استئثار در لغت و حدیث به چه معناست؟

0 488

استئثار در لغت و حدیث به چه معناست؟

پاسخ :

در لغت

استئثار ، مصدر است از ریشه «أثر» در مقابل «ایثار» و به معناى «مقدّم داشتن خود یا وابستگان و هواداران خود بر دیگران در تأمین نیازها و خواست ها» . گاه نیز این کلمه، در ویژه ساختن خود بر اساس حکمت ، و نه بر مبناى نیاز ، به کار مى رود . خلیل مى گوید:

اِستَأثَرتُ عَلى فُلانٍ بِکَذا و کَذا ، أى آثَرتُ بِهِ نَفسى عَلَیهِ دونَهُ .[۱]

در فلان چیز بر او استئثار ورزیدم ، یعنى آن را به خود ، اختصاص دادم و به وى چیزى ندادم .

و در لسان العرب آمده است:

اِستَأثَرَ بِالشَّى ءِ عَلى غَیرِهِ: خَصَّ بِهِ نَفسَهُ وَ استَبَدَّ بِهِ .[۲]

در فلان چیز ، بر دیگران ، استئثار ورزید : آن را ویژه خویش گردانید و به انحصار خود در آورد .

واژه «أثَرَه» نیز به معناى استئثار است . از این رو، ابن اثیر در تفسیر حدیث «سَتَلقَونَ بَعدى أثَرَهً»[۳]ـ که منسوب به پیامبر خداست ـ مى گوید:

الأثَرَهُ ـ بِفَتحِ الهَمزَهِ وَ الثّاءِ ـ الاِسمُ مِن «آثَرَ یُؤثِرُ إیثارا» ، إذا أعطى . أرادَ أنّه یُستَأثَرُ عَلَیکُم فَیُفَضِّلُ غَیرُکُم فى نَصیبِهِ مِنَ الفَى ءِ. وَ الاِستِئثارُ ، الاِنفِرادُ بِالشَّى ءِ .[۴]

اَثَره (به فتح همزه و ثاء) اسم است از «آثر، یؤثر، إیثارا»؛ یعنى: عطا کرد . مراد [از حدیث نیز ] این است که بر شما استئثار مى شود و به دیگرى بیشتر از شما از بیت المال، سهم داده مى شود . استئثار ، یعنى : چیزى را به انحصار در آوردن ؛ چیزى را ویژه خود گردانیدن .

استئثار در حدیث

واژه «استئثار» در احادیث اسلامى ، کاربرد جدیدى ندارد ؛ بلکه در همان معناى لغوى استعمال شده است.

 

آیت الله خامنه ای:

استئثار نقطه مقابل ایثار است.اسلام سعی میکند ملت اسلام را به طرف ایثار بکشاند. ایثار از انفاق و صدقه هم بالاتر است.ایثار یعنی انسان دیگران را برخود ترجیح بدهد؛آنجایی که خود انسان به یک نعمتی از نعمت های الهی،به خیری از خیرات جامعه نیازمند است، آن را به دیگری که مستحق میشناسد بدهد.چه دیگری از خود او مستحق تر باشد و چه نباشد.

 

[۱]العین : ص ۳۷ .

[۲]لسان العرب : ج ۴ ص ۸ .

[۳]ر. ک: صحیح البخارى : ج ۳ ص ۱۳۸۱ ح ۳۵۸۱.

[۴]النهایه : ج ۱ ص ۲۲ .

حضرت محمد(ص)

منبع:حدیث نت

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.