در قرآن کریم در ۹ آیه کلمه “رجز”،و در ۹ آیه کلمه “رجس” آمده، فرق این دو چیست؟

0 569

در قرآن کریم در ۹ آیه کلمه “رجز”،و در ۹ آیه کلمه “رجس” آمده، فرق این دو چیست؟ آیا رجز همان رجس است که در قرائت این گونه خوانده شده است ؟

“رجز” (بکسر اوّل) به معنای اضطراب است. طبرسى ذیل آیه ۱۳۴ اعراف، پس از آن که معنى اصلى را میل از حق گفته، می گوید: رجز لرزشى است در پاى شتر در اثر دردى که آن را از سیر معمولى باز می دارد.

در قرآن مجید به عذاب، رجز اطلاق شده؛ که عذاب اضطراب مخصوص و یا سبب اضطراب و پریشانى است: «أُولئِکَ لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِیمٌ»(سباء، ۵)

“رجس” به معنای پلید است. راغب آن را شی‏ء قذر و پلید گفته است. و در مجمع از زجاج نقل شده که رجس نام هر کار تنفر آور است.

در قرآن مجید چیزها و کارهایی که با رجس توصیف شده بدین قرارند: خمر، قمار، بت‏ها: ازلام (مائده،۹۰)؛ و میته، خون، گوشت خوک (انعام، ۱۴۵)
بنابر این، آنها دو کلمه مستقل و جداگانه بوده و هم قرائت آن دو متفاوت است و هم کتابت آنها. لذا نزدیکی در معنا و یا یکسان بودن تعداد آنها دلیل بر این نیست که بتوان آنها را به جای هم به کار برد و قرائت نمود.

آیا “رجز”،و “رجس” مانند آیاتی هم چون “صغت قلوبکما” که در اصل زغت قلوبکما، و نیز “طلح منضود” که در اصلطلع منضود بوده نیست که ناشی از اختلاف لحن صحابه بوده است؟

پاسخ:

خیر؛ کلمه “صغت” فعل ماضى از ماده “صغو” است، و “صغو” به معناى میل است. از این مادّه فقط دو لفظ فوق در قرآن کریم به کار رفته است.

«إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُکُما» (تحریم، ۴)
«وَ لِتَصْغى‏ إِلَیْهِ أَفْئِدَهُ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَهِ» (انعام، ۱۱۳)

به کتب تفسیر و لغت نیز که مراجعه نمایید می بینید کسی “صغت” را “زغت” نگرفته است. و اگر هم کسی چنین قرائت کرده است چون قرائت متواتر بین مسلمین نیست اعتبار و ارزش ندارد.

در مورد “طلح منضود” نیز درست است که روایاتی آمده و آن را “طلع” دانسته ولی:
اولا جایگاه و ارزش چنین روایاتی باید بررسی شوند.
ثانیا یکسری از این روایات، روایات تفسیری هستند.
ثالثا ما موظف به قرائت متواتر و مشهور بین مسلمانان هستیم.

منبع : پرسمان قرآن

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.