فکر و خیال در دین اسلام حرام است؟

0 192

من قبل از خواب مدتی در خیالات به سر می برم مثلاً خیال می کنم با کسی که دوستش دارم ازدواج کرده ام و… آیا این فکر و خیالات در دین اسلام حرام است؟

پاسخ:

پرسشگر محترم اینکه انسان نیاز به انیس دارد و اینکه دوست دارد همدم او تجانس و هماهنگی زیادی با او داشته باشد جای هیچ بحثی نیست. این از امتیازات یک جوان دوراندیش است که برای آینده خود برنامه داشته باشد و حتی خصوصیات همسر دلخواه خود را در نظر داشته باشد. این امر کمک می کند تا هنگام روبرو شدن با اولین خواستگاری محک خودش را با او تطبیق نماید که آیا او می تواند با آنچه که من به دنبالش هستم مطابقت داشته باشد و آیا او ویژگی های مورد دلخواه مرا دارد اما… .

اما باید توجه داشت که «آینده نگری» با «خیال پردازی» فرق دارد. آینده نگری به انسان تحرک، دلگرمی، شور، امید و برنامه می دهد اما خیال پردازی جلوی حرکت را می گیرد انسان را کسل و منزوی نگه می دارد به گونه ای که وقتی به خود می آید متوجه می شود به جز از دست دادن فرصت و انباری از حسرت فرصت های از دست داده، چیزی در چنگ خود ندارد.

واقع نگری انسان باید با واقعیت ها زندگی کند اگر معیار با واقع سازگاری نداشته باشد در زندگی حقیقی مشکل ایجاد می شود. یعنی با دقت در شرایط فرهنگی، اقتصادی، جسمی، دینی و روان شناختی خود و خانواده، همسر مناسب را ارزیابی کنی اما اگر فاصله ها زیاد باشد در زندگی حقیقی خود دلسردی پیش می آید. حضرت علی ـ علیه السلام ـ می فرماید آرزوهای خیالی تو را می فریبند و به هنگام برخورد با واقعیات تو را تنها می گذارند.(۱)

رؤیاهای مشکل سازرؤیاها اگر جنبه افراطی پیدا کنند باعث سست شدن، بی حرکتی و تنبلی شوند، آهسته آهسته رابطه انسان را با جهان واقع قطع می کند که خود باعث بیماری های روحی و روانی می گردد.

درک لذت حقیقی

از قدیم گفته اند که «با حلوا حلوا گفتن دهن شیرین نمی شود» آنچه که دهان و کام زندگی را شیرین می کند واقعیت نگری زندگی در حال عبرت از گذشته و برنامه برای آینده است. آنچه که لذتبخش است این است که انسان با برنامه ریزی و مشخص کردن چهارچوب های فرهنگی، شناختی، دینی و… خود و تعیین ملاک ها و معیارها، برنامه ای حساب شده طرح ریزی کند تا هنگام روبرو شدن با واقع به نحو احسن از آن استفاده ببرد.

آینده نگر باشید نه خیال پرداز

صرف آینده نگری به زندگی پویایی، حرکت و امید می بخشد و برخی از آثار آینده نگری از نگاه دین و آثار روان شناختی آن به این قرار است:(۲) (۱٫ درست اندیشی ۲٫ آمادگی رویارویی با مشکلات ۳٫ پیشروی به سوی هدف ۴٫ آرامش خاطر ۵٫ خداحافظی با پشیمانی ۶٫ ایجاد انگیزه ۷٫ هویت یابی ۹٫ استفاده از فرصتها.

این گونه افکار موجب پریشانی می گردد و شما را در کارها و فعالیت های خود دچار مشکل می کند، بهتر است با تمرکز بر فعالیت های واقعی خود مانند تحصیل و فراگیری هنر و… به زندگی واقعی پرداخت و انشاء الله در موقع مناسب، ازدواج نیز تحقق خواهد یافت. توجه به دو راهکار زیر نیز مفید است:

۱٫ می توان با تمرین، افکار مناسب را جایگزین افکار منفی نمود. یعنی به جای خیال پردازی در مورد مساله ای که هنوز زمینه آن فراهم نیست، به مسائل واقعی فکر کرد.
مثلاً وقتی آماده خواب شدیم و خیالات ازدواج بر ما هجوم آوردند، برنامه روزانه گذشته خود را بررسی کنیم. ببینید در طول روز چه کارهایی را انجام داده اید، در کدام کار موفق و در کدام یک ناموفق عمل کرده اید، کدام برخورد ما مناسب و کدامیک نامناسب بوده است، سپس به این فکر کنید که چگونه عمل کنیم یا چگونه برخورد کنیم تا موفق تر شویم. نقاط ضعف و قوّت خود را بررسی و در پی راه حل جبران نقص های خود باشیم.
اینگونه تفکرات ما را در مسیر پیشرفت و تعالی سوق خواهد داد.

۲٫ فرصت را بر افکار و خیالات منفی تنگ کنیم. مثلاً فقط موقعی که می خواهیم بخوابیم، وارد رختخواب شویم. با ورزش و فعالیت های روزمره مثل کار کردن و ظرف شستن، انرژی جسمی خود را مصرف کنیم، این کار باعث می گردد که به محض وارد شدن به رختخواب، خوابتان ببرد. و اگر دیدید خوابمان نمی برد، با مطالعه کتاب وقت خود را بگذرانیم تا اینکه خوابمان بگیرد.
آیا اینگونه خیالات از نظر اسلام حرام استاینگونه افکار حرام نمی باشد، مگر اینکه موجب به گناه افتادن گردد. یا تصور رابطه زناشویی و جنسی کنیم و موجب تحریک شود. اما گرچه این نوع افکار حرام نیست اما موجب عوارض بدی می شود که برخی را در بالا ذکر کردیم. پس بهتر است این خیالات را از خود دور کنیم.

پاورقی:

۱٫ حدیث زندگی، شماره ۱۵، دارالحدیث ۱۷٫
۲٫ حدیث زندگی، شماره ۱۵، ص۱۹ـ۱۸، (اقتباس).
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.