آیا خداوند نیاز به عبادت دارد که می فرماید : ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون ؟

0 388

آیا خداوند نیاز به عبادت دارد که می فرماید : ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون ؟

از این آیه استفاده می شود که هدف از آفرینش جن و انس این است که خدا را بپرستند و این بدان لحاظ است که عبادات و پرستش خداوند موجب کمال وترقی انسان است نه از جهت اینکه خداوند متعال به عبادات و پرستش ما نیازی داشته باشد

چرا خداوند را عبادت میکنیم؟ فلسفه عبادت چیست؟

هدف خلقت جهان: بر اساس برخی از آیات قرآن،[۱] هدف آفرینش جهان (جن و انس ) عبودیت و بندگی خدا است؛ به همین دلیل زمانی که انسان از این هدف منحرف می‌شود، خداوند پیامبرانی را مبعوث می‌کند تا انسان را از تحت عبادت طاغوت نجات داده، به هدف اصلی خلقت خود باز گرداند.[۲] مرتضی مطهری عبودیت و پرستش خداوند را چیزی دانسته که در فطرت انسان قرار دارد و با سرشت او عجین شده است؛ ولی گاه از مسیر صحیح خود خارج شده و باعث پرستش موجوداتی از قبیل بت و انسان‌های دیگر می‌شود.[۳] امام علی(ع) در این باره هدف بعثت پیامبر(ص) را خارج کردن بندگان خدا از عبادت بت‌ها به سوی عبادت خداوند می‌داند.[۴]

یاد و ذکر خدا: به یاد خدا بودن یکی از اهداف ذکر شده است.[۵] به گفته مرتضی مطهری اصل فلسفه تشریع عبادات، یاد و ذکر خداست که به دنبال آن یاد خود بودن و خود را بازیافتن حاصل می‌شود و انسان در اثر آن دو روشنایی و قدرت ویژه‌ای به دست می‌آورد.[۶] در آیه ۱۴ سوره طه هدف و غایت نماز که سنبل اصلی عبادت است، ذکر و یاد خدا معرفی شده است.[۷]

احساس وابستگی و نیاز: گفته شده طبیعت انسان چنان است که هنگامی که خود را وابسته و نیازمند به کسی ببیند، در برابرش خضوع می‌کند. وجود ما وابسته به خداست و در همه چیز نیازمند او هستیم. این احساس نیاز، انسان را به عبادات و پرستش خدا وامی‌دارد.[۸]

آثارعبادت

برای عبادت آثار زیادی در قرآن و روایات ذکر شده است از جمله:

  1. آمرزش گناهان
  2. آرامش و سرور
  3. افزایش رزق و روزی
  4. استواری دین
  5. امامت
  6. تقرب الهی
  7. تقوای الهی
  8. جلب رحمت و رضایت الهی
  9. شکر خدا
  10. عزت
  11. قدرت
  12. مصونیت از گناه
  13. هدایت الهی
  14. همنشینی با ابرار و نیکان
  15. یقین

انجام اعمال عبادی گاه با موانعی روبرو می‌شود که از جمله موانع می‌توان به تفاخر، تکبر، جهل، دنیاگرایی و حرام خواری اشاره کرد.
در آیه ۳۶ سوره نساء تکبر و تفاخر دو عامل بازدارنده ازعبادت خداوند معرفی شده و در آیات دیگری نیز دوری از تکبر را شرط نیل به عبادت خدا می‌داند.[۹] در آیه ۶۴ سوره زمر نیز از جهالت و نادانی به عنوان عامل عبادت غیرخدا نام برده شده است.
در سخنی از امام علی(ع) وابستگی به دنیا و اشتغال زیاد به آن به عنوان مانع اصلی عبادت خدا و ترک دنیا دوستی هم عامل اصلی در رسیدن انسان به کمال معرفی شده است.[۱۰] در قرآن نیز مؤمنین را از غفلت از یاد خدا به خاطر اموال و اولاد برحذر می‌دارد.[۱۱]
حرام‌خواری نیز از موانع جدی در مسیر عبادت و بندگی خدا معرفی شده است. پیامبر اسلام(ص) عبادات همراه با خوردن مال حرام را مانند ساختن بنا بر روی شن‌زار می‌داند.[۱۲]

 

___________________________

۱.سوره ذاریات، آیه ۵۶.

۲.سوره نحل، آیه۳۶.

۳.مطهری، آزادی معنوی، ۱۳۷۸ش، ص۱۰۹.

۴.نهج‌البلاغه، تصحیح صبحی صالح، خطبه ۱۴۷، ص۲۰۴.

۵.مطهری، «فلسفه عبادت»، ص۱۳-۱۷.

۶.مطهری، «فلسفه عبادت»، ص۱۳.

۷.مطهری، «فلسفه عبادت»، ص۱۴-۶۷

۸.قرائتی، پرتویی از اسرار نماز، ۱۳۸۶ش، ص۲۰.

۹.سوره اعراف، آیه ۲۰۶؛ سوره غافر، آیه ۶؛ سوره سجده، آیه ۱۵.

۱۰.نهج‌البلاغه (صبحی صالح)، ۱۴۱۴ق، حکمت۳۹۱، ص۵۴۵.

۱۱.سوره منافقون، آیه۹.

۱۲.مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۸۱، ص۲۵۸.

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.