در مورد باء بسم الله الرّحمن الرّحیم توضیح دهید؟

0 1,273

در مورد بسم الله الرّحمن الرّحیم، به خصوص باء بسم الله الرّحمن الرّحیم، توضیح دهید. شنیده شد هر کس (۷۴۸یا۸۴۸) مرتبه، بسم الله الرّحمن الرّحیم بگوید، به حاجت خود می رسد. آیا چنین است و این عدد درست است یا نه.؟

پاسخ:

بسم الله الرّحمن الرّحیم

برای دست یابی به جواب مناسب، توجّه به چند نکته لازم و ضروری است:

۱ـ تفسیر «بسم الله الرّحمن الرّحیم»، باید با توجّه به سوره ی آن انجام شود. زیرا محتوای سوره، که هدف یا اهداف خاصی را دنبال می کند، در تفسیر جمله آن مؤثر است.

۲ـ حرف «باء» در عبارت «بسم الله» به معنای آغاز هر چیز است. پس معنای جمله این می شود: «من به نام خدا آغاز می کنم لفظ «باء» حرف جر و مجموع «بسم» جارو مجرور است، مفسران بر اساس برخی از روایات معتقدند که در «بسم الله» به ویژه «باء» آن معارف بسیار عمیق و بالایی نهفته است و برخی از آن ها می گویند: «سوره ی مبارک حمد، جامع همه ی معارف قرآن کریم است و معارف این سوره نیز در آیه ی کریمه ی «بسم الله الرّحمن الرّحیم» و معارف بسم الله در حرف «باء» آن جمع شده است و حضرت امام علی ـ علیه السلام ـ نقطه ی «باء» بسم الله است».
قرآن کریم، جامع همه حقایق و اسرار عالم است، اما این معارف گسترده، تنها از ظواهر آن استفاده نمی شود، بلکه از خواص حروف یا بطون قرآن کریم، قابل استفاده است که تنها در دسترس پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ و اهل بیت طاهرین آن حضرت ـ علیهم السلام ـ می باشد.(۱)
بنابراین، در «باء» بسم الله معارف عمیق و بلندی نهفته است که آگاهی از آن و بیان و تفسیر آن بر عهده ی پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ و پیشوایان معصوم ـ علیهم السلام ـ است.
«اسم» یا از ریشه «وسم» به معنای علامت است. یعنی لفظی که بر چیزی گذاشته شود تا از دیگر چیزها متمایز گردد. اسم هر چیز علامت و نشانه ی آن است و یا از ماده ی «سمو» به معنای بلندی و ارتفاع است. یعنی لفظ یا نام گذاری از مهمل و بی معنا بودن در می آید و علو و ارتفاع پیدا می کند.
کلمه ی «الله» جامع ترین نام خدا است، یعنی تنها نامی است که جامع صفات جلال و جمال الهی است. «رحمن» صیغه ی مبالغه است که بر بسیاری رحمت دلالت می کند. به طوری که عموم موجودات در پهنه ی هستی و انسان ها را از مؤمن و کافر شامل می شود.
«رحیم» صفت مشبه است و بر نعمت دائمی و رحمت ثابت و باقی او دلالت می کند. رحمتی اخروی که ویژه ی مؤمنان است. بندگان صالح و فرمان بردار خدا به حکم ایمان و عمل صالح، این شایستگی را یافته اند که از رحمت و بخشش و احساس خاصی که آلودگان و تبه کاران از آن سهمی ندارند، بهره مند گردند.(۲)
حضرت امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرماید: «خداوند، معبود همه چیز است. نسبت به تمام مخلوقاتش رحمان و نسبت به خصوص مؤمنان رحیم است.»(۳)

۳ـ شروع شدن سوره های قرآن با «بسم الله الرّحمن الرّحیم»، نشانگر رعایت ادب و شروع هر کاری با نام خداوند رحمان و رحیم است. چنان که پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ می فرماید: «کل امر ذی بال لم یبدا فیه باسم الله فهو ابتر، هر عمل مهم و ارزنده ای که بدون گفتن نام خدا شروع شود، بی فرجام و ناپایدار خواهد بود.»(۴)

