ازدواج امام سجاد(علیه السلام) با ام عبدالله دختر امام حسن مجتبی(علیه السلام)

0 32

تنها همسری که از طریق عقد دائم به ازدواج امام سجاد(علیه السلام) در آمده است ام عبدالله دخترِ بزرگوار، امام حسن مجتبی(علیه السلام) می باشد.

امام حسن(علیه السلام) به احترام مادرش نام دخترش را فاطمه نهاد و کوشید او را فاطمه گونه بار آورد. برای وی کُنیه هایی بود از جمله: امّ الحسن، ام عبده، و معروفتر آن ام عبدالله. در پاکی و صداقت به میزانی بود که او را صدیقه لقب داده اند.

زنی بود پارسا، فاضله، پاکدل و آگاه، عالمه، صالحه، زاهده و. . . اینها صفات ارزنده ای است که از طرف ائمه(علیهم السلام) درباره اش گفته شده بود و آنهم بخاطر تجلّیاتی که از این صفات در او دیده می شد.

فاطمه را شأن و جایگاهی بس مهم و ارزنده است تا حدی که امام صادق(علیه السلام) درباره اش فرمود: «زنی راستگو و صدیقه است و هیچ زنی در شایستگی و فضیلت به پایۀ او نمی رسد».

یا در عبارتی دیگر فرمود: «صدیقه ای بوده است که در خاندان امام حسن مجتبی(علیه السلام) همانند او دیده نشده است. وی مستجاب الدعوه بود.» روایت شده از امام باقر(علیه السلام) که فرمود: «مادرم زیر دیواری نشسته بود. آن دیوار شکست و در حال سقوط قرار گرفت فرمود: نه، به حق مصطفی(صلی الله علیه و آله وسلم) سوگند. خدای ترا در فرو افتادن اذن نداده است. و دیوار به جای خود ایستاد و مادرم از جای خود برخواست و پدرم (امام سجاد(علیه السلام)) صد دینار صدقه داد»[۱].

وی در واقعۀ کربلا به همراه همسرش امام سجاد(علیه السلام) و فرزند حدود چهار ساله اش امام باقر(علیه السلام) حضور داشت و در میان اسیران همۀ مراحل اسارت را طی کرد و رنجها و مرارتها را دید و چشید و ضمن این که در کربلا دو برادر کوچکش، حضرت قاسم سیزده ساله و حضرت عبدالله یازده ساله نیز به شهادت رسیده بودند.

ام عبدالله فاطمه، همسر شایستۀ امام چهارم از زنان بافضیلتی است که در بسیاری از افتخارات معنوی، در عصر خویش یگانه بوده است. از آن جمله اینکه وی هم دختر امام و هم همسر امام و هم مادر امام می باشد. همسری ام عبدالله با امام سجاد(علیه السلام)، دو نسل امامت را به هم پیوند داد[۲] و نتیجه این پیوند، یگانه فرزندی بود که باقرالعلوم(علیه السلام)  نام گرفت و خط امامت را تداوم بخشید.

یکی از نام هایی که امام سجاد(علیه السلام) را به آن می خواندند ابن الخِیرتین است و علت این نامگذاری سخنی است مستند به رسول بزرگوار اسلام(صلوات الله علیه‌و‌آله) که فرمودند: «خداوند متعال از میان بندگانش دو نژاد را برگزیده است و آن از عرب، قریش و در میان غیر عرب ایرانی و فارسیان اند»[۳]

و خود امام سجاد(علیه السلام) نیز با اشاره به آن می فرمایند: «انا ابن الخیرتین؛ من فرزند دو برگزیده ام.» چون جد بزرگوارش نبی اکرم(صلوات الله علیه‌و‌آله) که برگزیده قریش و عالمیان بود و مادرش دختر یزدگرد سوم بود.

ابوالاسود دوئلی نیز ضمن بر شمردن فضایل امام زین العابدین(علیه السلام) به این لقب امام اشاره نموده و می گوید:

پسری که از یک سو به نسل هاشمیان و از سوی دیگر به نسل فرمانروایان فارس – کسری- منسوب می باشد. گرامی ترین و با کرامت ترین فرزندی است که بر او بازو بند بسته اند( تا از گزند چشم تنگان ایمن بماند) او نور خدا و محل راز او سر چشمه نهر امامت و خود عالم است. اگر او نمی بود زمین اهلش را به خود فرو می برد و اگر او نمی بود جهانیان آرام و قرار نداشتند.

اما تعداد فرزندان امام سجاد(علیه السلام) در کتابهای تاریخی و حدیثی پانزده[۴]، شانزده[۵]، هفده[۶] و حتی بیست [۷]فرزند پسر و دختر یاد شده است.

شیخ مفید(علیه الرحمه)[۸] نام فرزندان امام سجاد(علیه السلام) را این گونه آورده است:

محمد (ابو جعفر، باقرالعلوم(علیه السلام) که مادر وی ام عبدالله دختر امام حسن مجتبی(علیه السلام) بوده است.۲.عبدالله۳.حسن۴.حسین، که مادر اینها ام ولد (کنیز) بوده است.۵.زید۶.عمر، که مادر آن دو نیز ام ولد (کنیز) می باشد.۷.حسین اصغر۸.عبدالرحمان۹.سلیمان که هر سه از یک مادر (کنیز) بوده اند.۱۰. محمد اصغر.۱۱. علی( وی را کوچکترین فرزند امام سجاد(علیه السلام) دانسته اند). ۱۲.خدیجه که با علی از یک مادر (کنیز) بوده اند.۱۳.فاطمه۱۴.علیّه۱۵.ام کلثوم که مادر هر سۀ آنان کنیز می باشد.

آنچه شیخ مفید در این زمینه یاد کرده، مورد اشارۀ برخی دیگر از مورخان نیز قرار گرفته است[۹].

————————————————————————–

پی نوشت ها:

[۱]. بحار الانوار،ج۴۶، ص۲۱۵ و اصول کافی، باب ولادت امام باقر علیه السلام، حدیث اول.

[۲]. مناقب۳، ص۳۳۸، کشف الغمه۲،ص۳۲۲.

[۳]. اصول کافی، ج۲، ص۳۶۹؛ اثبات الهداه، ج۵، ص۲۱۴.

[۴]. الارشاد شیخ مفید علیه الرحمه.

[۵]. طبقات ابن سعد،ج۵، ص۱۵۶.

[۶]. اعیان الشیعه،ج۱،ص۶۳۰.

[۷]. تاریخ آل محمد، ص۱۲۷.

[۸]. الارشاد شیخ مفید، ۲، ص۱۵۴.

[۹]. داستان ازدواج معصومین علیهم السلام.ابراهیم بابائی.نشر رواق دانش.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.