابی بکر، که امام خبر این فاجعه را برای عبدالله به بصره می​نویسد، می​گوید:
«فصاحت را ببین که چگونه افسار خود را به دست این مرد داده و مهار خود را به او سپرده است. نظم عجیب الفاظ را تماشا کن؛ یکی پس از دیگری می​آیند و در اختیار او قرار می​گیرند، مانند چشمه​ای که خود به خود و بدون زحمت از زمین بجوشد. سبحان الله! جوانی از عرب در شهری مانند مکه بزرگ می​شود، با هیچ حکیمی برخورد نکرده است، اما سخنانش در حکمت نظری بالا دست سخنان افلاطون و ارسطو قرار گرفته است؛ با اهل حکمت عملی معاشرت نکرده است اما از سقراط بالاتر رفته است؛ میان شجاعان و دلاوران تربیت نشده است، زیرا مردم مکه تاجرپیشه بودند و اهل جنگ نبودند، اما شجاعترین بشری از کار در آمد که بر روی زمین راه رفته است. از خلیل بن احمد پرسیدند: علی (ع) شجاعتر است یا عنبسه و بسطام؟ گفت: «عنبسه و بسطام را با افراد بشر باید مقایسه کرد، علی مافوق افراد بشر است.» این مرد فصیحتر از سبحان بن وائل و قسّ بی ساعده از کار در آمد و حال آنکه قریش که قبیله او بودند افصح عرب نبودند؛ افصح عرب «جرهم» است هر چند زیرکی زیادی ندارند…»

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.