از کجا بفهمیم که پیش خدا چقدر ارج و قرب داریم؟

0 306

مسأله قرب و بعد دو معنای نسبی هستند که اجسام به حسب نسبت مکانی به آن دو متصف می شوند.

ولی در آن توسعه می دهیم و در زمان و غیر زمان هم استعمال می کنیم. مثلا می گوئیم فردا به امروز نزدیک تر است، تا پس فردا. و باز هم توسعه می دهیم و درباره معانی هم بکار می بریم، مثلا می گوییم مؤمن به خدا نزدیک تر است از کافر. و حتی در مواردی خدا هم خود را نزدیک و قریب معرفی می کند و می فرماید: ما از رگ گردن به او نزدیک تر هستیم.(۱)

حال با توجه به این مقدمه ای که درباره معنای قرب و نزدیک بودن بیان شد، باید به بررسی این مطلب بپردازیم که چگونه می توان متوجه شد که چقدر ما نزد خدا ارج و قرب داریم.یا به عبارتی منزلت ما در نزد خدا چقدر است. و ما چه مقامی در نزد خداوند داریم.
طبق بررسی که در تفاسیر قرآن انجام شد، این نکته به دست آمد که برای فهمیدن جایگاه خودمان در نزد خداوند، باید ببینیم چقدر دستورات خداوند را انجام می دهیم.

قطعا به همان مقداری که دستورات الهی که به مصلحت ما آمده، انجام دهیم، به خدا نزدیک شده ایم، و به همان اندازه نزد خدا ارج و قرب داریم.
علامه طباطبایی در این مورد می فرماید: بنده خدا با انجام اعمال صالح به خدا قرب پیدا می کند و این قرب عبارت است از اینکه بنده در معرض رحمت الهی واقع ، و از عوامل شقاوت دور می گردد.(۲) و این تقرب از راه عبودیت حاصل می شود.
نتیجه این تقرب، اکرام خداوند، مغفرت و رحمت اوست، و راه عبودیت این است که تایع محض اراده خداوند باشیم.

به بیان دیگر قرب به خدا به واسطه ذکر و یاد خدا و دوری از نواهی و امور ناپسند خداوند، ایجاد می شود.(۳)

قرآن هم مقربین را به سه وصف توصیف نموده: ۱. تسبیح نمودن، ۲. استکبار نکردن، ۳. سجده کردن، چنانکه از آیه ۲۰۶ سوره اعراف این مطلب فهمیده می شود.(۴)

اما درباره ملاک های ارج و قرب باید بگوئیم:
نه تنها انجام واجبات موجب قرب به درگاه الهی می شود بلکه پرهیز از محرمات هم برای تقرب به خدا لازم است.

خداوند متعال در قرآن کریم ملاک هایی را برای محبت و دوستی و در نتیجه ارج و قرب به خود معرفی می کند:

به عنوان نمونه می توان به این موارد اشاره نمود:

الف) والله یحب الصابرین یعنی خداوند کسانی را که در زندگی صبر و استقامت دارند و در مقابل گناه صبر می کنند و معصیت و نافرمانی الهی را انجام نمی دهند، مورد محبت خود قرار داده لذا همین می تواند یکی از ملاک های ما باشد برای اینکه بفهمیم در نزد خداوند چقدر ارج و قرب داریم.(۵)

ب) ان الله یحب المتقین: یعنی خداوند پرهیزکاران را دوست دارد.(۶)
لذا هر مقدار ما تقوی داشته باشیم در نزد خدا قرب و ارج بالاتری داریم و به او نزدیک تر شده ایم.

ج) ان الله یحب المتوکلین: یعنی خداوند کسانی را که در کارها به او توکل می کنند دوست می دارد این هم می تواند یکی از ملاک های محبت و قرب الهی باشد ما اگر بخواهیم بدانیم چقدر نزد خدا قرب داریم باید ببینیم چقدر در کارهایمان او را وکیل خود می دانیم و به او اعتماد می کنیم.(۷)

د) ان الله یحب التوابین و یحب المتطهرین(۸)

ملاک دیگر قرب الهی، توبه است. هر مقداری که ما از گناهانمان توبه کنیم و دنبال پاکی و طهارت نفس باشیم همان مقدار به خدا نزدیک شده ایم.

ز) ان الله یحب المحسنین(۹) ملاک دیگر، نیکوکاری است. هر مقدار ما کار نیکو انجام دهیم و در گروه نیکوکاران باشیم، باعث قرب به خدا شده ایم.
در آیات قرآن، موارد دیگری هم به عنوان ملاک محبت و تقرب به خدا ذکر شده است. از جمله مجاهدان در راه خدا و کسانی که مجری عدالت هستند.(۱۰)

نتیجه گیری:

با توجه به ملاک ها و معیارهایی که از قرب الهی در آیات قرآن بیان شد می توان گفت اگر می خواهیم به این نکته دسترسی پیدا کنیم که جایگاه ما نزد خداوند چقدر است؟، باید ببینیم ما چقدر از این ملاک ها را در خودمان پیاده کرده ایم. همان طور که در قرآن ملاک قبولی نماز را دوری از فحشا و منکرات قرار داده و فرموده نماز انسان را از فحشا و منکرات دور می کند، برای اینکه بفهمیم نمازمان قبول شده یا نه باید ببینیم چقدر از فحشا و منکرات دور شده ایم. برای فهم ارج و قربمان هم نزد خداوند باید ببینیم چقدر عبد او هستیم؟ به میزان عبودیت به او نزدیک شده ایم و به هر اندازه بنده هوای نفس باشیم از خدا دور شده ایم.

پاورقی:

۱. ق : ۱۶.
۲. موسوی همدانی، سید محمد باقر، ترجمه المیزان، چاپ جامعه مدرسین. ج۱۹، ص۲۰۸،
۳. همان، ج۸، ص۵۰۲.
۴. همان، ج۸، ص۵۰۳.
۵. آل عمران : ۱۴۶.
۶. آل عمران : ۷۶.
۷. ال عمران : ۱۵۹.
۸. بقره : ۲۲۲.
۹. بقره : ۱۹۵.
۱۰. مائده : ۴۲.
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

تقرب به خدا

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.