اردوگاه آسمانی رمضان

اردوگاه آسمانی ماه رمضان
0 37

محمود مهدی پور
ماه پربرکت رمضان، یکی از فرصتهای ارزشمند و نعمتهای بزرگ خدایی است که بر اساس حکمت و تدبیر الهی تشریع شده و در اختیار جوامع انسانی قرار گرفته است.
این ماه، ماه ضیافت الهی است. نسیم برکت و رحمت و مغفرت پروردگار بر زندگی آدمیان می وزد. و بهار عبادت و ایمان و اخلاق آغاز می شود.
ماه رمضان نقش یک اردوگاه تربیتی بزرگ و آموزشگاه بین المللی را ایفا می کند. مؤسس و مربی و معلّم و مدیر اعلای این اردوگاه آسمانی خداوند متعال است.
ماه رمضان هم فرصتی برای «خداشناسی» و «دین شناسی» است، هم بستری برای رشد ایمان و اخلاق فردی و اجتماعی. در این اردوگاه آسمانی «سبک زندگی اسلامی» تدریس و تمرین می شود. با فرا رسیدن ماه رمضان، دوباره، مساجد و معابد، غبارزدایی و منوّر و معطّر می گردد.
دوباره، جلسات تلاوت و تدبّر و تفسیر قرآن برگزار می شود.
دوباره کلاسهای آموزش قرآن و تجوید و مفاهیم و روخوانی برقرار می گردد.
این ماه یکی از بهترین فرصتها برای «خودسازی» و «جامعه سازی» و یادگیری معارف دین و تمرین «سبک زندگی» است. نقش عالمان دین و مبلّغان گرامی در این اردوگاه معنوی نقشی بی بدیل و حیات آفرین است.
مبلّغان اسلام با انگیزه الهی و اخلاص و تدبیر و تلاش پا در این اردوگاه آسمانی می گذارند و زمینه پرورش انسانهایی طراز مکتب و شایسته نام «مؤمن» و «متّقی» و «عارف» و «مجاهد» و «عالم» و «عامل» را فراهم می آورند. ماه رمضان اگر با شرایط الهی آن برگزار شود زمینه تولّدی نوین و تحوّلی بنیادین در افراد و جوامع اسلامی را فراهم می سازد و امت اسلامی در عید فطر به فطرت الهی خویش باز می گردد.
از جسم و جانی سالم برخوردار و آماده پیکار در راه حق و عدالت می شود.
جابر بن عبد الله انصاری از حضرت باقر العلوم(علیه السلام) نقل کرده که فرمود:
ٍ«یَا جَابِرُ مَنْ  دَخَلَ  عَلَیْهِ  شَهْرُ رَمَضَانَ فَصَامَ نَهَارَهُ وَ قَامَ وِرْداً مِنْ لَیْلِهِ وَ حَفِظَ فَرْجَهُ وَ لِسَانَهُ وَ غَضَّ بَصَرَهُ وَ کَفَّ أَذَاهُ خَرَجَ مِنَ الذُّنُوبِ کَیَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ؛  ای جابر! هر کس وارد ماه رمضان شود، روزهایش را روزه بدارد و شبهایش به ذکر و نماز بایستد و پاکدامنی خویش را رعایت کند و زبان خود را کنترل نماید و چشم از گناه فرو بندد و آزارش به دیگران نرسد، مانند روزی که از مادر تولد یافته از گناهان پاک می شود.»
ماه رمضان ماه پاک سازی جسم و جان، ماه بازگشت به ایمان و اخلاق ماه دوری از شیطان و ماه قرار گرفتن در زیر آبشار معارف قرآن و اهل بیت(علیهم السلام) است.
ماه جهاد اکبر
ماه رمضان ماه جهاد اکبر است.
نزول قرآن کریم در لیله القدر و تأکید پشوایان اسلام بر تلاوت قرآن و قرائت سوره های خاص مثل سوره شریفه «قدر» در هنگام سحر و افطار، پیامهای عمیق و پرمعنی در بر دارد.
از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که هیچ مؤمنی سوره اِنَّا اَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهِ الْقَدرِ را به هنگام سحری خوردن و افطار کردن تلاوت نمی کند مگر اینکه پاداشی بسان اجر شهیدِ در خون تپیده در راه خداوند متعال دارد.
