هنگام ورود به قبرستان قرائت چه آیه و چه سوره ای مناسب است؟

0 405

هنگام ورود به قبرستان قرائت چه آیه و چه سوره ای مناسب است و بر سر قبر مردگان چه آیه ای خوانده شود نیکو است ؟

پاسخ:

برای روشن شدن جواب سوال، بیان چند مطلب لازم و ضروری است.

مطلب اوّل:

قرائت هر سوره، در یک قاعده عمومی می توان گفت:

هر آیه و یا سوره ای را می توان در قبرستان و یا بر بالین مردگان قرائت کرد و ثواب قرائت آن را به روح تمام خفتگان در آن قبرستان و یا متوفای مورد نظر اهداء کرد.

چون تمام آیات الهی ذکر می باشند و کارکرد و کارایی لازم خود را به همراه دارند.

در رساله عملیه آمده است:

مستحب است انسان در مرگ خویشان به ویژه در مرگ فرزندان صبر کند و هر وقت میّت را یاد می کند، انا لله و انا الیه راجعون بگوید و برای میت قرآن بخواند.(۱)

مطلب دوّم:

قاعده اختصاصی: در این خصوص بیان چند نکته اختصاصی لازم و ضروری است.

نکته اول: قرائت آیه ی استرجاع، یعنی انا لله و انا الیه راجعون(۲).

نکته دوم: قرائت سوره حمد و اخلاص

یکی از نکات اختصاصی در این خصوص این است که قرائت سوره ی توحید و سوره ی اخلاص در قبرستان و یا بر بالین مردگان مورد تأکید قرار گرفته است

و عموم مؤمنین و مؤمنات این گونه عمل می کنند و از ثواب بسیار زیادی که قرائت این دو سوره دارد، اهل قبور را بهره مند می کنند.

در روایت آمده سوره ی حمد برابر دو سوّم قرآن کریم است و سوره ی اخلاص برابر یک سوّم قرآن کریم است و قرائت هر دو سوره برابر ختم قرآن ثواب دارد.(۳)

نکته سوم: قرائت سوره قدر انا انزلناه

بعد از دفن میّت، مستحب است دست ها را بر قبر بگذارند و انگشت ها را باز کرده بر خاک فرو برند و هفت مرتبه سوره ی مبارکه انا انزلناه فی لیله القدر را بخوانند

و برای میّت طلب آمرزش کنند و این دعا را بخوانند «اللهم جاف الارض عن جنبیه و اصعد الیک و لقّه منک رضوانا و اسکن قبره من رحمتک ما تغنیه به عن رحمه من سواک».(۴)

نکته چهارم: قرائت آیت الکرسی

یکی از کارهایی که شایسته است انسان مؤمن انجام دهد، طلب آمرزش و مغفرت برای مؤمنین و مؤمنات به ویژه برای اموات است.

یکی از دستوراتی که در زیارت اهل قبور داده شده است قرائت «آیت الکرسی» است.

از پیامبر اعظم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ نقل شده است:

هر گاه مؤمنی «آیت الکرسی را قرائت نموده و ثوابش را به اهل قبور اهداء نماید خداوند بزرگ ثواب آن را به صاحب قبرها می رساند

و به قاری «آیت الکرسی» درجات هفتاد نبی اعطا می کند و به ازای هر حرف از این آیه، فرشته ای می آفریند که تا روز قیامت برای او تسبیح گوید.(۵)

یکی دیگر از سفارشات که در باب خواندن «آیت الکرسی» برای مردگان است که میّت را در قبرش قرار می دهند.

از امام صادق ـ علیه السلام ـ روایت شده است: هنگامی که میت را داخل قبر قرار می دهی، «آیت الکرسی» قرائت کن.(۶)

نکته پنجم: قرائت سوره قدر در زمانی دیگر و با بیانی دیگر:

از جمله حقوقی که بر عهده مؤمنین است به یاد داشتن و هدیه فرستادن برای اموات و در گذشته به ویژه والدین، بستگان و دوستانی که از دنیا به سرای باقی رفته اند می باشد

در حدیثی ارزشمند از امام رضا ـ علیه السلام ـ آمده است:

هر کس قبر مؤمنی را زیارت کند و در کنار قبرش، سوره ی «قدر» را هفت مرتبه قرائت کند، خداوند هم او و هم صاحب قبر را می آمرزد.(۷)

ایشان در کلامی دیگر می فرمایند:

هر کس بر سر قبر برادر دینی اش حاضر شود و دستش را روی قبر او بگذارد و هفت مرتبه سوره ی «قدر» را قرائت کند، از هول و هراس های بزرگ روز قیامت در امان خواهد بود.(۸)

ابی مقدام از پدرش نقل می کند که امام باقر ـ علیه السلام ـ نقل از قبرستان بقیع گذشتیم.

به قبر مردی از اهل کوفه رسیدیم. به ایشان عرض کردم فدایت شوم این قبر یکی از شیعیان است.

امام ایستاد و برای او دعا کرد. آنگاه هفت بار سوره ی قدر را قرائت نمود.(۹)

نکته ششم: قرائت سوره یاسین

پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ فرموده است:

هر کس وارد قبرستان مسلمانان شود و سوره ی یاسین را بخواند، خداوند عذاب اموات را آن روز کم می کند و برای خواننده به تعداد خفتگان در قبرستان حسنه می نویسد و گناهان را از او محو می کند.(۱۰)

نکته هفتم: قرائت سوره واقعه

از امام به حق ناطق حضرت جعفر صادق ـ علیه السلام ـ نقل شده است:

سوره ی واقعه دارای منافع و بهره های زیادی است که قابل شمارش نیست.

