اسطوره در قرآن به چه معنا است؟

0 28

با عرض سلام و ادب
اسطوره در قرآن ۹ بار تکرار شده است. و به معنای افسانه یا داستان یا خیال آمده است. در تمام این آیات نه گانه قرآن نخست در پی اثبات حقایقی می‎باشد که اسطوره نیست، علت اینکه افرادی چنین نسبتی به آن داده‎اند. کفر و تأثیر اعمال زشت ایشان است.
در آیه ۳۱ انفال خبر از مشرکانی می‎دهد که نقشه ‌قتل حضرت محمد ـ صلّی الله علیه و آله ـ را داشته‎اند و در مقابل تحدّی قرآن ادعا نموده‎اند چیز مهمی نیست، ما مثل آن را می‎آوریم ولی همین که عاجز ماندند عوض ایمان به آن، تهمت اسطوره به آن چسباندند.
«وَإِذَا تُتْلَى عَلَیهِمْ آیاتُنَا قَالُوا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هَذَا إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ : و هنگامی که آیات ما بر آنها خوانده می‌شود، می‌گویند: «شنیدیم؛ (چیز مهمی نیست؛) ما هم اگر بخواهیم مثل آن را می‌گوییم؛ اینها همان افسانه‌های پیشینیان است!» (ولی دروغ می‌گویند، و هرگز مثل آن را نمی‌آورند.)

*در آیه ۲۴ سوره نحل از اوّل سوره در مورد عظمت نعمت‎های خدا سخن می‎گوید تا آنجا که قابل شمارش نیست ولی کافران دنبال عبادت مخلوق رفته و قیامت را که حق است انکار نموده و قرآن را اسطوره می‎پندارند و با توجه به اینکه معاد و قرآن حق است نمی‎تواند این مطلب حق اسطوره باشد ولی کافران که در گناه غلطیده‎اند حق را نادیده می‎گیرند،

«وَإِذَا قِیلَ لَهُمْ مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّکُمْ قَالُوا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ : و هنگامی که به آنها گفته شود: «پروردگار شما چه نازل کرده است؟» می‌گویند: «اینها (وحی الهی نیست؛) همان افسانه‌های دروغین پیشینیان است!»

نظیر همین آیه، آیات ۸۳ سوره مومنون و ۶۸ سوره نحل است.[۱]

در آیه ۵ سوره فرقان به قرآن نسبت اسطوره داده‎اند که دست نوشت خود پیامبر یا املاء‌صبح و شام دیگران به او است.

«وَقَالُوا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ اکْتَتَبَهَا فَهِی تُمْلَى عَلَیهِ بُکْرَهً وَأَصِیلًا : و گفتند: «این همان افسانه‌های پیشینیان است که وی آن را رونویس کرده، و هر صبح و شام بر او املا می‌شود.»
خداوند در پاسخ این سخن می‎فرماید: خدائی آن را نازل نمود که از حقیقت آسمان و زمین آگاه است و اوست غفور رحیم در هر صورت این قرآن اعجاز پیامبر است، با خرافه و افسانه حسابش جداست[۲].

در آیه ۱۷ سوره احقاف درباره کسی می باشد که عواطف انسانی خود را از دست داده، زیرا به والدین و ولی نعمت خود احترام نمی‎کنند و چون مادر و پدر سوی خدا استغاثه می‎کنند و انذار به قیامت می‎کنند او می‎گوید قیامت از اساطیر است و سپس اصل عذاب قیامت برای آنها مسلّم می‎گیرد و آنها را به عذاب عرضه می‎کند به خاطر استفاده نامشروع از نعمت الهی و استکباری که دارند. یعنی در حقیقت همان استکباری که نسبت به والدین داشته سبب استکبار به خدا شده است[۳].

«وَالَّذِی قَالَ لِوَالِدَیهِ أُفٍّ لَکُمَا أَتَعِدَانِنِی أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتِ الْقُرُونُ مِنْ قَبْلِی وَهُمَا یسْتَغِیثَانِ اللَّهَ وَیلَکَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَیقُولُ مَا هَذَا إِلَّا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ: و کسی که به پدر و مادرش می‌گوید: «اف بر شما! آیا به من وعده می‌دهید که من روز قیامت مبعوث می‌شوم؟! در حالی که پیش از من اقوام زیادی بودند (و هرگز مبعوث نشدند)! و آن دو پیوسته فریاد می‌کشند و خدا را به یاری می‌طلبند که: وای بر تو، ایمان بیاور که وعده خدا حق است اما او پیوسته می‌گوید: اینها چیزی جز افسانه‌های پیشینیان نیست!».

در آیه ۱۵ سوره قلم یاد می‎کند از کسانی که بخاطر کارهای زشت قابلیت فهم و درک حقیقت قرآنی را ندارند. وقتی قرآن به آنها عرضه می‎شود، می‎گویند: اساطیر اولین است[۴]. چه بسا اینکه در آیه سوره مطففین، همین افرادی که قلب آنها زنگار زده از گناه چنین نسبت به قرآن داده شده است.

در پایان اضافه می‎کنیم که پاکی درون از صفات رذیله در درک انسان از واقعیّات تأثیر مستقیم دارد، لذا قرآنی که نور است، همواره از سوی عدّه‎ای که از گناه غفلت نمی‎ورزیده‎اند مورد تهمت قرار گرفته و اسطوره نامیده شده است.

پی نوشتها:
۱ . مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، انتشارات دار الکتب اسلامی، چاپ هشتم، ج۱۱، ص۱۶۸، و ج۱۴، ص ۲۹۳ و ج۱۵، ص ۵۲۸.
۲ . همان، ج۱۵، ص ۲۱.
۳ . همان، ج۲۱، ص۳۷۷.
۴ . همان، ج۲۴، ص۳۸۷.

منبع: پرسمان قرآن

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.