عن الصادق(علیه السلام): «مَا مِنْ مُؤْمِنٍ صَامَ فَقَرَأَ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ عِنْدَ سَحُورِهِ  وَ عِنْدَ إِفْطَارِهِ إِلَّا کَانَ فِیمَا بَیْنَهُمَا کَالْمُتَشَحِّطِ بِدَمِهِ فِی سَبِیلِ اللَّه »  روزه داری، حضور در میدان جهاد اکبر است و بدون «جهاد اکبر» موفقیت در «جهاد اصغر» امکان پذیر نیست. روزه الفبای «خودسازی» و «آزادگی از زنجیر بردگی است». و بدون «خودسازی» اصلاحات اجتماعی و انقلاب جهانی رؤیائی تحقق ناپذیر است.
روزه داری، جنگ و جهاد با دشمن درونی و با شیطان نامرئی است و تهجّد و بیداری در شبهای رمضان، مقدمه «بیداری امّت اسلامی» و راهکار تغییر سرنوشت ملتهای مظلوم جهان است. و اکنون همه می دانند، روز قدس میعادگاه بیداری اسلامی و کانون دفاع از مظلومان جهان است.
امام صادق(علیه السلام) از پدران بزرگوارش از رسول گرامی(صلّی الله علیه و آله) چندین نقل کرده که به اصحاب فرمود:
«أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِشَیْ ءٍ إِنْ  أَنْتُمْ  فَعَلْتُمُوهُ  تَبَاعَدَ الشَّیْطَانُ مِنْکُمْ کَمَا تَبَاعَدَ الْمَشْرِقُ مِنَ الْمَغْرِبِ قَالُوا بَلَى قَالَ الصَّوْمُ یُسَوِّدُ وَجْهَهُ وَ الصَّدَقَهُ تَکْسِرُ ظَهْرَهُ وَ الْحُبُّ فِی اللَّهِ وَ الْمُوَازَرَهُ عَلَى الْعَمَلِ الصَّالِحِ یَقْطَعُ دَابِرَهُ وَ الِاسْتِغْفَارُ یَقْطَعُ وَتِینَهُ وَ لِکُلِّ شَیْ ءٍ زَکَاهٌ وَ زَکَاهُ الْأَبْدَانِ الصِّیَام ؛  آیا شما را به کاری آگاه کنم که اگر انجام دهید، شیطان از شما آنقدر فاصله می گیرد که مشرق از مغرب فاصله دارد؟ گفتند: آری. فرمود: روزه چهره شیطان را سیاه می سازد. صدقه کمر او را می شکند، مهرورزی در راه خدا و همکاری در اعمال نیک دنباله او را ریشه کن می کند، استغفار و آمرزش خواهی از خداوند شاهرگ گردن او را می بُرد و هر چیز ز کاتی دارد و روزه، زکات پیکر انسانها است.»
ماه برنامه ریزی و سیاستگزاری
ماه رمضان و به ویژه شبهای قدر هنگام تصمیم گیری و تعیین سرنوشت و تغییر مقدّرات جامعه جهانی و  تحّول بنیادی در زمینه مرگ و زندگی و اقتصاد و سیاست و بهره مندی و محرومیت، در زندگی فردی و اجتماعی است. ماه تقدیر و تدبیر الهی برای اداره بهتر انسان و جهان است. لیله القدر به تصریح قرآن از هزار ماه بهتر است بدون تردید، عملکرد و اندیشه و پاکی و اخلاص انسان در سرنوشت او اثرگذار است و انسان می تواند با تقویت ایمان و اصلاح اخلاق و اقدامات مثبت اجتماعی، در مسیری گام بگذارد که سرنوشت خویش، سرنوشت خانواده خویش و سرنوشت جامعه و جهان بشری را تغییر دهد.
تصمیم گیر عالی و نهایی برای عالم و آدم، خدا است ولی تصمیمهای الهی براساس حکمت و عدالت و متناسب با ظرفیتها و آمادگیهای خود انسانها اتخاذ می شود. انسان باید برای هماهنگی و بهره گیری بهتر و بیش تر از الطاف و نعمتهای خداوند و رشد و تکامل خویش، برنامه ریزی و تلاش کند.
در فضای معنوی ماه رمضان، شیطان از انسان دور می گردد و آدم با خدای خویش خلوت می ‎کند، فرصت و فضای سالم برای تفکر و اندیشه و برنامه‎ ریزی بدست می آید، قدرت تعقّل و  توان خردورزی و آینده نگری با مهار و کنترل غرائز افزایش می یابد.
مسلمانان در ماه رمضان با دوری از گناهان و تقویت پارسایی و اخلاق و ایمان به خودسازی می پردازند و زمینه بهره گیری از الطاف ویژه الهی را کسب می کنند.
ماه رمضان و لیله القدر فقط فصل برنامه ریزی و بودجه گذاری الهی نیست انسان هم باید برای خویش برنامه ریزی کند.
