معنای این شعر چیست؟ این جهان یک فکرتست از عقل کل * عقل چون شاهست و صورتها رسل

0 595

چنانکه گفته اند در این شعر مراد از فکرت ، اندیشه و فکر منطقی نیست بلکه به معنی ایده است . این جهان یک ایده از عقل کل است ، عقل کل ، خدانود نیست مقصود اول موجودی است که آفریده شده است و گفته اند که مولانا از عقل اعلا به عقل کل و عقل کلی تعبیر می نماید . و قلمرو آنرا مسائل عالی هستی معرفی می کند در واقع مقصود مولانا از این شعر بیان غرض از خلقت و آفرینش است که جهان به خاطر عقل کل ، عقل اول آفریده شده است و او واسطه فیض در به وجود آمدن صورتها نوعیه است .
و این صورتها رسل اویند ، عقل کل همان چیزی است که فلاسفه از آن تعبیر به وجود منبسط می کنند

ولکن این مطلب که خداوند متعال در همه جا حضور دارد یک حقیقت است زیرا که جهان پرتوی از شعاع وجود او است پدیده های هستی عین ربط به او هستند او بر همه اشیاء احاطه دارد چون همه اشیاء از تجلی او ظاهر شده است و احاطه او بر جهان احاطه قیومی است و دیگر اینکه هر معلولی در اصل متصل به اصل وجود است که وجود خدای تبارک و تعالی باشد او در موطن ذات خود مشتمل بر همه حقایق است و با ادراک ذات جمیع حقایق را مشاهده می کند و احاطه تامه و حضور او نسبت به جمیع حقایق ناشی از اشتمال او بر جمیع حقایق در ذات است ، و روی این لحاظ تحقق خارجی اشیاء چیزی بر شهود و حضور او نمی افزاید . امام سجاد ( علیه السلام ) می فرماید : « انت الذی وسعت کل شئی رحمه و علما ؛ توئی که علم و رحمت تو همه چیز را فرا گرفته . »

{P – صحیفه سجادیه ، دعای ۱۶ . P}
لذا عارف به الله که به آیات آفاقی و انفسی او می نگرد جز ذات پاک و منزه و عاری او نقص و فعل او نمی بیند چنانکه علی ( علیه السلام ) فرمودند : « ما رایت شیئاً الا و رایت الله قبله و بعده وفیه و معه

 

تاریخچهٔ سرایش شعر

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.