آیا زبان حضرت یوسف عربی بود؟ آیا تمام پیامبران به زبان عربی سخن می گفتند؟

0 357

خداوند می فرماید: «هیچ رسولی را نفرستادیم مگر این که به زبان قومش آشنا باشد تا آنان را از دین آگاه کند…».(۱)

در جای دیگر می فرماید: «خداوند بر اهل ایمان منت گذاشت که رسولی از خودشان در میان آنان برانگیخت که بر آنها آیات خدا را تلاوت کند و نفوس شان را از هر نقص پاک گرداند».(۲)
و در سوره نحل نیز می فرماید: «همانا ما در میان هر امتی پیغمبری فرستادیم تا به خلق ابلاغ کند که خدای یکتا را بپرستید».(۳)
و نیز می فرماید: «اوست خدایی که میان امّی ها از خودشان رسولی فرستاد تا آیات خداوند را بر ایشان تلاوت کند».(۴)

از آیات ذکر شده معلوم می شود که خداوند در میان هر امتی پیامبری بر می انگیخت تا هم به آداب و رسوم آن قوم آشنا باشد و هم زبان آن قوم را بداند تا بتواند وحی الهی را به مردم ابلاغ کند. و این که خداوند ۱۲۴ هزار پیامبر ارسال کردند، بدین معنی نیست ۱۲۴ هزار پیامبر از یک قوم و ملت بودند، بلکه هر یک و یا چند نفرشان از یک قومیت بودند. لذا در درجه اول باید به زبان آن قومی که در میان شان برانگیخته شده اند آشنا باشند چنانچه یوسف ـ علیه السلام ـ از انبیای بنی اسرائیل بود و از مردم کنعان،(۵) لذا می بایست ابتدا به زبان آن مردم که عبری بود صحبت می کرد.

اما این نکته را نیز باید مد نظر داشت، هر پیامبری که از جانب خدا مبعوث می شد، از قدرت و حمایت خاص الهی برخوردار بود و با آن به تبلیغ دین می پرداخت، که نشان دهنده بهره مندی او از آن نیروی خارق العاده الهی است.(۶) که یکی از این نشانه ها آشنایی با زبان های دیگر است. چنان چه حضرت سلیمان ـ علیه السلام ـ که از انبیاء بنی اسرائیل بود به زبان تمام موجودات و مخلوقات آگاه بود که نمونه داستان این صحبت ها در قرآن از زبان حضرت سلیمان و مورچه بیان شده است.(۷) یعنی اگر پیامبری به زبان مردم و مخلوقات دیگر آشنایی داشته باشد این به واسطه تعلیم و یاد گرفتن نیست، بلکه این از معجزات خداوند است و بنابراین اگر لازم باشد که پیامبران به زبان عربی تکلم کنند خداوند این قدرت را به انبیای خود می داد.

اما باید به این نکته هم اشاره کرد که زبان عربی به خودی خود امتیازی نیست که پیامبران به آن آشنا باشند، زیرا این زبان مثل زبان های دیگر بوده و تحولات مختلفی هم در آن صورت گرفته است. زبان عربی تنها بعد از اسلام است که اهمیت خاص می یابد و آن هم به خاطر این است که معجزه پیامبر خاتم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ به این زبان می باشد. و از نظر قواعد، کامل ترین زبانهاست.

در آیات قرآن و روایات اسلامی وارد شده است که ابراهیم ـ علیه السلام ـ حضرت اسماعیل ـ علیه السلام ـ و مادرش هاجر را از بلاد خود به شهر مکه آورد و در منطقه ای غیر مزروع سکونت(۸) داد. از آن پس اسماعیل در این منطقه سکونت یافت. لذا آن حضرت به زبان عربی تسلط یافت از آنجا که نسل آن حضرت بعداً به زبان عربی تکلم کرده و به اصطلاح عرب شدند به آنها عرب مستعربه می گویند. یعنی از اصل عرب نبودند بلکه به واسطه سکونت در منطقه عرب نشین و معاشرت با آنها عرب شده اند.(۹)

حجر اسماعیل در کنار کعبه، مدفن اسماعیل ـ علیه السلام ـ می باشد و در روایات وارد شده است حدود هفتاد پیامبر در این مکان دفن شده اند. بنابراین این تعداد به احتمال به زبان عربی تکلم می کردند و نیز نقل شده که در اطراف کعبه هزاران پیامبر مدفون هستند.(۱۰) و لذا می توان احتمال داد که این تعداد به زبان عربی آشنا بودند.

اما به طور کلی نمی توان گفت که همه پیامبران به زبان عربی آشنا بودند یا نبودند. بلکه بعضی از پیامبران الهی به زبان عبری، سریانی، عربی و فارسی و… تکلم می کردند، و طبیعت قضیه این است که در هر منطقه به زبان مردم همان منطقه سخن می گفتند. البته آشنایی با زبان های دیگر یا استفاده موردی از آن چنان که در مورد پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ و ائمه ـ علیهم السلام ـ وارد شده است، باب دیگری است که از راه الهام و علم لدنی است.

 

___________________

پاورقی:

۱. ابراهیم : ۴.
۲. آل عمران : ۱۶۴.
۳. نحل : ۳۵.
۴. جمعه : ۲.
۵. مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، مکتبه الثقافه الدینیه، بی تا، ج۳، ص۶۶.
۶. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۱۵۹.
۷. نمل : ۱۶ـ۱۹.
۸. اشاره به آیه ۳۷ سوره ابراهیم.
۹. صالحی شامی، محمد بن یوسف، سبل الهدی، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۳.
۱۰. جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکه و مدینه، تهران، انتشارات مشعر، ۱۳۸۱ش، ص۹۸.
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

پیامبر

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.