برنامه ریزی در زندگی فردی.
برنامه ریزی در زندگی خانوادگی.
برنامه ریزی برای قلمرو فعالیتها و اختیارات اجتماعی.
و سرانجام برنامه ریزی و اندیشیدن برای رهایی و صلاح و فلاح امت بزرگ اسلامی.
این برنامه ریزیها در سایه روزه و رمضان آسان تر و دقیق تر و منطقی تر انجام می شود.
دعا در حقیقت درخواست گنجاندن نیازهای خویش در «نظام برنامه و بودجه» کلان الهی است.
برنامه ریزی کلان جهانی و سیاستگذاری کوتاه مدت و بلند مدت و میان مدت، نیاز همیشه و فراگیر جوامع انسانی است ولی هر گونه برنامه ریزی و سیاستگذاری در جهان به فرمان ذات اقدس ربوبی و اذن و دستور او امضا و اجرا می شود.
حاکم و سلطان مطلق انسان و جهان خدا است و امام عصر(عج) خلیفه و کارگزار خدا در جهان هستی است و برنامه های حضرت ربوبی هر سال به آگاهی و اطلاع نماینده تام الاختیار او در جهان می رسد و شبهای قدر، شبهای تدبیر و بررسی و  تقدیر و امضای نهایی سرنوشت افراد و جوامع انسانی و حتی غیرانسانی است. علاوه بر شبهای قدر، کارنامه هر کس به طور هفتگی یک یا دو بار بر حجت الهی عرضه می شود و موجب شادی یا اندوه آن بزرگوار می گردد.
برنامه ریزی نماد اقدام براساس حکمت و عدالت و نشان هدف داری در جهان خلقت است.
انسان در اردوگاه آسمانی رمضان به «خودسازی» و «برنامه ریزی» نیاز دارد. یک دانش آموز برای خویش برنامه  درسی دارد. یک مدرسه برای پیشرفت برنامه دارد. نظام آموزش و پرورش در سطح عالی تر برای دست یابی به اهداف فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، برنامه ریزی کلان تر را تعقیب می کند. و هر کشور متناسب با اهداف و آرمانها و نیازها و موقعیت خویش برای دست یابی به «اهداف مطلوب» و پیشرفت از «وضعیت موجود» سیاستگذاری و برنامه ریزی دارد.
برنامه ریزی و سیاستگذاری در سطح فردی و اجتماعی نیاز به چهار گام مهم و اساسی دارد.
ارکان برنامه ریزی 
مهم ترین وظیفه انسان، برنامه ریزی و تلاش برای اصلاح فرد و جامعه است.
۱٫ شناخت دقیق وضعیت موجود؛
۲٫ ترسیم روشن آینده مطلوب؛
۳٫ تدوین برنامه جامع و سهل و آسان برای حرکت در چارچوب سبک زندگی اسلامی؛
۴٫ ایجاد انگیزه برای حرکت به سوی هدف.
نخست باید ابعاد و انواع انحراف از سبک زندگی اسلامی در جامعه به خوبی شناخته و معرفی گردد. و اراده عمومی بر بازگشت همه به موازین دین شکل گیرد. سپس آفاق زیبای نظام مهدوی و عدل جهانی در چشم انداز بشر ترسیم شود تا شور و شوق عمومی برای دست یابی به جامعه ایده آل اسلامی و حیات طیبه و مدینه فاضله مهدوی پدید آید. ایمان، تدبیر و امید مثلث راهنمای مدیران و مردم به سوی آرمان شهر موعود است.
امام صادق(علیه السلام) سبک زندگی اسلامی و آیین محمدی را در شش اقدام عبادی و اجتماعی چنین خلاصه کرده است:
۱٫ اقامه نماز؛
۲٫ پرداخت زکات؛
۳٫ روزه ماه رمضان (و حضور در این اردوگاه پرورش انسان مکتبی)؛
۴٫ حج خانه خدا (که جلوگاه همدلی و همراهی است.)
۵٫ اطاعت از رهبری حق و امام عادل؛
۶٫ ادای حقوق مؤمنان.
