با مردم دوستی کنیم یانه؟

0 101

در بعضی از روایات معصومین ـ علیهم السلام ـ مردم را به تشویق به دوستی با مردم می کنند و از طرفی ایشان ما را از دوستی با مردم و انس جوئی منع می کنند این دو دسته روایات را چگونه جمع کنیم و تناقض بین آنها را برطرف سازیم؟ (اعجز الناس من عجز من اکتساب الاخوان = تشویق به دوستی)، (الاستیناس بالناس علامه الافلاس = منع دوستی).

پاسخ:

بدون شک دوستی و انتخاب دوست شایسته و دوستان خوب موجب رشد، ترقی و سعادت انسان است. و امامان ما همیشه مردم را به دوستی و انتخاب دوست شایسته و… تشویق نموده اند که به برخی از آن روایات اشاره می شود:
۱ـ علی ـ علیه السلام ـ می فرماید:(( الصدیق اقرب الاقارب. دوست، نزدیک ترین خویشاوند است)).(۱)
۲ـ علی ـ علیه السلام ـ می فرماید: ((اعجز الناس من عجز عن اکتساب الاخوان. عاجز ترین مردم کسی است که از یافتن دوست عاجز باشد.(۲)
۳ـ علی ـ علیه السلام ـ می فرماید: من لا صدیق له لا ذخر له. کسی که دوستی ندارد، اندوخته ای ندارد)).(۳)
۴ـ علی ـ علیه السلام ـ می فرماید:(( لا تقطع صدیقا و ان کفر. از هیچ دوستی مبر هر چند ناسپاس باشد)).(۴)
۵ـ پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ می فرماید: ((المرء علی دین خلیله فلینظر احدکم من یخالل. آدمی بر آیین دوست خود است. پس هر یک از شما مواظب باشد که با چه کسی دوستی می کند)).(۵)
لازم به ذکر است معصومین بزرگوار ما همیشه مردم را به دوستی با مردم تشویق نموده اند و هیچ گاه از دوستی مردم منع نکرده اند مگر این که دوستی که انسان انتخاب می کند شایسته نباشد، زیرا هر دوستی و رفاقتی که برای خدا نباشد، فایده و ثمری به دنبال نخواهد داشت و بلکه وبال انسان خواهد بود. همان گونه که خداوند می فرماید: الْأَخِلَّاء یَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِینَ(۶) «در آن روز، دوستان، دشمن یکدیگر باشند، مگر پرهیزکاران».
اما آن چه در پرسش به آن اشاره شده یعنی جمله «الاستیناس بالنّاس علامه الافلاس» هیچ گونه منبع روایی برای این جمله پیدا نشد بلکه این جمله را شارح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید ذیل حدیث علی ـ علیه السلام ـ «یجب التقی النقی الخفی» آورده است و به ذکر فوائد عزلت اشاره می کند که از فوائد عزلت ـ گوشه نشینی ـ فراغت بال برای عبادت و… است.
سپس شارح نهج البلاغه در ذیل همان حدیث می گوید: و بعضی علماء گویند همانا انسان از خودش وحشت می کند به خاطر خالی بودن وجودش از فضیلت، پس به همین دلیل ملاقات و انس خود را با مردم زیاد می کند تا وحشت از وجودش بیرون رود. ولی اگر در ذاتش فضیلت باشد، تنهایی و عزلت را دوست دارد تا با تنهایی بر تفکر و استخراج علم و حکمت کمک بجوید و به همین دلیل است که گفته اند «الاستیناس بالناس علامه الافلاس». انس جویی با مردم نشانه بی چیزی ـ و فضیلت ـ است. چون با عزلت انسان از گناهان دوری می کند.»(۷)
بنابراین اولا جمله «الاستیناس بالناس علامه الافلاس» از معصوم نیست، ثانیا مراد از این جمله منع از دوستی با مردم نیست بلکه اشاره به نکته ای اخلاقی دارد و آن این که انسانی که مشتاق ملاقات با مردم است واز تنهائی گریزان بداند در درون خویش از فضلیت تهی است . گذشته از این به گناهانی مثل غیبت ووو، ممکن است مبتلا شود که باید مراقب باشد.

پاورقی:

۱. آمدی، عبد الواحد، غرر الحکم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۶ش، ص۴۱۳.
۲. حر عاملی، وسائل الشیعه، قم آل البیت، ۱۴۰۹ق، ج ۷، ص۱۵۱.
۳. عبد الواحد آمدی، همان، ص۴۱۴.
۴. همان، ص۴۱۴.
۵. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، موسسه الوفاء، ۱۴۰۴ق، ج ۷۱ ص۱۹۲.
۶. زخرف : ۶۷.
۷. ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، قم، کتابخانه مرعشی، ج ۱۰ ص۴۴.
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.