دین آدامسی

0 298

دین آدامسی

حضرت آیت الله جوادی آملی در درس اخلاق فرمودند: «خیلی ها اسلام آدامسی دارند که تا زمانی که در دهن آنها مزه دارد لازم دارند. آدامس مقداری لذیذ است ولی بعد از اندکی انسان آن را تف می کند و دور می ریزد..»[۱]
این کلام اشاره به حدیث نورانی امام حسین (علیه السلام) دارد که می فرمایند:«إِنَّ النَّاسَ‏ عَبِیدُ الدُّنْیَا وَ الدِّینُ لَعْقٌ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ یَحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَایِشُهُمْ فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلَاءِ قَلَّ الدَّیَّانُونَ/به راستى که مردم بنده دنیا هستند و دین لقلقه زبان آنهاست، تا جایى که دین وسیله زندگى آنهاست، دین دارند و چون در معرض امتحان قرار گیرند، دینداران کم مى شوند.»[۲]
حال سوال این است، چرا این کلام که در سال ۶۱ هجری به زبان معصوم جاری شد، هنوز هم بوی تازگی دارد و با نگاه روانشناسی زندگی مردم امروز را تحلیل می کند.

فراز اول کلام بحث بنده دنیا بودن انسان را اشاره دارد، اما آیا بنده دنیا بودن اجتناب ناپذیر است یا این تحلیل عامیانه -که البته برداشتی از کلام معصوم است- که ما فرزند دنیا هستیم و فرزند هم مادرش را دوست دارد، درست است؟
بله امام علی (علیه السلام) در خطبه ۴۲ نهج البلاغه شریف می فرمایند:«آگاه باشید که آخرت روى نموده است، و براى هر یک از دنیا و آخرت فرزندانى است. شما از فرزندان آخرت باشید، نه از فرزندان دنیا؛ زیرا هر فردى در آخرت به پدرش ملحق می‌‏شود.»[۳] پس این دلیل نمی شود که ما خود را فرزند دنیا بدانیم. امام فرمود برای دنیا و آخرت فرزندانی است و امر کردند شما فرزند آخرت باشید، یعنی برای آخرت زندگی کنید و آخرت را دوست داشته باشید.

پس ما ناچار به دنیا نیستیم و می توانیم برای آخرت زندگی کنیم. این خود نکته مهمی است چون در این روزگار به خاطر سختی معیشت و مشکلات، دیده می شود مومنان گرفتار دنیا شده و وقتی حرفی از آخرت می زنیم، با پاسخ سختی زندگی در دنیا مواجه می شویم.
ذکر مثال برای برای درک لذّات دنیا و عدم تعلق به ان جالب است. مثال لذّتهای دنیا مانند لیموی شیرین است که اولش شیرین است و آخرش کمی تلخ. که این تلخی خود هشداری برای فهم بهتر از نعمتهای دنیا است. اما بعضی افراد لذات دنیا مثل شیرینی خامه ای تصور کردند و همیشه آن را شیرین می دانند که این خود باعث تعلق آنها به دنیا شده است.

و ابو سعید ابوالخیر چه زیبا سرود:

حال عالم سر بسر پرسیدم از فرزانه‌ای
گفت: یا خاکیست یا بادیست یا افسانه‌ای
گفتمش، آن کس که او اندر طلب پویان بود؟
گفت: یا کوریست یا کریست یا دیوانه‌ای[۴]

در فراز بعد که امام دین را لغلغه زبان بعضی می دانند، تایید این کلام خدا در قرآن می باشد که می فرماید:
«..وَ یقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَکْفُرُ بِبَعْضٍ وَ یُرِیدُونَ أَن یَتَّخِذُواْ بَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلاً[نساء.۱۵۰] و می گویند که بعضی را می پذیریم و بعضی را نمی پذیریم و می خواهند در این میانه راهی برگزینند.»
اما چرا بنده خدا و مسلمانی که دین پیامبر خدا را پذیرفته، باید به این مرحله برسد که مثلا نماز و روزه را بپذیرد ولی خمس را قبول نداشته باشد و بگوید: مال است، جان نیست که آسان بتوان داد؟
این همان خطری است که امام حسین (علیه السلام) در مردم سال ۶۱ هجری و امت بعد رسول خدا می دید.