حضرت فرموده است: «الْمُحَمَّدِیَّهُ السَّمْحَهُ إِقَامُ الصَّلَاهِ وَ إِیتَاءُ الزَّکَاهِ وَ صِیَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ حِجُّ الْبَیْتِ الْحَرَامِ وَ الطَّاعَهُ لِلْإِمَامِ وَ أَدَاءُ حُقُوقِ الْمُؤْمِنِ…. »
اگر امت اسلامی آفاق زیبای حاکمیت توحید و نظام مهدوی را فرا روی خویش قرار دهد و جز به توحید و عدالت نیاندیشد و نسبت به حیله ها و نیرنگها و فریبهای سیاسی و اقتصادی و فرهنگی مستکبران جهان، آگاهی یابد، بیداری اسلامی و بلکه بیداری مستضعفان جهان شکل می گیرد بنابراین روزه و رمضان پیش نیاز تحقق سبک زندگی اسلامی است.
و این سبک زندگی تنها راه رهایی و فلاح انسان از سلطه زر و زور و تزویر است، ولی جامعه در صورتی «راه و رسم اسلام و مسلمانی» را می آموزد و بدان پایبند می ماند که عشق خدا و قانون عادلانه او با روح مدیران و جان مردم عجین شود. «توحید» زیربنای عرفانی سبک زندگی اسلامی و عدالت، آرمان بلند و قدسی تمام فطرتهای پاک و سالم در جامعه جهانی و معرفت امامت و پیروی از امام موعود و معصوم، تنها راه رهایی از نظام جاهلیت قدیم و نوین است. مدیران و مسؤلان کشور همان گونه که برای اقتصاد و سیاست و امنیت و بهداشت و درمان با هماهنگی و تدبیر و سرمایه گذاری عمل می کنند برای موفقیت در «جهاد اکبر» و اصلاح فرهنگ و اخلاق عمومی باید با تمام تون بکوشند و خود در خط مقدم جهاد و و پارسایی بایستند.
مبلّغان دین و اصلاح اندیشه ها
یکی از وظایف مهم مبلّغان دین راهنمایی و هدایت جامعه در دوراهیها و چندراهیهای زندگی است.
ـ هدایت در بعد نظری و اصلاح اندیشه ها و اهداف و آرمانها؛
ـ هدایت در بخش عملی و رفتار و مقررات زندگی.
مبلّغ هم باید عقاید و اندیشه ها و اصول تفکر و اخلاق و مبانی قانون گذاری اسلامی را به جامعه تعلیم دهد. هم در زمینه اجرای قوانین الهی راهکارهای مناسب را بیان کند و مردم را به انجام واجبات و ترک محرمات تشویق و ترغیب نماید و مکروهات و مستحبات دینی را با گفتار و رفتار آموزش دهد.
جامعه گاهی در بعد نظری و اندیشه ها گرفتار خطا و اشتباه است. گاهی در بخش عملکردها و رفتار و موضع گیریها. مبلّغان دین و مرزبانان فرهنگ اسلامی در هر دو بخش رسالتی سنگین بر عهده دارند. هم معارف قرآن باید به جامعه انتقال یابد، هم احکام شرعی باید در قالب وظایف اقشار گوناگون و اشخاص مختلف و در سطوح متفاوت تبیین و تشریح گردد. جلسات مذهبی بدون احکام ناقص و نارسا است. و احکام شرعی بدون معارف و عقاید و اخلاق  پشتوانه درونی ندارد. بدون تقویت عواطف و عشق نبوی(صلّی الله علیه و آله) و علوی ومهدوی،     مدح و مرثیه اهل بیت(علیهم السلام)، مراسم رمضان فاقد شور و شوق و احساس و عواطف دینی است.
شناخت اهم و مهم و تشخیص اولویتها
امروز دهها پرسش در فکر و فرهنگ جامعه وجود دارد که مردم و حتی مدیران وظیفه خویش را نسبت به آن نمی دانند، برخی مسائل نیاز به پژوهش و اجتهاد نوین دارد متفکّران و مفسّران و فقهای بزرگ اسلام باید تکلیف را روشن کنند و جامعه را از    سرگردانی و حیرت رهایی بخشند. و برخی موارد مبلّغان گرامی باید فتاوی و دیدگاه های معتبر و متقن علمای دین را بر جامعه ابلاغ نمایند. راستی چه کسی باید سیاست درست و عملکرد منطقی را در موارد زیر تشریح کنند و دولت و ملّت را هدایت نمایند؟
پیشرفت مقدم است یا عدالت؟
استقلال مقدم است یا آزادی؟
ازدواج مقدم است یا اشتغال؟
تولید مقدم است یا تجارت و توزیع و یا صنعت و جهانگردی و معادن؟
ترک محرمات واجب تر است یا انجام واجبات؟
تعهّد و تقوا مهم تر است یا تخصّص و مهارت؟
پذیرش ولایت مقدم است یا اعلام برائت از باطل؟
خودسازی مهم تر است یا جامعه سازی؟
اصلاح فرد یا اصلاح نظام؟
علم بهتر است یا ایمان؟
عقل مهم است یا احساس؟
ثروت بهتر است یا اطلاعات؟
و به قول معروف  علم بهتر است یا ثروت؟
محور خطابه و سخنرانیهای عمومی
…مبلّغان گرامی و مدیران فرهنگی وظیفه دارند: با شناخت ظرفیتها و نیازهای مخاطب و در حدّ توان و آگاهی خویش اقدام کنند. نیازها، خطرها، مشکلات فکری و فرهنگی جامعه را بخوبی بشناسند و براساس آن امکانات تبلیغی را بکار گیرند.
