آیا حیوانات عقل و شعور دارند؟

0 392

آیا حیوانات عقل و شعور دارند؟

عدم درک انسان از شعورمند بودن موجودات پیرامون خود می تواند باعث یک سوال اشتباه در باب آفرینش شود آن اینکه:

” چرا خداوند، حیوانات و جمادات را بی عقل وشعور آفریده است”.

چون از برخی آیات و روایات استفاده می‌ شود که همه موجودات، از جمله حیوانات دارای گونه ای درک و شعور هستند.

خداوند در آیه ۴۴ سوره اسراء می فرماید:

شعور

“‍وَإِن مِّن شَىْءٍ إِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَـٰکِن لَّا تَفْقَهُونَ تَسْبِیحَهُمْ

هیچ موجودی نیست مگر این که خداوند را تسبیح می ‌کند، ولی شما ذکر و تسبیح آن‌ها را درک نمی ‌کنید”

از این آیه معلوم می‌ شود موجودات دیگر هم یک گونه ادراک و شعوری نسبت به پروردگار خویش دارند.

در سوره نحل آیه ۶۸ راجع به زنبور عسل می‌فرماید‌:

“وَأَوْحَىٰ رَ‌بُّکَ إِلَى ٱلنَّحْلِ أَنِ ٱتَّخِذِى مِنَ ٱلْجِبَالِ بُیُوتًا وَمِنَ ٱلشَّجَرِ‌

پروردگارت به زنبور عسل وحی کرد که در کوه‌ها و درختان برای خود لانه و خانه بسازد و انتخاب کند”.

معلوم است که زنبور عسل دارای شعور و درکی است که مورد الهام الهی قرار گرفته است.

البته کسانی بوده‌اند که زبان حیوانات را می‌فهمیده و با آن‌ها صحبت می‌کرده اند، چنان که درباره حضرت سلیمان می‌خوانیم:

“عُلِّمْنَا مَنطِقَ ٱلطَّیْرِ‌؛[نمل ، آیه ۱۶]

منطق و زبان پرندگان به ما (حضرت سلیمان) تعلیم شده” این معنا در روایات اسلامی نسبت به پیامبر و ائمه (علیهم السلام) نیز آمده است.

کما اینکه شهید مطهری می فرمایند:

فلاسفه در مباحث عقلی ثابت کرده اند که وجود به خودی خود مساوی با نوعی شعور است

منتهی وجودها چنان آمیخته با عدم است که برای ما تصور وجود و شعور آن‌ها مشکل است

ولی اجمالاً می‌دانیم آن چه را که شعور می ‌دانیم، درجه‌ای از آن در آن جا هست، اما آن درجه را نمی‌ توانیم تصور کنیم.[۱]

بنابر این خداوند نه تنها موجودات را بی عقل و شعور نیافریده، بلکه خود شعور همگانی بر سرتاسر عالم حاکم است.

همه موجودات اعم از انسان،حیوان، نبات و جماد ازیک نوع شعور برخوردارند، هر چند کیفیت و کمیت شعور ایشان برای ما معلوم نباشد.

جمله ذرات عالم در نهان / با تو می گویند روزان و شبان

ما سمیعیم و بصیریم و هشیم / با شما نامحرمان ما خاموشیم  

 

___________________________

پی نوشت :
۱.   مجموعه آثار، شهید مطهری،ج ۷،  ص ۴۴۱.

منبع: پایگاه اینترنتی رهروان ولایت

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.