چند علت معمولا انسان را به اینجا می رساند:

۱- عدم شناخت صحیح از دین و برنامه های آن و عاقبت دین داری
همه خوب می دانیم که گرفتاری امروز بشر ندانستن و جهل است و بسیار دیدیم و شنیدیم که افراد با خواندن قرآن یا کتاب های معرفتی هدایت شده اند و برای همین است امام علی (علیه السلام) فرمودند:«مردم‌ دشمن‌ آن‌ چیزی‌ هستند که‌ بدان‌ جاهلند.»[۵] و امروزه هم این جاهلیت مدرن حکایت از جهل مردم به مبدا و معاد دارد.

۲- تطبیق ناصحیح دین با نگاه به دین داران ناقص
معمولا انسان دچار این خصلت هست که با دیدن یک نفر، بقیه را مثل همان یک نفر می بیند و یا اگر فردی به ظاهر مسلمان را با عیب و اشکال ببینند، آنرا حمل بر اسلام می کنند و می گویند: «این هم از اسلام شما و …». این داستان قدیمی بشر بوده که ساده اندیش و زود باور بوده است که این بهترین ابزار برای استعمار و ظلم و طاغوت در طول تاریخ بوده و خداوند هم در قران بسیار به آن اشاره کرده است. این ساده نگری گاهی به حدی می رسید که که بعضا شنیده می شود مردم کاری که بویی از خدا نبرده اند را از مسلمانانی که مثلا کمی در رعایت نظم و …مشکل دارند، بهتر می دانند و می گویند:«غربی ها از ما مسلمان تر هستند.» در حالی امام علی (علیه السلام) سالها قبل این نکته و کد دستوری برای برداشت درست را به ما داده است. ایشان فرمودند:«حق با افراد شناخته نمی شود، اول حق را بشناس و بعد اهل حق را»[۶]
پس نبایدحق یا کار درست یا دین صحیح از روی افراد و دین داران برداشت کرد و اول باید تعریف دقیق از دینداری و حق مداری را دانست و بعد ان را بر افرادش تطبیق داد.

و زیبا سرود شاعر:
آبـادی میخــانه ز ویــرانــی ماست
جــمعیت کــفر از پــریــشانی ماست
اســــلام به ذات خود ندارد عیبی
هر عیب که هست از مسلـمانــی ماست

اصول مذهب


پی نوشت:
[۱]. دین آنلاین
[۲]. تحف العقول‏، ابن شعبه حرانى، حسن بن على‏، ص۲۴۵، تاریخ وفات مؤلف: قرن۴، محقق/مصحح: غفارى،على اکبر، ناشر: جامعه مدرسین‏، مکان چاپ: قم‏، سال چاپ: ۱۴۰۴ ق‏. آدامسی
[۳]. «کُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَهِ وَ لَا تَکُونُوا مِنْ‏ أَبْنَاءِ الدُّنْیَا فَإِنَ‏ کُلَ‏ وَلَدٍ سَیُلْحَقُ‏ بِأُمِّهِ یَوْمَ الْقِیَامَهِ.» نهج البلاغه (للصبحی صالح)، شریف الرضی، محمد بن حسین‏، تاریخ وفات مؤلف: ۴۰۶ ق‏، محقق/مصحح: صالح، صبحی‏، خطبه۴۲ ص ۸۴.آدامسی
[۴]. سایت گنجور، ابوسعید ابوالخیر، ابیات پراکنده
[۵]. «النَّاسُ‏ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُو» نهج البلاغه (للصبحی صالح)، شریف الرضی، محمد بن حسین‏، تاریخ وفات مؤلف: ۴۰۶ ق‏، محقق/مصحح: صالح، صبحی‏، حکمت ۱۷۲.
[۶]. «قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ: الْحَقُّ لَا یُعْرَفُ بِالرِّجَالِ اعْرِفِ‏ الْحَقَ‏ تَعْرِفْ‏ أَهْلَهُ» إرشاد القلوب إلى الصواب( للدیلمی)، دیلمى، حسن بن محمد، ج۲ ص ۲۹۶، تاریخ وفات مؤلف: ۸۴۱ ق‏،  ناشر: الشریف الرضی‏، مکان چاپ: قم‏، سال چاپ: ۱۴۱۲ ق.آدامسی

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.