آیاعبدالله بن جعفربن ابیطالب اهل موسیقی و لهو ولعب بود؟

0 48

آیاعبدالله بن جعفربن ابیطالب اهل موسیقی و لهو ولعب بود؟ در برخی منابع اهل سنّت مثل تاریخ طبری و الاغانی و نیز کتاب حکومت اموی تالیف حسینعلی آمده است آیا این مطلب صحت دارد.

پاسخ:

عبدالله بن جعفر بن ابیطالب مردی با شهامت و با سخاوت و بزرگوار بود، او در حبشه متولد شد و پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ در حقّ او دعای خیر کرد،(۱) همه نویسندگان سیره، او را به بزرگواری و عزّت نفس و به خصوص بخشش فراوان ستوده‌اند.
اما در برخی منابع آمده است که او اهل غنا و موسیقی بوده است. از جمله در کتاب الاغانی(۲) و در تاریخ طبری، همچنین جرجی زیدان در کتاب تاریخ تمدن اسلام جلد ۵ می‌نویسد:«عبدالله بن جعفر از دوستداران غنا بود.»(۳) به نظر می‌رسد صحیح نباشد، به چند دلیل:
اوّل اینکه: شخصیت معنوی عبدالله بن جعفر به گونه‌ای است که این عنوان در حق او نمی‌تواند صادق باشد، عبدالله بن جعفر کسی است که پیامبر اکرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ در حقّ او دعای خیر کرده است. خود عبدالله در روایتی می‌گوید: پس از شهادت پدرم یک روز رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ به دیدار ما آمد و من در این حال گوسفند برادرم را می‌چرانیدم. رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمود: خدایا در بیع و شراء او برکت عنایت فرمای.(۴)
شخصی از علامه حلّی در ارتباط با ادعای عبدالله بن جعفر و محمّد بن حنیفه نسبت به امامت سؤال کرد، علامه حلّی در جواب نوشت: «… محمّد بن حنیفه و عبدالله بن جعفر را جلالت مقام و عظمت شأن از آن برتر است که بر خلاف حق معتقد گردند»(۵) علاوه بر اینکه ازدواج حضرت زینب ـ سلام الله علیها ـ با آن مقام رفیع که در حقیقت تالی تلو معصوم محسوب می‌شود، با عبدالله بن جعفر خود دلیل دیگری است بر اینکه عبدالله اهل لهو و لعب و موسیقی نبوده است. مگر اینکه گفته شود عبدالله بعد از رحلت حضرت زینب ـ سلام الله علیها ـ به این کار روی آورده که آن هم با ادلّه دیگری ردّ می‌شود.
شیخ جعفر نقدی می‌نویسد: عبدالله از کسانی بود که با پیامبر خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ مصاحبت نموده و از آن حضرت حدیث حفظ کرده بود، بعدها نیز ملازم امیرالمؤمنین علی ـ علیه السّلام ـ و امام حسن ـ علیه السّلام ـ و امام حسین ـ علیه السّلام ـ بود و از آن بزرگواران علوم بسیاری را آموخته بود.(۶)
از طرف دیگر کتابهای تاریخی خصوصاً کتب تاریخی اهل سنّت غیر از موارد فوق مطالب بسیار زیاد دیگری نیز وجود دارد که از نظر شیعیان قابل قبول نیست، همان گونه که در کتاب الاغانی به حضرت سکینه، دختر امام حسین ـ علیه السّلام ـ هم این نسبت داده شده است. بنابر این صرف وجود یک مطلب در برخی از کتاب‌های تاریخی دلیل بر صدق آن مطلب نیست.
علاوه بر اینکه در برخی کتاب‌های تاریخی مطالبی وجود دارد که عکس این مطلب را ثابت می‌کند. به عنوان نمونه مسعودی در مروّج الذهب می‌نویسد: وقتی عبدالله بن جعفر رو به سوی معاویه نهاد، عمرو بن عاص که از آمدن او مطلع بود دو روز پیش از ورود او بر معاویه درآمد، و این هنگام جماعتی از قریش و دیگران حضور داشتند. عمرو عاص گفت: مردی نزد شما می‌رسد که همیشه دستخوش هوا و هوس و گرفتار آرزوهای خویش و مشغول عیش و طرب است… در این هنگام عبدالله بن حارث بن عبدالمطلب که حضور داشت از این سخن برآشفت و با عمرو گفت: تو را نه آن مقام است که این گونه سخن بگویی و عبدالله نه چنان است که تو بنمودی، بلکه مردی ذاکر و ذکور و بر بلیات صابر و صبور و در حوادث و وقایع مهذب و غیور و سیدی حلیم و ساجدی کریم است… »(۷)
بنابراین مطلب اغانی درباره عبدالله بن جعفر کاملاً بی‌اساس و دروغ است.

پاورقی:

۱. عسقلانی، ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، بیروت، دار الجیل، ۱۴۱۲ هـ، ج ۴، ص ۴۸.
۲. اصفهانی، ابوالفرج، الاغانی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۰۶ ه‍ ، ج۸، ص۴۴۵.
۳. جرجی زیدان، تاریخ تمدن اسلامی، علی جواهر کلام، تهران، امیرکبیر، ۱۳۳۶، ج۵، ص ۴۳.
۴. عسقلانی، ابن حجر، الاصابه فی تمییز الصحابه، بیروت، دار التب العلمیه، ۱۴۱۵ هـ، ج ۴، ص ۳۷. دعای رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ در حق در عبدالله بن جعفر در اکثر منابع سیره‌نگاری ذکر شده است.
۵. ناسخ التواریخ، ص ۶۱۰.
۶. نقدی، جعفر، حیات السیده زینب، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ اول، ۱۴۱۹ه‍ ، ص۷۹.
۷. مسعودی، مروج الذهب، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۴، ج۲، ص۱۷۰.
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.