حکم قطع نماز به خاطر اجابت مادر

0 886

حکم قطع نماز به خاطر اجابت مادر

مادر تنها واژه تکرار نشدنی در این عالم است که هر بار انسان با شنیدن این کلمه روح تازه ای در وجودش دمیده می شود.
اسلام سفارشات فراوانی به محبت به والدین، خصوصا مادر کرده است. روایات فراوانی در اینباره وجود دارد که به ذکر چند نمونه بسنده می کنم.
سید قطب در تفسیر فى ظلال حدیثى به این مضمون از پیامبر (صلى اللّه علیه و آله و سلّم) نقل مى کند: «مردى مشغول طواف بود و مادرش را بر دوش گرفته طواف مى‏ داد، پیامبر(صلی الله علیه و آله) را در همان حال مشاهده کرد عرض کرد آیا حق مادرم را با این کار انجام دادم، فرمود: نه حتى جبران یکى از ناله‏ هاى او را (به هنگام وضع حمل) نمى‏ کند».[۱]

خوب حتما درباره مقام مادر و سهم بیشتر مادر نسبت به پدر در محبت و احترام روایاتی شنیده اید، از جمله این روایت که  امام باقر (علیه السلام) می فرماید:
«حضرت موسی بن عمران (سلام الله علیه) سه بار به خدا عرض کرد: پروردگارا! به من توصیه ای کن! خدای سبحان در هر سه بار فرمود: تو را به خودم سفارش می کنم؛ آنگاه عرض کرد: پروردگارا! مرا سفارش کن. فرمود تو را به مادرت سفارش می کنم. باز گفت: پروردگارا! مرا سفارش کن. فرمود: تو را به مادرت سفارش می کنم. باز گفت پروردگارا! مرا سفارش کن. فرمود: تو را به پدرت سفارش می کنم.
امام باقر(علیه السلام) افزود: از همین رو گفته می شود حق مادر از نیکی، دو سوم و برای پدر یک سوم است».[۲]
با این توجه به اهمیت مقام والدین، شاید این سوال به ذهن برسد که اگر پدر و مادر فرزندشان را صدا بزنند و فرزند در نماز باشد، تکلیف فرزند در پاسخگویی به والدین، خصوصا مادر چیست؟

ما دو روایت در اینباره داریم که ابتدا آنها را نقل کنم و بعد حکم شرعی مسئله را بیان می کنم.

روایت اول: «اگر شخصی در نماز باشد و پدرش او را صدا کند، در پاسخ تسبیح گوید و اگر مادرش او را صدا زد صراحتا پاسخ دهد».[۳]

روایت دوم: «اگر در نماز مستحبی پدرت تو را خواند، نماز را قطع نکن و اگر مادرت صدا زد نماز را قطع کن و پاسخ بده».[۴]

توضیح: درست است که روایت اول به صورت مطلق آمده و شامل همه نماز ها (واجب و مستحب) می شود، اما در روایت دوم نماز را مقیّد به مستحب کرد و نماز واجب را خارج از حکم کرد.
حال داستان مادر چیست، یا محبت و زود رنج بودن اوست یا به خاطر جایگاهی که دارد و باید احترام ویژه شود، به هر هر حال روایت این امتیاز را برای مادر قائل شده است.
البته همانطور که می دانیم شکستن نماز مستحبی بدون دلیل هم اشکالی ندارد، اما حکم نماز واجب فرق می کند.[۵]

شکستن نماز برای اجابت پدر و مادر 

س: اگر زمانى که مشغول نماز هستیم پدر یا مادر ما را صدا بزند، آیا مى توانیم نماز واجب را قطع کنیم ، و پاسخ آنها را داد؟
ج: اشکال دارد، مگر در مواردى که کار بسیار ضرورى باشد.[۶]

——————————————–

پی نوشت:
[۱]. تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ج۱۲، ص۱۸۰.
[۲]. «قَالَ‏ مُوسَى‏ بْنُ‏ عِمْرَانَ‏ یَا رَبِ‏ أَوْصِنِی‏ قَالَ‏ أُوصِیکَ بِی فَقَالَ یَا رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِی ثَلَاثاً قَالَ یَا رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأُمِّکَ قَالَ یَا رَبِّ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأُمِّکَ قَالَ أَوْصِنِی قَالَ أُوصِیکَ بِأَبِیکَ قَالَ فَکَانَ یُقَالُ لِأَجْلِ ذَلِکَ إِنَّ لِلْأُمِّ ثُلُثَیِ الْبِرِّ وَ لِلْأَبِ الثُّلُثَ» الأمالی، ابن بابویه، محمد بن على‏، شیخ صدوق، تاریخ وفات مؤلف: ۳۸۱ ق‏، محقق / مصحح: ندارد، موضوع: گوناگون‏، زبان: عربى‏، تعداد جلد: ۱، ناشر: کتابچى‏، مکان چاپ: تهران‏، ص ۵۱۱.
[۳]. «إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا کَانَ فِی الصَّلَاهِ فَدَعَاهُ الْوَالِدُ فَلْیُسَبِّحْ فَإِذَا دَعَتْهُ‏ الْوَالِدَهُ فَلْیَقُلْ‏ لَبَّیْکِ» وسائل الشیعه، شیخ حر عاملى، محمد بن حسن‏، تاریخ وفات مؤلف: ۱۱۰۴ ق‏، محقق / مصحح: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، موضوع: جوامع روایى‏، زبان: عربى‏، تعداد جلد: ۳۰، ناشر: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، مکان چاپ: قم‏، ج۷، ص ۲۵۶.
[۴]. «إِذَا کُنْتَ‏ فِی‏ صَلَاهِ التَّطَوُّعِ‏ فَإِنْ‏ دَعَاکَ‏ وَالِدُکَ فَلَا تَقْطَعْهَا وَ إِنْ دَعَتْکَ وَالِدَتُکَ فَاقْطَعْهَا» مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل‏، نورى، حسین بن محمد تقى‏، تاریخ وفات مؤلف: ۱۳۲۰ ق‏، محقق / مصحح: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، موضوع: جوامع روایى‏، زبان: عربى‏، تعداد جلد: ۲۸، ناشر: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، مکان چاپ: قم‏، ج۱۵، ص۱۸۱.
[۵]. سایت حضرت آیت الله مکارم شیرازی.
[۶]. سایت حضرت آیت الله مکارم شیرازی.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.