پیشنهادات امام حسین علیه السلام به عمر بن سعد چه بود؟

0 728

پیشنهادات امام حسین علیه السلام به عمر بن سعد چه بود؟ آیا قبول بیعت با یزید یکی از پیشنهادات امام بود؟

امام حسین (ع) با عمر سعد گفتگو و او را نصیحت نمود ، که – متاسفانه- نصایح امام ، در وی اثر نکرد ، اما در این گفتگو  بیعت با یزید مطرح نشده است. اگر در برخی منابع هم چنین مطلبی باشد، باید آن را تحلیل و توجیه نمود ، زیرا این امر با اهداف ، گفتار و رفتار امام همسویی ندارد . امام از  آغاز قیام از عدم بیعت با یزید و امر به معروف و نهی از منکر سخن گفت .بار ها اعلام نمود که به هیج عنوان با یزید بیعت نمی کند(۱) . تا آخرین لحظه زندگی نیز از این هدف دست بر نداشت . اتفاقا بیش تر خطابه و سخنان عزت مندی و عزت گرایی امام در روز عاشورا و در برابر دشمن ایراد شده است. روز عاشورا خطاب به نیروهای ابن سعد فرمود :

الا و ان الدعی بن الدعی قد رکز بین اثنتین،بین السله و الذله و هیهات منا الذله… “

کسی که در آخرین لحظ زندگی این گونه سخن می گوید ،چگونه به حکومت پیشنهاد بیعت می دهد ؟ البته امام در گفتگو با حر و عمر سعد فرمود : به جهت اینکه مردم کوفه از من دعوت کرده اند  آمدم، حال اگر به این امر وفا دار نیستند  بر می گردم ، اما حرف امام معنایش این نیست که  دست از اهداف خود بر می دارد ، دیگر امر به معروف نمی کند و در برابر حکومت سکوت می نماید . امام در برابر دشمن چنین جوابی را داد و این جواب هم منطقی بود،زیرا

کوفیان بودند که امام را دعوت کرده بودند . امام آنان را سرزنش نمود .مهم تر از همه اینکه خطابه و سخنان پر شور امام که در شب و روز عاشورا بیان شده است ، حاکی از ادامه روحیه ستم ستیزیی امام دارد. از سوی دیگر امام بیعت با یزید را مساوی با از بین رفتن اسلام خواند.(۲)از او به عنوان انسان فاجر ، فاسق و ظالم یاد کرد و حکومت وی را غیر مشروع دانست ،(۳) با این وضع چگونه امام بیعت با یزید را پیشنهاد می نماید؟

روز عاشورا فرستاده ،نامه ابن سعد را به امام تقدیم نمود و عرض کرد:

چرا به دیار ما آمده‏ای؟ امام  فرمود: اهالی شهر شما به من نامه نوشتند و مرا دعوت کرده‏اند. اگر از آمدن من ناخشنودند ، باز خواهم گشت ،سپس امام  به فرستاده عمر بن سعد فرمود: از طرف من به امیرت بگو: خود به این دیار نیامده‏ام، بلکه مردم این دیار مرا دعوت کردند تا به نزدشان بیایم و با من بیعت کنند و مرا از دشمنانم بازدارند و یاریم نمایند، پس اگر ناخشنودند، از راهی که آمده‏ام باز می‏گردم .

وقتی فرستاده عمر بن سعد بازگشت و او را از جریان امر با خبر ساخت، ابن سعد گفت: امیدوارم که خداوند مرا از جنگ با حسین  برهاند. آن گاه خواسته امام را به اطّلاع «ابن زیاد» رساند، ولی او در پاسخ نوشت: از حسین بن علی بخواه  او و تمام یارانش با یزید بیعت کنند. اگر چنین کرد، ما نظر خود را خواهیم نوشت .

چون نامه ابن زیاد به دست ابن سعد رسید، گفت: تصوّر من این است که عبیداللَّه بن زیاد، خواهان عافیت و صلح نیست. عمر بن سعد، متن نامه عبیداللَّه بن زیاد را نزد امام  فرستاد. امام فرمود:  هرگز به نامه ابن زیاد پاسخ نخواهم داد. آیا بالاتر از مرگ سرانجامی خواهد بود؟! خوشا چنین مرگی.

امام  قاصدی نزد عمر بن سعد روانه ساخت که می‏خواهم شب هنگام در فاصله دو سپاه با هم ملاقاتی داشته باشیم. چون شب فرا رسید، ابن سعد با بیست نفر از یارانش و امام  نیز با بیست تن از یاران خود در محلّ موعود حضور یافتند. امام  به یاران خود دستور داد تا دور شوند. تنها عبّاس برادرش و علی اکبر فرزندش را نزد خود نگاه داشت. همین طور ابن سعد نیز به جز فرزندش حفص و غلامش، به بقیّه دستور داد، دور شوند. ابتدا امام  آغاز سخن کرد و فرمود: وای بر تو، ای پسر سعد، آیا از خدایی که بازگشت تو به سوی اوست، هراس نداری؟ آیا با من می‏جنگی در حالی که می‏دانی من پسر چه کسی هستم؟ این گروه را رها کن و با ما باش که این موجب نزدیکی تو به خداست. ابن سعد گفت: اگر از این گروه جدا شوم، می‏ترسم خانه ‏ام را ویران کنند.

امام فرمود: آن را برای تو می‏سازم. ابن سعد گفت: من از جان خانواده ‏ام بیمناکم .می‏ترسم ابن زیاد بر آنان خشم گیرد و همه را از دم شمشیر بگذراند. امام هنگامی که مشاهده کرد ابن سعد از تصمیم خود باز نمی‏گردد، سکوت کرد و پاسخی نداد و از وی رو برگرداند. در حالی که از جا بر می‏خاست، فرمود: تو را چه می‏شود! خداوند به زودی در بسترت جانت را بگیرد و تو را در روز رستاخیز نیامرزد. به خدا سوگند! من امیدوارم که از گندم عراق، جز مقدار ناچیزی، نخوری.(۴)

همان طور که ملاحظه می نمایید در این نامه و گفتگو سخن از بیعت امام با یزید نیست

 

_____________________

پی نوشت ها:

۱. فتوح، ابن اعثم ، ج۵ ،ص ۳۱.

۲.بحارالانوار،ج۱، ص۱۸۴ .

۳.همان، ج۴۴، ۳۲۵.پیشنهادات

۴. عاشورا ریشه‏ها، انگیزه‏ها، رویدادها، پیامدها، سعید داودی و مهدی رستم نژاد ، ص  ۳۹۵-۳۹۸، مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)،قم،۱۳۸۴ .پیشنهادات

منبع: مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی.پیشنهادات

اعمال روز عاشورا

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.