تفسیر آیه ۳۴ سوره اعراف چیست (مرگ امتها)؟

0 86

در آیه مذکور خداوند متعال می فرماید:« وَ لِکُلِّ أُمَّهٍ أَجَلٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ لایَسْتَأْخِرُونَ ساعَهً وَ لا یَسْتَقْدِمُونَ »

«برای هر قوم و جمعیّتی، زمان و سرآمد (معیّنی) است و هنگامی که سرآمد آنها فرا رسد، نه ساعتی از آن تأخیر می‏کنند، و نه بر آن پیشی می‏گیرند.»

واژه‏ی «امّت» به معنای «گروه و جماعت و ملت» است و آیه‏ی فوق بر مرگ و حیات ملت‏ها و تمدن‏ها اشاره دارد.

سرآمدن اجل امت، به معنای نابودی و عذاب و یا از بین رفتن شوکت و عزّت آنهاست.

ملت های جهان همانند افراد، دارای مرگ و حیاتند، ملت هایی از صفحه روی زمین برچیده می‏شوند، و بجای آنها ملت های دیگری قرار می‏گیرند، قانون مرگ و حیات مخصوص افراد انسان نیست. بلکه اقوام و جمعیت ها و جامعه‏ها را نیز در بر می‏گیرد.

با این تفاوت که مرگ ملت ها غالبا بر اثر انحراف از مسیر حق و عدالت و روی آوردن به ظلم و ستم و غرق شدن در دریای شهوات و فرو رفتن در امواج تجمل پرستی و تن‏پروری می‏باشد.

هنگامی که ملت های جهان در چنین مسیرهایی گام بگذارند، و از قوانین مسلم آفرینش منحرف گردند، سرمایه‏های هستی خود را یکی پس از دیگری از دست خواهند داد و سرانجام سقوط می‏کنند. بررسی فنای تمدن هایی همچون تمدن بابل، و فراعنه مصر، و قوم سبا، و کلدانیان، و آشوریان، و مسلمانان اندلس، و امثال آنها، این حقیقت را نشان می‏دهد که در لحظه فرا رسیدن فرمان نابودی که بر اثر اوج گرفتن فساد صادر شده بود، حتی ساعتی نتوانستند پایه‏های لرزان حکومتهای خویش را نگاه دارند.(۱)

بنابراین هر جامعه‏ای ممکن است دچار عذاب و مجازات یا از بین رفتن شوکت و عزّت در این جهان شود و گرچه اصل دین اسلام دینی جاودانی است. اما جامعه‏ مسلمانان در طول تاریخ از این حکم مستثنی‏ نیست و تنها شرطی که برای رفع مجازات آنان تعیین شده است، بودن پیامبر (ص) در میان امت یا استغفار و توبه‏ی مردم و بازگشت به سوی تعالیم الهی است. چنانکه خداوند متعال فرموده:« وَ ما کانَ اللَّهُ لِیُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فیهِمْ وَ ما کانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ یَسْتَغْفِرُونَ»(۲) « ولی (ای پیامبر!) تا تو در میان آنها هستی، خداوند آنها را مجازات نخواهد کرد و (نیز) تا استغفار می‏کنند، خدا عذابشان نمی‏کند». دقت داشته باشید که مراد از مجازات در این آیه ( ..لیعذبهم و انت فیهم …)، مجازات عمومی است به طوری که کل امت اسلام از بین بروند. 

مفهوم آیه اختصاص به مردم عصر پیامبر ندارد. بلکه یک قانون کلی در باره همه مردم است. لذا در حدیث معروفی که در منابع شیعه از حضرت علی (ع) و در منابع اهل تسنن از شاگرد حضرت علی (ع) ابن عباس نقل شده می‏خوانیم:

«کان فی الارض امانان من عذاب اللَّه و قد رفع احدهما فدونکم الآخر فتمسکوا به و قرأ هذه الایه»(۳)

«در روی زمین دو وسیله امنیت از عذاب الهی بود یکی از آنها (که وجود پیامبر بود) برداشته شد. هم اکنون به دومی (یعنی استغفار) تمسک جویید سپس آیه فوق را تلاوت فرمود »

پی نوشت ها:

۱. آیت الله مکارم شیرازی ، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیه ، ۱۳۷۴ش، ج‏۶، ص: ۱۵۷.

۲. أنفال(۸) آیه ۳۳.

۳. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات ناصر خسرو، ۱۳۷۲ ش، ج‏۴، ص ۸۲۹

منبع : مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.