انواع استغفار

استغفار
0 580

انواع استغفار

از پرسشهایی که فراوان مطرح می شود، این است که چرا قرآن کریم به پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله دستور می دهد که استغفار کند: «فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَ اسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کَانَ تَوَّاباً»؛ (۱) «پروردگارت را تسبیح و حمد کن و از او آمرزش بخواه که او بسیار توبه پذیر است.» خود پیامبر نیز فرمود: «إِنَّهُ لَیغَانُ عَلَى قَلْبِی وَ إِنِّی لَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِی کُلِّ یوْمٍ سَبْعِینَ مَرَّهً؛ (۲) به راستی کدورتی بر قلبم احساس می کنم و روزی هفتاد مرتبه [برای رفع کدورتها] استغفار می کنم.» همچنین: «وَ رُوِی فِی کُلِّ یوْمٍ مِائَهَ مَرَّهٍ؛ (۳) و روایت شده است در هر روز صد مرتبه

استاد مطهری در توضیح این حدیث می گوید: «اگر شما یک آیینۀ بسیار صافی را بعد از پاکیزه کردن در یک فضای بسیار صافی که خوشتان می آید در آن تنفس بکنید روی یک میز بگذارید، بعد از یک ساعت می بینید روی آن گرد نشسته است. این گرد را شما قبلاً احساس نمی کردید، روی میز هم احساس نمی کنید، روی دیوار هم احساس نمی کنید. هر چه دیوار کثیف تر بشود، اثر و لکۀ سیاهی را کم تر نشان می دهد تا جایی که اگر سیاه باشد، قیر اندود باشد… اثرش ظاهر نمی شود. پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله در هیچ مجلسی نمی نشست؛ مگر آنکه ۲۵ بار استغفار می کرد… می گفت در روی دل خود یک آثار کدورت احساس می کنم و روزی هفتاد بار برای رفع این کدورتها استغفار می کنم. آن کدورت چیست؟ آن کدورتها برای ما آیینه است، برای ما نورانیت است، برای او کدورت است. او وقتی که با ما حرف بزند؛ و لو حرفش را برای خدا می زند؛ و لو خدا را در آیینه وجود ما می بیند باز از نظر او این کدورت است.» (۴)

این یک پاسخ برای این پرسش است. پاسخ دیگر در دعای بعد از زیارت امام رضا علیه السلام  آمده است که استغفار انواعی دارد و فقط برای جبران گناه نیست؛ بلکه گاه از سر اخلاص، اشتیاق، حیا و ایمان است.
«وَ اغْفِرْ لِی یا خَیرَ الْغَافِرِینَ رَبِّ إِنِّی أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ حَیاءٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ رَجَاءٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ إِنَابَهٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ رَغْبَهٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ رَهْبَهٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ طَاعَهٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ إِیمَانٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ إِقْرَارٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ إِخْلَاصٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ تَقْوَى وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ تَوَکُّلٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ ذِلَّهٍ وَ أَسْتَغْفِرُکَ اسْتِغْفَارَ عَامِلٍ لَکَ هَارِبٍ مِنْکَ إِلَیکَ؛ (۵) مرا بیامرز ای بهترین آمرزندگان! پروردگارا! من از تو آمرزش می خواهم، آمرزش شرمساری و از تو آمرزش می خواهم، آمرزش امیدواری، و استغفار طلب می کنم، استغفار برگشت و توبه جویی. و آمرزش می جویم، آمرزش اشتیاقی، و آمرزش می جویم، آمرزش [از سر] ترس و خوف و آمرزش می جویم، آمرزش [از روی] طاعت [و بندگی] و آمرزش می جویم، آمرزش [از روی] ایمان و از تو طلب آمرزش می کنم، آمرزش [از سر] اقرار [و سرسپردگی] و آمرزش می جویم، آمرزش [از روی] اخلاص و بی آلایشی، و از تو آمرزش می جویم، آمرزش پرهیزگاری، و آمرزش می خواهم، آمرزش توکل [و تکیه بر قدرت الهی] و آمرزش می طلبم، آمرزش خواری و آمرزش می طلبم، طلب آمرزش خدمتکاری که از تو به سوی خودت می گریزد.»

پی نوشـــــــــــــت ها:

(۱). نصر/ ۳.
(۲). مستدرک الوسائل، میرزا حسین نوری، مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث، بیروت، سوم، ۱۴۱۱ ق، ۱۹۹۱ م، ج ۵، ص ۳۲۰، ح ۵۹۸۷.
(۳). همان.
(۴). گفتارهای معنوی، مرتضی مطهری، انتشارات صدرا، تهران، چاپ اول، ۱۳۶۱ ش، ص ۱۱۶ و ۱۱۷.
(۵). مفاتیح الجنان، شیخ عباس قمی، دعای بعد از زیارت امام رضا علیه السلام ، ص ۸۲۴؛ بحار الانوار، محمد باقر مجلسی، داراحیاء التراث، بیروت، ج۱۰۲، ص ۵۲ و ۵۷، ح ۱۱ و مؤسسۀ زیارات المعصومین علیه السلام ، مؤسسۀ الامام علیه السلام ، ج ۴، ص۱۴۰.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.