آیا حدیث «ما عرفناک حق معرفتک و ما عبدناک حق عبادتک» مستند است؟

0 734

این حدیث مستند است:((ما عرفناک حق معرفتک و ما عبدناک حق عبادتک))؟

پاسخ:

حدیث مذکور در برخی از کتاب های شیعه و نیز اهل سنت آمده است که فقط منسوب کرده اند به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم. ولی در هیچ یک از این کتاب ها سندی برای حدیث ذکر نکرده اند.
کتاب هایی که این حدیث را آوره اند عبارتند از:

الف: کتاب های شیعه: علامه مجلسی در بحار الانوار. ابن ابی جمهور احسائی در عوالی اللئالی. سید نعمه الله جزائری در نور البراهین. سید علی خان مدنی شیرازی در ریاض السالکین فی شرح صحیفه سید الساجدین.

ب: کتاب های اهل سنت: مناوی در فیض القدیر فی شرح الجامع الصغیر. تفسیر آلوسی ج۴.

لذا می توان گفت به چنددلیل این حدیث معتبر نمی باشد:

۱. حدیث سند ندارد.
۲. حدیث در کتاب های اصلی وتمام معتبر شیعه و سنی وجود ندارد.
۳. برخی در درستی این حدیث تشکیک کرده اند.

حدیث درباره خدا شناسی

امام صادق علیه‏السلام :
وَ قَد سَأَلَهُ ابنُ أَبِى العَوجاءِ: وَ لِمَ احتَجَبَ عَنهُم و َأَرسَلَ إِلَیهِمُ الرُّسُلَ؟ وَیلَکَ و َکَیفَ احتَجَبَ عَنکَ مَن أَراکَ قُدرَتَهُ فى نَفسِکَ؟ نَشَأَکَ و َلَم تَکُن وَ کَبَّرَکَ بَعدَ صِغَرِکَ و َقَوّاکَ بَعَدَ صَعفِکَ… وَ ما زالَ یَعُدُّ عَلَىَّ قُدرَتَهُ الَّتى هِىَ فى نَفسِىَ الَّتى لااَدفَعُها حَتّى ظَنَنتُ أَنَّهُ سَیَظهَرُ فیما بَینى وَ بَینَهُ؛

در پاسخ ابن ابى العوجاء که پرسید: چرا خداوند خود را از مردم در پرده داشت و آن گاه پیامبران را سویشان فرستاد؟ فرمودند: واى بر تو کسى که قدرتش را در وجود تو نشانت داده چگونه خود را از تو پوشیده داشته است؟ تو را که نبودى پدید آورد، کوچک بودى بزرگت کرد، ناتوان بودى توانایت گردانید… حضرت پیوسته مظاهر قدرت خدا را که در وجود من است و نمى توانم منکرشان شوم برایم برشمرد تا جایى که خیال کردم بزودى خداوند میان من و او ظاهر خواهد شد.
کافی(ط-الاسلامیه) ج۱ ، ص۷۵ – التوحید(صدوق)، ص ۱۲۷

امام على علیه السلام :
وَلایَعزُبُ عَنهُ عَدَدُ قَطرِ الماءِ وَ لا نُجومُ السَّماءِ وَ لا سَوا فِى الرّیحِ فِى الهَواءِ و َلا دَبیبُ النَّملِ عَلَى الصَّفا و لا مَقیلُ الذَّرِّ فِى اللَّیلَهِ الظَّلماءِ یَعلَمُ مَساقِطَ الوراقِ وَ خَفِىِّ طَرَفِ الحداقِ؛
شمار قطره هاى آبها و ستارگان آسمان و ذرات گردوغبار پراکنده در هوا و حرکت مورچه برسنگ بزرگ و خوابگاه مورچگان در شب تاریک بر او پوشیده نیست و محل ریزش برگها و بر هم خوردن پلکها را مى داند.
نهج البلاغه(صبحی صالح) ، ص۲۵۶ ، خطبه ۱۷۸

امام حسن(علیه السلام):
مَن عَرَفَ اللَّهَ أحَبَّهُ.
هر کس خدا را بشناسد، دوستش بدارد .(مجموعه ی ورام ،ج۱ ،ص ۵۲)

حدیث درباره خود شناسی

امام علی علیه السلام: أفضَلُ المَعرِفَهِ مَعرِفَهُ الإنسانِ نَفسَهُ .
برترین شناخت، خود شناسى انسان است.(غرر الحکم : ۲۹۳۵ )

امام علی علیه السلام: غایَهُ المَعرِفَهِ أن یَعرِفَ المَرءُ نَفسَهُ .
نهایت معرفت این است که آدمى خود را بشناسد.( غرر الحکم : ۶۳۶۵ )

امام علی علیه السلام :لا تَجهَلْ نَفسَکَ ؛ فإنَّ الجاهِلَ مَعرِفَهَ نَفسِهِ جاهِلٌ بِکُلِّ شَیء .
به خویشتن ناآگاه مباش؛ زیرا کسى که خود را نشناسد، هیچ چیز را نمى شناسد.( غرر الحکم : ۱۰۳۳۷)

امام علی : مَن عَرَفَ نَفسَهُ فهُوَ لِغَیرِهِ أعرَفُ .
کسى که خود را بشناسد، دیگرى را بیشتر بشناسد.( غرر الحکم : ۸۷۵۸ )

امام زین العابدین علیه السلام ـ در دعا ـ فرمود : و اجعَلنا مِنَ الّذین عَرَفوا أنفُسَهُم ، و أیقَنوا بِمُستَقَرِّهِم ، فکانَت أعمارُهُم فی طاعَتِکَ تَفنى .
ما را از کسانى قرار ده که خود را شناختند و به قرارگاه خویش یقین یافتند و از این رو عمرشان در راه طاعت تو مى گذشت.(  بحار الأنوار : ۹۴/۱۲۸/۱۹)

پیامبر اسلام(ص)

منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.