داشتن برنامه تبلیغی مناسب و هماهنگی فعالیتهای فرهنگی از مهم ترین نیازهای امروز کشور است.
مبلّغی موفق است که بتواند فعالیتهای فردی و اجتماعی را با اهداف و آرمانهای بلند الهی هماهنگ سازد و جامعه را در مسیر انجام و اجرای واجبات الهی و دوری از محرمات و گناهان بزرگ و کوچک هدایت کند.
مبلّغی موفق است که به خفتگان بیداری، به غافلان هوشیاری، به منکران ایمان، به حیرت زدگان یقین و توان تصمیم گیری و به وحشت زدگان، انس و آرامش و به مخالفان الفت و آشنایی و به یأس زدگان امید هدیه کند. مبلّغی موفق است که پیش از معالجه و نسخه نویسی در معاینه و تشخیص بیماریهای فردی و اجتماعی دقت کند و علل و عوامل و ریشه های مشکلات فکری و فرهنگی را به بخوبی بشناسد و بهترین راه درمان را نشان دهد.
این قلم سر فصلهای زیر را به عنوان محورهای مفید برای مجالس سخنرانی عمومی پیشنهاد می کند و مبلّغان گرامی می توانند چند و چون مباحث را خود تعیین کنند و با توجه به مخاطبان عناوین سخن و محتوا را تغییر دهند.
سرفصلهای پیشنهادی بدین شرح است:
۱٫ اهمیت و نقش روزه و رمضان در زندگی؛
۲٫ جایگاه قرآن و اهمیت قرآن شناسی و قرآن مداری؛
۳٫ اهمیت ولایت و معرفت و اطاعت از رهبران الهی؛
۴٫ جایگاه نماز و ارتباط منظم با آفریدگار هستی؛
۵٫ نقش دعا و استمداد از خدا در زندگی؛
۶٫ آداب ضیافت و افطاری؛
۷٫ اهمیت صله ارحام و تقویت پیوند خویشاوندی؛
۸٫ اهمیت اصلاح و آشتی بین افراد و جناحهای اجتماعی؛
۹٫ اخلاص و اصلاح انگیزه در عبادات و فعالیتهای اجتماعی؛
۱۰٫ حجاب و لباس اسلامی؛
۱۱٫ کار و تلاش تولیدی و خدمت رسانی؛
۱۲٫ اهمیت وجدان کاری و کار کیفی؛
۱۳٫ قانون گرایی و انضباط اجتماعی؛
۱۴٫ رسانه ها و صداقت و راستگویی؛
۱۵٫ لقمه حلال و درآمد مشروع؛
۱۶٫ مشکل ربا خواری و اهمیت قرض الحسنه؛
۱۷٫ مشکل قمار و برد و باخت بدون کار و تلاش؛
۱۸٫ ارزش صبر و بردباری؛
۱۹٫ نماز جماعت و مسجد محوری؛
۲۰٫ تدبّر در قرآن و ارتقای معرفت دینی؛
۲۱٫ اهمیت حدیث و حدیث شناسی؛
۲۲٫ مواسات و همدردی با امت اسلامی؛
۲۳٫ توبه و استغفار از لغزشها و گناهان؛
۲۴٫ یتیم نوازی و حمایت از کودکان بی سرپرست؛
۲۵٫ مشکل طلاق و اهمیت پیشگیری از آن؛
۲۶٫ اهمیت دشمن شناسی و استکبار ستیزی؛
۲۷٫ اهمیت اخوّت و حقوق برادران دینی؛
۲۸٫ خطر اسراف و تبذیر در زندگی؛
۲۹٫ آداب و اخلاق همسایگی؛
۳۰٫ احکام عید و جشن شادی در اسلام.
والسلام

مطالب مشابه:

تحفه های رمضانی
«رمضان» نام خدا؟
معنا و ماهیت حقیقى شب قدر چیست؟ این شب چه اهمیتى دارد؟
ضیافت رمضان، برای میهمانان ویژه

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.