آیاماموریت کتاب آسمانی قرآن روزی به پایان می رسد؟

0 17

همانطور که همه می دانیم قرآن دارای بعد ظاهری و باطنی است وبرنامه کامل جهت زندگی. آیا زمانی که همه انسانها یا به عبارت بهتر بیشتر انسانها به تمام معارف و رمز و رازهای قرآن پی بردند دیگر ماموریت این کتاب آسمانی به پایان می رسد با نه ؟

حضرت امام رضا (ع) می فرمایند: «قرآن ریسمان محکم الهی است؛ قرآن راه برتری است که انسانها را به سوی بهشت راهنمایی می کند و از آتش دوزخ می رهاند، گذشت زمان آن را فرسوده نمی کند و گفتار آدمیان آن را تباه نمی سازد. زیرا اختصاص به زمان خاصی ندارد و دلیل روشنی برای همه انسانهاست. از پیش رو و پشت سر، خط بطلان بر آن کشیده نمی شود. کتابی است که از سوی خداوند حکیم فرود آمده است» (1)
با توجه به کلام امام رضا (ع)، قرآن کتاب زنده ای است که متعلق به زمان خاصی نبوده، بلکه برای همه انسانها و همه اعصار کلام حقی است که باطل نمی گردد. از آنجا که قرآن برای زمان خاصی نیست، دلیلی بر ماندگاری و جاویدان بودن این کتاب مقدس است.
امام رضا (ع) از پدرشان موسی بن جعفر (ع) نقل می فرمایند: مردی از امام جعفر صادق (ع) پرسید: چگونه است که هر چه قرآن بیشتر مورد بررسی قرار می گیرد، بر تازگی آن افزوده می شود؟ حضرت پاسخ دادند: «زیرا خداوند قرآن را برای زمان خاصی و مردم به خصوصی نازل نفرموده است، بنابراین قرآن در هر زمان جدید، و تا روز قیامت برای هر قوم و گروهی از مردم، تازه است. »(2)
دلیل دیگر بر جاودانگی قرآن کریم این است که بشر بتواند به حدی برسد که تمامی وجوه اعجاز قرآن را کشف نموده و بتواند مانند قرآن را بیاورد اما این مساله به دلیل نسبی بودن همیشگی دانش بشری ممکن نیست زیرا از طرفی نقص نسبی ، ذاتی ، دانش بشر است و از طرف دیگر قرآن کریم تنها ظهر ندارد بلکه بطون بسیار زیادی دارد که بشر معمولی از درک و وجود آن ، نا آگاه است .
لذا در قرآن کریم سرانجام تحدی برای بشر ، با حرف نفی ابد بیان شده است :" …فان لم تفعلو و لن تفعلوا …" (3)
حرف " لن " برای نفی ابد بکار می رود و معنای آیه این است که "هرگز" نخواهید توانست مانند قرآن را بیاورید .
همچنین دقت در حدیث شریف و متواتر ثقلین نشان می دهد که قرآن کریم همواره و تا پایان دنیا هدایتگر بشر خواهد بود :
انی تارک فیکم الثقلین ، کتاب الله و عترتی اهل بیتی ، ما ان تمسکتم بها لن تضلوا ابدا و انهما لن یفترقا حتی یردا علی الحوض
نبی مکرم (ص) تمامی مسلمانان جهان را در تمامی اعصار به تمسک به قرآن و اهلبیت‌(ع) دعوت می کنند و بیان می فرمایند که با تمسک به این دو امانت ، هرگز گمراه نخواهید شد ؛ قاعده قرآن باید جنبه هدایتگری برای همیشه تاریخ را داشته باشد تا بتواند از گمراهی بشردر هرسطحی که پیشرفت کرده باشد ، جلوگیری کند .
مرحله بالاتر از تفسیر، دانش تأویل قرآن و راه یابی به بطون قرآن است. تأویل به معنای «بازگردانیدن شیئی یا کلامی» به مقصود و مراد از آن است. اگرچه از نظر لغوی و برخی اصطلاحات می توان گفت تفسیر اعم از تأویل است و بطون قرآن شامل تفسیرها و تأویل های متعدد می شود. اما با توجه به موارد استعمال تأویل در قرآن، می توان به این نتیجه رسید که منظور از بطون، تنها تأویل قرآن است و علم تأویل صحیح فقط از جانب پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) سزاوار است.
لذا علم تاویل و دستیابی به بطون قرآن در توان هر کسی نیست و راه دستیابی به آن ، معصومین (ع) هستند . معصومین (ع) هم بطون را بر طبق ظرفیت و مراتب علم و ایمان هر کسی در اختیار وی قرار می دهند .
به نمونه هایی از این مساله توجه بفرمایید .
عبدالله بن سنان از ذریح محاربی نقل کرده است که گوید: به امام صادق(ع) گفتم: خداوند در کتاب خود به من فرمانی داده است، دوست دارم آن را بدانم. فرمود: آن چیست؟ گفتم: سخن خداوند عزوجل «ثم لیقضوا تفثهم و لیوفوا نذورهم »(حج، آیه ۲۹) ؛ فرمود: کوتاه کردن موی شارب و چیدن ناخن ها و مانند آن. گفتم: فدایت شوم! ذریح محاربی از قول شما برای من نقل کرد که شما به او فرموده اید: «ثم لیقضوا تفثهم» دیدار با امام و «ولیوفوا نذورهم» آن مناسک است؟ حضرت فرمود: ذریح راست گفته است و تو نیز راست می گویی. همانا برای قرآن ظاهری و باطنی است و چه کسی تحمل می کند آنچه را که ذریح تحمل می کند؟(۴)
نمونه ای دیگر :
از داود جصاص نقل شده که گفت: از امام صادق(ع) شنیدم که می فرمود: «و علامات و بالنجم هم یهتدون» (5) ؛ نجم رسول خدا(ص) است و علامات ائمه(ع) اند )۶) پیداست که حضرت معنای باطنی آیه را بیان فرموده اند؛ یعنی پیامبر ستاره ای است که مردم را در میان ظلمت و گمراهی ها به صراط الهی راهنمایی می کند؛ زیرا ظاهر آیه درباره ستاره ای است که در بیابان ها و دریاها راهنمای مردم در جهت یابی است و همین معنا در روایت دیگری بیان شده است. امام صادق(ع) از پدرش و او از پدرانش از علی(ع) نقل کرده است که پیامبر(ص) فرمودند: «و بالنجم هم یهتدون» ستاره جدی است؛ زیرا آن ستاره ای است که غروب نمی کند، بنای قبله بر آن است و به وسیله آن، اهل خشکی و دریا راهنمایی می شوند .(۷)

(۱)- مسند الرضا (ع)،باب فضل القرآن، ص ۳۰۹
(۲)- مسند الامام الرضا (ع)، ج۱، کتاب التفسیر ص ۳۰۹
(۳)- بقره/۲۴
(۴)- بحارالانوار، ج ۸۹، ص ۸۳
(۵)- نحل / ۱۶
(۶)- بحارالانوار، ج ۱۶، ص ۸۸
(۷)- همان، ج ۸۴، ص ۶۶

منبع: پرسمان قرآن

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.