۴ـ «بسم الله الرّحمن الرّحیم» از جمله آیاتی است که دارای اسرار و باطنی عمیق است و این آیه در سوره ی حمد به اندازه ی تمام معارف قرآن پربار و پر محتوا می باشد، چنان که حضرت علی ـ علیه السلام ـ می فرماید: «همه علوم در سوره ی حمد و همه ی آن در «بسم الله الرّحمن الرّحیم» و همه آن در «باء» «بسم الله» است و من نقطه زیر «باء» هستم.»(۵)

۵ـ درباره ی این که هر کس ۷۴۸ یا ۸۴۸ بار آیه ی «بسم الله الرّحمن الرّحیم» را بخواند، حاجتش برآورده می شود یا نه؟ در این باره روایت و سندی یافت نشد. آن چه مهمّ است، خواندن آیه ی یاد شده و تأثیرات شگفت انگیزی است که برای آن در روایات اسلامی یاد شده است که به برخی از آن ها اشاره می شود:

الف) امام علی ـ علیه السلام ـ می فرماید: «بنده ی خدا وقتی می خواهد چیزی را بخواند و یا کاری را انجام دهد «بسم اله الرّحمن الرّحیم» می گوید همانا خداوند عمل و کار او را مبارک و برکت می دهد.» (۶)

ب) امام رضا ـ علیه السلام ـ می فرماید: «هر که «بسم الله» بگوید به اسم اعظم از سیاهی چشم به سفیدی آن نزدیک تر است» (۷) و …در حقیقت «بسم الله الرّحمان الرّحیم»، تاج سوره ها است. از رسول خدا (ص)روایت شد که: دعایی که ابتدای آن «بسم الله الرّحمان الرّحیم» باشد، ردّ نمی شود. و باز از آن حضرت روایت شد که: هر کس با یقین «بسم الله الرّحمان الرّحیم» را قرائت نماید، کوه ها به همراه او تسبیح پروردگار می گویند جز این که او تسبیح آن ها را نمی شنود. این آیه ی قرآنی، کلید در طاعت، شاه کلید در طاعت، حذر و امان است. از امام موسای کاظم (ع) روایت شد که هر سه مرتبه «بسم الله الرّحمان الرّحیم»، بگوید، خداوند گره از کارهایش بگشاید و غمش را بزداید. و هم چنین از رسول اکرم (ص) روایت شد که: «هر کس بسم الله الرّحمان الرّحیم» را قرائت کند، خداوند در بهشت ۷۰ هزار قصر از یاقوت سرخ برای او بنا کند.(۸)
یادکرد این نکته ضروری است که: تمام این معانی بلند، در کنار «عارفاً بحقّهِ» معنا می شود و تا به حقانیّت قرآن کریم و «بسم الله الرّحمان الرّحیم» معرفت پیدا نشود، دستاورد بزرگی نصیب انسان نمی شود.

پاورقی:

۱. ر.ک: جوادی آملی، عبد الله، تفسیر تسنیم، قم، مرکز نشر اسراء، چاپ اول، ۱۳۷۸ ش، ج۱، ص ۳۲۲ـ ۳۲۳.
۲. ر.ک: تفسیر تسنیم، همان، ص ۲۷۷-۲۹۶.
۳. ر.ک: کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ج۱، ص۱۱۴.
۴. ر.ک: حر عاملی، وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آل البیت، ۱۴۰۹هـ ق، ج۷، ص ۱۷۰.
۵. ر.ک: القندوزی الحنفی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده، قم، اسوه، الطبعه الاولی، ج۱، ص ۶۸.
۶. ر.ک: مجلسی، بحار الانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۴ هـ ق، ج۸۹، ص ۲۴۲.
۷. ر.ک: الطبری، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۳۷۹ ق، ج۱، ص ۱۸.
۸. آشتیانی، محسن و سیّد محمّد موسوی، قرآن درمانی روحی و جسمی، بی جا: مؤسسه ی نشر زهیر، سوّم، ۱۳۸۷، صص ۳۳- ۶۰.

منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

مبحث معانی رمزی اعداد

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.