منظور از «صحو بعد از محو» چیست؟

0 474

در کلمات عرفا این عبارت زیاد دیده می شود «صحو بعد از محو» اگر ممکن است توضیح دهید

پاسخ:

منظور از «صحو بعد از محو» چیست؟

صحو، «یعنی به هوش آمدن یا بیدار شدن»(۱) و در اصطلاح عرفانی، رجوع به احساس (یا به خود) است، بعد از غیبت.(۲) به این معنا که سالک در پایان سفر دوم که به فنای در ذات می رسد، غیر از وجود حق در عالم، وجودی نمی بیند.

به عبارت دیگر توجه او تنها به وحدت است. اما در سفر سوم و چهارم که به تدریج برای او حالت صحو بعد محو دست می دهد، از این توجه خالص به حق خارج شده، و در عین اینکه خداوند را می بیند، مخلوقات را هم به عنوان آینه های اسماء و صفات حق مشاهده می کند. از حالت فنا به دلیل آنکه تنها توجه سالک به خداست، (یا از خود بیخود و از دیگران غافل است)

با عنوان محو، و از حالت بقا (که بعد از فنا حاصل می شود) به دلیل آنکه توجه سالک هم به خداوند و هم به خلق است با عنوان صحو یاد می کنند. پس صحو بعد محو یا مقام جمع الجمع، شهود خلق است، قائم به حق یعنی اینکه سالک مخلوقات را مشاهده می کند،

اما برای هیچ یک ارزش مستقلی نمی بیند. بلکه استقلال را تنها مخصوص به خداوند دانسته و مخلوقات را وابسته و موجود به وجود او می داند. هم چنین عرفا از این مرتبه تحت عناوینی چون فرق بعد الجمع، فرق ثانی، کثرت در وحدت و وحدت در کثرت، نیز نام می برند.(۳)

پاورقی:

۱. ابن منظور، لسان العرب، دارالصادر، بیروت، ج۱۴، ص۴۵۲.
۲. سجادی، سید جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، دانشگاه تهران، ۱۳۸۵، ج۲، ص۱۰۹۸.
۳. التهانوی، محمد علی، کشاف اصطلاحات، مکتبه لبنان ناشرون، ۱۹۹۶م، ج۲، ص۱۰۶۸.

منظور از «صحو بعد از محو» چیست؟

منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

ارتباط عرفان نظری با عرفان عملی

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.