آیا مضمون زیارت جامعه شریفه، دلالت بر قطعی الصدور این زیارت از امام هادی می کند؟

0 31

آیا مضمون زیارت جامعه شریفه، دلالت بر قطعی الصدور این زیارت از امام هادی می کند؟ آیا عبارت «و إیاب الخلق إلیکم و حسابهم علیکم» که در متن زیارت آمده، با آیات إِنَّ إِلَیْنَا إِیَابَهُمْ . ثُمَّ إِنَّ عَلَیْنَا حِسَابَهُمْ منافات ندارد ؟

پاسخ:

قبل از ورود به بحث باید عرض کنیم که مضمون جمله نقل شده از زیارت علاوه بر این زیارت در ادعیه و زیارات و احادیث دیگری نیز وجود دارد به حدی که می توان ادعای تواتر کرد که این معنا متواتراً (زیاد) از ائمه و پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم نقل شده که بیانگر منافات نداشتن بین جمله مورد نظر زیارت با آیات می باشد، برای مثال چند عنوان از این احادیث را نقل می کنیم.
۱ـ فردی از امام صادق علیه السلام از همین آیات سوال کرد؟ امام در جواب فرمود: این دو آیه در مورد ما نازل شده.
آن مرد گفت: یابن رسول الله من تفسیر آیه را پرسیدم؟
امام فرمود: وقتی روز قیامت فرا رسد، خداوند حساب شیعیان مان را به ما واگذار می کند و پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم از خداوند منان می خواهد که گناهان آن ها را ببخشد و آن چه از حق الناس برگردن دارند، پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم آن را ادا می کند و آنچه بین ما و آن ها وجود دارد، می بخشم تا این که بدون حساب وارد بهشت شوند.(۲)
۲ـ امام صادق علیه السلام می فرماید: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به علی علیه السلام فرمود: یا علی! تو دیان این امت و متولی حساب آن ها هستی و تو رکن اعظم الهی در روز قیامت هستی و همانا مآب (برگشت) مردم به سوی توست و حساب شان به عهد توست . راه ، راه توست و میزان، میزان توست و موقف، موقف توست.(۳)
و احادیث دیگری که بدین مضمون نقل شده اند.
اما این سوال چند جواب دارد:
جواب اوّل: شان نزول این آیات در مورد اهل بیت علیهم السلام می باشد. و آیات در حق آن ها نازل شده است، بنابر این ایاب و برگشت مردم طبق همین آیه به سوی اهل بیت علیهم السلام است.
جواب دوم: خود این احادیث تفسیر آیات هستند.(۴) که مقصود از آیه رجوع مردم به سوی اولیا و حجج الهی یعنی ائمه هدی علیهم السلام می باشند.
بدین مضمون روایاتی دیگری نیز داریم از جمله آن ها روایتی است که از امام صادق علیه السلام نقل شده که می فرمایند:
حساب هر امتی را امام زمانش می رسد و امامان، دوستداران خود و دشمنان شان را از سیمای شان می شناسند و این کلام خداست که وَعَلَی الأَعْرَافِ رِجَالٌ یَعْرِفُونَ کلاًّ بِسِیمَاهُمْ(۵)
پس تفسیر آیه با توجه به این دسته از روایات چنین می شود که ایاب الخلق (برگشت مردم) به سوی ائمه خودشان است و محاسبه آن ها نیز بر عهده ائمه است. البته باید توجه داشت که ائمه هم از آن لحاظ که حجت خدایند و نمایندگان خدا هستند، به این جایگاه رسیده اند، نه این که خود استقلالی در این کار داشته باشند.
جواب سوم: شایسته است که ملوک و فرمانروایان بندگان و زیردستان خود را به خودشان نسبت دهند و این در بین مردم نیز مرسوم است که کار بنده یا اجیر را به مولا یا موجّر و صاحب کار نسبت می دهند و خدا نیز چنین کرده و به رسم مردم حرف زده است و کار ائمه علیهم السلام را به خود نسبت داده است.
پس رجوع مردم به سوی خدا و حکم خداست ولی ائمه علیهم السلام به عنوان نمایندگان حجج خدا به حساب مردم رسیدگی می کنند و مردم هم به آن ها رجوع می کنند و در واقع ائمه علیهم السلام عمّال خداوند هستند و از جانب خداوند به حکم الهی به حساب مردم رسیدگی می کنند.
این موضوع در روایات نیز وارد شده امام صادق علیه السلام می فرماید: زمانی که روز قیامت برسد، حساب شیعیانمان به ما واگذار می شود… .(۶)
پس حساب از طرف خداوند به ائمه علیهم السلام واگذار می شود و خود هیچ استقلالی ندارند.
با این توضیحات روشن می شود این فراز زیارت نه تنها منافاتی با این آیه ندارد، بلکه آیه را تفسیر می کند و کیفیت رجوع و حساب رسی را روشن می سازد که این کار توسط ائمه علیهم السلام از جانب خداوند انجام می گیرد.

پاورقی:

۱. غاشیه : ۲۶ – ۲۵ .
۲. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، سوم، ۱۴۰۳، ج ۲۴، ص ۲۷۲.
۳. همان ، ج ۲۴، ص ۲۷۲.
۴. همان ، ج ۲۴، ص ۲۷۲.
۵. اعراف : ۴۶ و ر.ک: عروسی حویزی، نور الثقلین، اسماعیلیان، قم، ۱۴۱۵، چهارم، ج ۵، ص ۵۷۰.
۶. بحرانی، سید هاشم، البرهان، قم، اسماعیلیان، سوم، بی تا، ج ۴، ص ۴۵۱.
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.