جایگاه عشق در قرآن چیست ؟

0 24

عشق به معنی حب شدید است(۱)بنابراین هر چند واژه عشق را در قرآن پیدا نکنیم، باز می توانیم از واژه حب برای جستجو در معنی آن یاری بجوییم. همچنین در روایات نیز این مسئله به این صورت قابل پیگیری است. هر چند این واژه در روایات به طور صریح نیز ذکر گردیده است. لفظ مترادف عشق یعنی (حبّ) و مشتقاتش دقیقاً ۷۸ بار آمده است. (۲) که به چند نمونه آن اشاره می‌کنیم:

۱)عشق به خدا : مومنان عشق حقیقی خود را به خداوند متعال دارند لذا قرآن کریم می فرمایند: آنها که به خدا ایمان آورده اند بر خدا عشق می ورزند و الذین آمنوا اشدّ حبّاً لله(۳)

۲)عشق به مال و دنیا : برخی به جای عشق حقیقی به عشق مجازی و فانی و زود گذر روی می آورند و چون افق دیدشان فقط دنیاست لذا به همان دنیا عشق می ورزند و قرآن می فرماید که چنین انسانی در عشق ورزی به مال و ثروت اصرار می ورزد : «انه لحب الخیر لشدید».(۴)

۳)عشق ظاهری : عده ای دیگر بر اثر غبارهای دنیوی مسیر را اشتباهی انتخاب می کنند و به چیزهایی عشق می ورزند که به نفع شان نمی باشد و قرآن کریم بر این افراد یاد آوری می کند که شما ممکن است عاشق چیزی باشید که هیچ سودی برای شما نداشته باشد و بلکه به ضرر تان باشد : عسی ان تحبوا شیئاً و هو شر لکم(۵) .

۴)عشق به خانواده و همسر :برخی به جای عشق حقیقی دنبال عشق مجازی می روند و به جای اینکه عاشق خدا و رسولش گردند تا به کمال و سعادت برسند عاشق زن و بچه می شوند و خداوند درعین اینکه تشکیل خانواده و احترام به همسر و نیز محبت در خانواده را با اهمیت می داند ولی این عشق را اصل و حقیقت نمی داند بلکه عشقی را قابل تحسین می داند که همراه با سعادت باشد و آن عشق به خدا و رسول است

لذا می فرماید : بگو اگر پدرانتان و فرزندانتان و برادرانتان و زنانتان و خویشاوندانتان و اموالی که اندوختهاید و تجارتی که از کساد آن بیم دارید، و خانه هایی که بدان دلخوش هستید برای شما از خدا و پیامبرش و جهادکردن در راه او دوست داشتنیتر است، منتظر باشید تا خدا فرمان خویش بیاورد. و خدا نافرمانان را هدایت نخواهد کرد: قُلْ إِنْ کانَ آباؤُکُمْ وَ أَبْناؤُکُمْ وَ إِخْوانُکُمْ وَ أَزْواجُکُمْ وَ عَشیرَتُکُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَهٌ تَخْشَوْنَ کَسادَها وَ مَساکِنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَیْکُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فی سَبیلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّی یَأْتِیَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَ اللَّهُ لا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقین (۶)

بنابراین جایگاه عشق در قرآن کریم با عشق های کوچه و بازاری فرق اساسی دارد که عشق قرآنی یعنی از دنیا استفاده اخروی کردن و محبت و عشق الهی را بر همه عشق ها ترجیح دادن و حتی عشق و وفاداری به همسر و بچه و پدر و مادر نیز باید در سایه عشق الهی باشد و به این نگرش باشد که چون رضایت خداوند متعال در مهربانی با این افراد است لذا من به اینها محبت و عشق می ورزم و این مرزی است تا انسان های مومن همواره خود را در مسیر عشق الهی نگه دارند و هر جا دیدند عشق مجازی آن ها را از مسیر الهی منحرف می سازد به سوی عشق حقیقی حرکت کنند و عشق مجازی را کنترل نمایند وبر همین اساس است که اسلام با ولنگاری و انحراف های جنسی مخالف می باشد . عشق در روایاتولی در روایات واژه عشق و مشتقاتش بکار رفته است.

از پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ نقل شده است: «من عشق فعفّ ثمّ مات، مات شهیداً (۷) : کسی که عشق بورزد و عفاف پیشه کند و بمیرد شهید مرده است».

این عشق همان عشق مجازی است و لذا می فرماید در عشق خودعفت ورزد . در روایتی دیگر امیر مومنان علی ـ علیه السّلام ـ فرموده‌اند: «و من عشق شیئاً اعشی بصره و امرض قلبه …(۸) : کسی که به چیزی عشق بورزد چشم‌اش کور و قلبش نسبت به آن مریض می‌شود. این هم عشق مجازی است که مورد نکوهش قرآن کریم قرار گرفته است زیرا با این عشق ، انسان خدا را به فراموشی می سپارد و به سوی انحراف های جنسی سوق داده می شود .

در روایت دیگری نیز به عشق حقیقی اشاره شده است. از امام صادق نقل شده است که رسول الله صلی الله علیه و آله می فرمایند: « عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَفْضَلُ النَّاسِ مَنْ عَشِقَ الْعِبَادَهَ فَعَانَقَهَا وَ أَحَبَّهَا بِقَلْبِهِ وَ بَاشَرَهَا بِجَسَدِهِ وَ تَفَرَّغَ لَهَا فَهُوَ لَا یُبَالِی عَلَی مَا أَصْبَحَ مِنَ الدُّنْیَا عَلَی عُسْرٍ أَمْ عَلَی یُسْرٍ.» برترین مردم کسی است که به عبادت عشق بورزد و با آن هم آغوش گردد و با قلبش دوستش داشته باشد و با بدنش به عبادت بپردازد و وقت خود را به آن اختصاص دهد در این صورت برای او هیچ تفاوتی نخواهد کرد که چگونه صبح می کند با سختی یا راحتی. بنابراین در روایات به هر دو جنبه مثبت و منفی عشق اشاره شده است.

پاورقی:

۱. – شیخ بهایى، محمد بن حسین – بسطامى، على بن طیفور، منهاج النجاح فی ترجمه مفتاح الفلاح، ۱جلد، حکمت – تهران، چاپ: ششم، ۱۳۸۴ش، ص ۸۷.
۲. محمد فؤاد عبد الباقی، معجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم، ماده حب.
۳. سوره بقره، آیه ۱۶۵.
۴. سوره العادیات، آیه ۸.
۵. سورهبقره، آیه ۲۱۶.
۶. سوره انسان، آیه ۸.
۷. محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، ماده عشق.
۸. نهج البلاغه ، خظبه ۱۰۹ .

منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.