از جمله فواید این سوره آن است که اگر برای مرده ای خوانده شود، خداوند او را می آمرزد

و اگر برای کسی که در حال احتضار و مرگ است بخواند، مرگ وخروج روحش به اذن خدا آسان می شود.(۱۱)

نکته هشتم: قرائت سوره ملک

یکی از ارزش ها و برتری ها سوره ی ملک، نجات دهندگی این سوره است.

ابن عباس می گوید: مردی بر روی قبری نشست در حالی که نمی دانست آنجا قبر است.

در آنجا سوره ی ملک را قرائت کرد. ناگاه صدایی بلند شنید که می گوید: این سوره نجات دهنده است.

این مطلب را به عرض پیامبر خدا ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ رساندند. ایشان فرمود: این سوره نجات دهنده از عذاب قبر است.(۱۲)

پس به واسطه قرائت این سوره بر سر قبری ناشناس، صاحب قبر از عذاب الهی نجات یافت.

نتیجه این که قرائت سوره «ملک» برای اموات بسیار مفید است.

حضرت باقر ـ علیه السلام ـ نیز درباره فضیلت های این سوره فرمودند:

سوره ی «ملک» سوره ی مانعه است و مانع از عذاب قبر می شود و در تورات نیز سوره ملک نوشته شده است.

هر کس در شب ها، سوره ی «ملک» را قرائت کند به تحقیق که «عملی» زیاد و پاک و نیکو به جا آورده است و از گروه غافلان نوشته نخواهد شد.

من پس از نماز عشای خود به حالت نشسته آن را قرائت می کنم و پدرم (امام سجاد) در شب و روز این سوره را می خواند.

هر کس آن را قرائت کند هنگامی که نکیر و منکر از جانب پاهایش وارد قبر می شوند، پاهایش به این دو فرشته می گویند:

شما را به بالاتر از من راهی نیست زیرا این بنده خدا به روی ما می ایستاد و سوره ی «ملک» را در شب و روز قرائت می کرد

و اگر از جانب شکم و سینه اش بیایند به آن ها گفته می شود که شما را به این بنده راهی نیست.

زیرا او سینه اش را جایگاه سوره ی «ملک» قرار داده است و اگر نکیر و منکر از جانب سرش بیایند، زبانش به آن دو می گوید:

شما را به پایین تر از من راهی نیست. زیرا این بنده خدا به وسیله ی من سوره ی «ملک» را هر شب و روز قرائت می کرد.(۱۳)

قرائت قرآن کریم و هدیه کردن ثواب آن برای در گذشتگان، موجب رفع گرفتاری های آخرتی آن ها و مغفرت و بخشش برای ایشان خواهد بود.

پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ در این باره فرموده است:

هر کس سوره ی «ملک» را قرائت کند و به برادران خود (که در گذشته اند) هدیه کند

ثواب آن با سرعت برق به آن ها خواهد رسید و در عذاب گناهان ایشان تخفیف داده می شود و مایه انس ایشان در قبر می شود.(۱۴)

از حضرت امام جعفر صادق نیز روایت شده است:

هر کس سوره ی «ملک» را برای میتی بخواند از عذابی که در آن است تخفیف داده می شود و اگر قرائت کننده به اموات هدیه کند ثواب آن با سرعت برق به آن ها می رسد.(۱۵)

خلاصه و نتیجه گیری:

آن چه به عنوان خلاصه و نتیجه گیری قابل بیان است این است که:

بر اساس قاعده ی عمومی تمام آیات و سوره ها و بر اساس قاعده اختصاص آیه ی استرجاع، آیه ی آیت الکرسی ، سوره ی حمد، سوره ی اخلاص، سوره ی قدر،

سوره ی یاسین، سوره ی واقعه و سوره ی ملک را می توان در قبرستان قرائت کرد و ثواب آن به روح عمومی مردگان و یا متوفای مورد نظر اهداء کرد.

 

______________________

پاورقی:

۱. موسوی خمینی، روح الله، رساله توضیح المسائل، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ چهارم، ۱۳۸۱ش، ص۹۹.
۲. بقره:۱۵۶.
۳. آشتیانی، محسن و موسوی، سید محسن، قرآن درمانی روحی و جسمی، موسسه نشر زهیر، چاپ سوم، ۱۳۸۷ش، ص۶۱، ۳۷۳.
۴. همان، ص۹۹.
۵. مستدرک الوسائل، ج۲، ص۳۴۰.
۶. الکافی، ج۳، ص۱۹۴.
۷. کتاب من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص۱۸۱.
۸. آشتیانی، محسن و موسوی، سید محسن، قرآن درمانی روحی و جسمی، موسسه نشر زهیر، چاپ سوم، ۱۱۳۸۷ش، ص۳۳۳ و ۳۳۴.
۹. تهذیب الاحکام، ج۶، ص۱۰۴.
۱۰. مجلسی، بحارالأنوار، ج۸۲، روایت ۳، ص۶۴، آشتیانی، محسن و موسوی، سید محسن، همان، ص۱۸۳.
۱۱. آشتیانی، محسن و موسوی، سید محسن، همان، ص۲۳۷.
۱۲. همان. قبرستان قرائت
۱۳. الکافی، ج۲، ص۶۳۳.
۱۴. آشتیانی، محسن و موسوی، سید محسن، همان، ص۲۶۷، و یا تفسیر البرهان، ج۵، ص۴۳۳، به نقل ازخواص القرآن.
۱۵. همان، ص۲۶۷.

منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات   

کلام خدا

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.