قدر چیزهایی را که داریم بیشتر بدانیم

0 79

خیلی از اوقات ما قدر چیزهایی را که داریم، نمی‌دانیم و بعد از این‌که آنها را از دست دادیم، افسوس می‌خوریم که ای کاش قدرشان را بیشتر می‌دانستیم مثل پدر، مادر و خانواده. چه کار کنیم که این گونه نباشیم و قدر چیزهایی را که داریم بیشتر بدانیم؟

پاسخ:

قدرشناسی به نوعی جبران محبت و یا نعمتی که، چه به صورت مادی و چه به صورت معنوی انجام می‌شود. گفته می‌شود. قدرشناسی و قدردانی یکی از مباحث مهم و کاربردی اخلاق اجتماعی و ارتباطات است که در روایات به درجات مختلف آن اشاره شده است. در واقع یک فرد قدرشناس با رفتار کلامی و غیر کلامی خود باعث ایجاد محبت و رشد اخلاقی اجتماعی خود می‌گردد.

مراتب قدرشناسی: اولین مرحله قدرشناسی تشکر زبانی است چه در مورد مردم و چه در مورد خداوند متعال.
مرحله بعدی قدرشناسی، استفاده صحیح از آن نعمت و یا لطف است. مثلاً برای قدرشناسی از نعمت زبان باید از گفتار خود استفاده صحیح بکنیم، دروغ نگوییم، تهمت نزنیم و … و یا نسبت به الطاف پدر و مادر و دیگران از این محبت‌ها سوء استفاده نکنیم.
مرتبه بعدی جبران عملی نعمت و یا مشابه آن لطف و یا نعمت است.

موانع قدرشناسی:

۱. اولین مانع جدی “عدم اطلاع فرد از لطف‌ها و نعمت‌ها” چه از جانب مردم (دوستان، والدین و …) و چه از جانب خداوند است که برای رفع آن باید به الطاف کمک‌ها و احسان‌های کلامی و غیر کلامی مردم بیشتر دقت نمود و در مورد خداوند، برای اطلاع از نعمت‌ها و الطاف باید بیشتر به مطالعه و تحقیق از نعمت‌های جهان درون خود و بیرون خود پرداخت چرا که تا انسان محبت و یا نعمت‌ها را نداند تلاشی برای قدردانی از آنها نمی کند.

۲. مانع جدی دیگر “غفلت” است چرا که انسان به رغم اطلاع از وجود لطف و یا نعمت، به خاطر غفلت و یا فراموشی قدرشناسی نمی‌کند که باید با یادآوری نعمت‌ها و الطاف از این مانع مهم دوری گزیند چرا که این عادت پسندیده همیشه ما را آماده برای قدرشناسی می‌کند. برای یادآوری می‌شود از شیوه‌های مختلف مثل یادداشت کردن و مرور و توصیه دیگران به یادآوری و … کمک گرفت.

۳. مانع دیگر “خجالت کشیدن” فرد از قدردانی است که خجالت کشیدن و حیا در این مورد از موارد ناپسند است چرا که جای حیا و خجالتی بودن در مورد قدرشناسی نیست و با تمرین و با همان تشکر زبانی هم که حداقل قدرشناسی است مشکل به آرامی برطرف می‌شود. به طور مثال کافی است انسان تصور کند که اگر خدای ناکرده مادرم را دیگر نبینم، آیا عذاب وجدان نمی‌گیرم و مداوم خود را سرزنش نمی‌کنم که ای کاش آن موقع از او تشکر می‌کردم. پس چه بهتر که همین الآن دستان پر مهر پدر و مادر را بوسید که فرصت همچون ابر بهاری در گذر است.

۴. انتظار و توقع محبت یا نعمت از طرف مقابل مانع قدردانی است. چرا که انسانی که از دیگران توقع دارد دیگر در مقابل محبتها و نعمتهای ایشان قدرشناسی نمی‌کند چرا که این الطاف و نعمت‌ها را در حق خود وظیفه دیگران می‌داند. پس در مقابل انجام وظیفه که قدرشناسی وجود ندارد!

۵. “عدم تمرین” نیز باعث می شود انسان قدرشناس نباشد. بنابراین بهتر است از تشکرهای کلامی و غیر کلامی در فرصت‌های مناسب کمک بگیریم و زیاد به فکر کوچکی لطف و نعمت نباشیم تا روحیه قدردانی در ما زنده شود و به این شیوه پسندیده عادت کنیم. سر سفره به خاطر غذا تشکر کنیم، هنگام احوالپرسی والدین از این که به فکر ما هستند، هنگام گرفتن عیدی و… از جاهای کوچک و با جملات تک کلمه‌ای شروع کنیم تا به جملات پر محبت قدردانی برسیم.
۶. نداشتن الگوی عملی در فرایند تربیت.

چند نکته مهم:

الف) قدرشناسی در آداب و رسوم و فرهنگ های مختلف متفاوت است و اگر به این امر توجه نداشته باشیم ممکن است در جایی که ما قصد قدرشناسی داریم و عملی را انجام می دهیم از آن عمل در آن فرهنگ خاص تلقی قدرشناسی نشود. پس برای اینکه ما قدرشناس باشیم به این نکته هم باید توجه داشته باشیم.

ب) توجه به ثمرات قدرشناسی و اثر آن در قدرشناسی:
اولین ثمره قدرشناسی احساس رضایت درونی است که باعث آرامش خاطر خود ما در مقابل دریافت آن محبت یا نعمت الهی و یا مردمی است. ثمره دیگر در مورد خداوند متعال افزایش نعمت است که در قرآن می‌فرمایند: شکر نعمت باعث افزایش آن می‌شود و کفران نعمت باعث کم شدن آن می‌گردد.(۱) و در مورد مردم باعث تشویق آنها به همان لطف و نعمت می‌شود که هر دو ثمره مهم باعث می‌شود ما تشویق به قدرشناسی شویم چرا که باعث افزایش نعمت‌ها می‌شود و وقتی اینگونه شد باعث روح قدرشناسی و مهرورزی نسبت به همدیگر می‌شود.
توجه به ثمرات قدرشناسی و ضررهای ناسپاسی و بی‌تفاوتی می‌تواند روحیه و انگیزه قدردانی را در ما زنده کند. البته باید این توجه باید مرتب مرور شود.

نتیجه: پس با شناخت موانع که بعضی وقت‌ها یک مورد و یا بعضی وقت‌ها چند مورد باهم وجود دارد و به برطرف کردن آنها و با توان خود، حداقل قدرشناسی را به جا آوریم تا علاوه بر آرامش درونی گسترش بخش این روحیه پسندیده باشیم.

پاورقی:

۱. ابراهیم:۷.

منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.