آیه ۸ سوره زمر قُلْ تَمَتَّعْ بِکُفْرِکَ قَلِیلًا إِنَّکَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ معنی و مفهوم آن چیست؟

0 74

خداوند بزرگ درآیه۸ زمر، می فرماید:قُلْ تَمَتَّعْ بِکُفْرِکَ قَلِیلًا إِنَّکَ مِنْ أَصْحَابِ النَّارِ معنی ومفهوم آن چیست؟

پاسخ:

ترجمه:و (بی چاره) انسان را هر گاه فقر و مصیبت و رنجی پیش آید در آن حال به دعا و توبه و انابه به درگاه خدای خود رود و چون نعمت و ثروتی از سوی خود به او عطا کند خدایی را که از این پیش می‌خواند به کلی فراموش سازد و برای خدای یکتا شریک و همتاهایی قرار دهد تا (خلق را) از راه خدا گمراه سازد. بگو: (ای نگون بخت) اندکی به کفر (و عصیان) لذّت و آسایش جو، که عاقبت از اهل آتش دوزخ خواهی بود.

برای روشن شدن این قسمت از آیه شریفه توجه اجمالی به تفسیر آیه و شأن نزول آن لازم است در آیات قبل از این آیه ،سخن از توحید استدلالی و معرفت خدا از طریق مطالعه آیات، عظمت او در آفاق و انفس می باشد. ولی در آیه مورد سؤال از توحید فطری سخن به میان آمده و بیان می نماید که آنچه انسان از طریق عقل و خرد و مطالعه نظام آفرینش درک می کند به صورت فطری در اعماق جانش وجود دارد که هنگام مشکلات و طوفان های حوادث خود را نشان می دهد.))

اصولا میان حوادث تلخ و سخت زندگی چه جنبه ای جسمانی داشته باشد یا جنبه ای روحی و توحید فطری که در عمق جان آدمی جای دارد از نظر قرآن رابطه وجود دارد که در آیات متعددی از جمله آیه مورد بحث به آن تصریح شده است که: ((هنگامی که انسان را زیانی می رسد (نور توحید در قلبش درخشیدن می گیرد) پروردگار خود را می خواند و به سوی او بر می گردد، اما هنگامی که نعمتی از فیض خود به او عنایت می کند گرفتاری های گذشته که به موجب آن دست به دامن لطف الهی زده بود و خدای خود را که دردش را درمان کرده بود، فراموش می کند و برای خدا شرکائی درست نموده و به پرستش آنها بر می خیزد تا مردم را از راه خدا منحرف سازد، بگو: از کفرت مدت کمی بهره بگیر که از دوزخیانی.))

این فراز اخیر آیه شریفه خطاب خداوند است به انسان کم ظرفیت و فراموشکار و غافلی که هنگام وزش طوفان های حوادث تلخ، رنگ الهی و توحید خالص به خود می گیرد و به مجرد فرو نشستن طوفان تغییر رنگ داده و با غرور و غفلت و لجاجت در مسیر غیر خدا قدم بر می دارد.

خداوند این گونه افراد را مخاطب قرار داده و می فرمایند: بگو: ((از کفر خود اندکی بهره بگیر… ))این کلام خداوند در ظاهر به صورت فرمان و تهدید است، ولی دارای معنای خبری می باشد چنان که در محاورات روز مره نیز گفته می شود حال که حیا نمی کنی «و لکن هر چه می خواهی انجام بده» یعنی بی حیایی و حرف نشنوی او به پایان و سرانجام پشیمان کننده ای خواهد رسید، آیه شریفه نیز به این معنی است که چند روزی را با کفر، غفلت از خدا و غرور، سپری کن امّا بدان که بهره مندی تو از کفر، پایان پذیر است و تو از دوزخیان هستی.(۱) چرا که به هر حال کفار چند روزی در این دنیا لذت می برند.

در برخی از تفاسیر برای آیه مورد بحث شأن نزولی از زبان امام صادق ـ علیه السلام ـ بیان نموده است که وقتی از امام ـ علیه السلام ـ در مورد این آیه سؤال شد حضرت فرمود:(( آیه در مورد شخصی به اسم «ابی الفعیل» نازل شده که او مردی کافر بود که پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ را ساحر می دانست همین آدم وقتی مبتلا به سختی می شد از حرف هایی که در مورد پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ می گفت بر می گشت و به خدا رو می آورد ولی همین که خدا گرفتاری او را بر طرف و به او نعمتی عطاء می نمود خدا و سختی ها و نجات خود را از مشکلات فراموش کرده و به حرف های بیهوده سابق خود بر می گشت، خداوند به او فرمود: تمتع بکفرک قلیلا إنک من اصحاب النّار(۲).

می دانیم تفسیر آیه به مصداق و شأن نزول آیه مفهوم کلی آیه را اختصاص به همان مصداق و مورد خاص نمی دهد بلکه برای روشن شدن مفهوم کلی آیه ذکر مصداق خاصی و شأن نزول آیه کمک می نماید.
یعنی این آیه امروز هم برای افراد با این خصوصیات ناظر است که بدانید کفر شما چند صباحی بیشتر نخواهد و عمرتان کوتاه است ولی عذاب جهنم پایان ناپذیر است.

پاورقی:

۱. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ترجمه موسوی همدانی، قم، جامعه مدرسین، بی تا، ج۱۷، ص۳۶۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۹، ص۳۹۲.
۲. فیض کاشانی، محمد بن مرتضی، التفسیر الصافی، تهران، انتشارات الصدر، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۳۱۶.

منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.