آیا تفسیر و تأویل قرآن جایز است یا خیر؟

0 26

تفسیر و تأویل، سه حکم دارد:

یک قسم از تفسیر و تأویل، تفسیر و تأویل جایز است؛

یک قسم از تفسیر و تأویل واجب است؛

و یک قسم حرام نیز دارد.

– در جایى که ما قرینه‏اى قطعى از عقل یا نقل، براى تأویل آیه‏ى قرآن نداشته باشیم، تاویل جایز نیست بلکه حرام است.

– همچنین در تفسیر در جایى که ما به قرائن توجه نکنیم، و بدون توجه به قرائن قرآن را تفسیر کنیم، این تفسیر به راى است، که در احادیث هم آمده، که این کار جایز نیست بلکه حرام است.

– قسم دیگر جایى است که ما قرائن یا منابعى براى تفسیر داشته باشیم، و به آن‏ها هم توجه بکنیم، و از طرفى مفسرِ داراى شرایط هم، این کار را انجام بدهد، در اینجا تفسیر و تأویل جایز است.

– قسم دیگر در جایى است که واجب مى‏شود مثلًا در مورد تفسیر وقتى که مسائلى مربوط به احکام شرعى باشد یا فهم صحیح عقاید باشد، در اینجا تفسیر آیات قران، لازم مى‏شود؛ یعنى آیات را تفسیر کنیم، تا عقائد را به خوبى بفهمیم، یا آیات را تفسیر بکنیم تا احکام الهى را از آیات الاحکام‏ متوجه بشویم؛ در این موارد تفسیر قرآن واجب مى‏شود چون مقدمه‏ى فهم و عمل به آیات و هم چنین داشتن عقیده صحیح است پس در این صورت واجب مى‏شود.

– تأویل نیز گاهى واجب مى‏شود آن موقعى که فهم صحیح آیات، متوقف بر تأویل باشد مانند همان تعبیر «یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ»

 که اگر تأویل نکنیم، ممکن است مفسر، یا مخاطب مفسر به اشتباه بیفتد. زیرا اگر آیه‏ى «یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ» را با توجه به آیه‏ى «لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْ‏ءٌ»

 معنا نکنیم و نگوییم که در این آیه مقصود از «ید» قدرت است، و معناى واژه‏ى ید را به ظاهرش اکتفا کنیم و به جاى خودش باقى بگذاریم ممکن است کسى فکر کند که خدا نعوذ باللَّه دست دارد. و با این نوع تفسیر است که عقیده‏ى انحرافى «تجسیم و تشبیه» پیدا مى‏شود.

نتیجه‏گیرى:

از آنچه گذشت معلوم شد، که اگر در تفسیر و تاویل قرائن و منابعى داشته باشیم و با توجه به آن تفسیر و تأویل کنیم هم «تأویل» و هم «تفسیر» هر دو جایز است. و اگر تأویل یا تفسیر مقدمه‏ى فهم صحیح آیات الاحکام یا عقاید شود واجب مى‏شود.

و اگر قرائن قطعى از عقل یا نقل یا منابعى معتبر براى تفسیر یا تأویل نداشته باشیم، در این حالت حرام مى‏شود.

منبع: حوزه

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.