نام پدر حضرت ابراهیم چه بوده است؟

0 155

ظاهراً بین نسب شناسان ومورخان اختلافی نیست که نام پدرحضرت ابراهیم(ع)،«تارخ»بوده وبعضی نسب آن بزرگوار را تا نوح پیغمبرچنین نوشته اند: «ابراهیم بن تارخ بن ناحوربن سروج بن رعوبن فالج بن عابربن شالح بن ارفخشید بن سام بن نوح».[۱]

و جناب آذر که پدر حضرت ابراهیم خوانده شده است، پدر واقعی ایشان نبوده است و کلمه اب می تواند اشاره به عمو، جد مادری، بزرگ فامیل باشد.[۲] بنابراین آیه ذیل نمی تواند نشان دهنده پدر واقعی حضرت ابراهیم باشد:
«وَ إِذْ قالَ إِبْراهیمُ لِأَبیهِ آزَرَ أَ تَتَّخِذُ أَصْناماً آلِهَهً إِنِّی أَراکَ وَ قَوْمَکَ فی‏ ضَلالٍ مُبینٍ[انعام/۷۴] (به خاطر بیاورید) هنگامى را که ابراهیم به پدرش [عمویش‏] «آزر» گفت: «آیا بتهایى را معبودان خود انتخاب مى ‏کنى؟! من، تو و قوم تو را در گمراهى آشکارى مى ‏بینم.»

در تفسیر نمونه درباره این مطلب می نویسد:

کلمه” اب” در لغت عرب غالبا بر پدر اطلاق مى‏شود و چنان که خواهیم دید گاهى بر جد مادرى و عمو و همچنین مربى و معلم و کسانى که براى ترتیب انسان به نوعى زحمت کشیده ‏اند نیز گفته شده است، ولى شک نیست که به هنگام اطلاق این کلمه اگر قرینه ‏اى در کار نباشد قبل از هر چیز” پدر” بنظر مى‏ آید.

اکنون این سؤال پیش مى‏ آید که آیا براستى آیه بالا مى ‏گوید: آن مرد بت‏ پرست (آزر) پدر ابراهیم بوده است؟ و آیا یک فرد بت‏ پرست و بت‏ ساز مى ‏تواند پدر یک پیامبر اولوا العزم بوده باشد؟ و آیا وراثت در روحیات انسان اثر نامطلوبى در فرزند نخواهد گذارد؟

جمعى از مفسران سنى به سؤال اول پاسخ مثبت گفته و آزر را پدر واقعى ابراهیم مى ‏دانند، در حالى که تمام مفسران و دانشمندان شیعه معتقدند آذر پدر ابراهیم نبود، بعضى او را پدر مادر و بسیارى او را عموى ابراهیم دانسته ‏اند.

قرائنى که نظر دانشمندان شیعه را تایید مى ‏کند چند چیز است:

۱- در هیچ یک از منابع تاریخى اسم پدر ابراهیم،” آزر” شمرده نشده است، بلکه همه” تارخ” نوشته ‏اند، در کتب عهدین نیز همین نام آمده است، …

۲- قرآن مجید مى ‏گوید: مسلمانان حق ندارند براى مشرکان استغفار کنند اگر چه بستگان و نزدیکان آنها بوده باشند، …  ابراهیم بعد از مایوس شدن از آزر دیگر هیچگاه براى او طلب آمرزش نکرد و شایسته هم نبود چنین کند، و تمام قرائن نشان مى ‏دهد این جریان در دوران جوانى ابراهیم و زمانى بود که در شهر بابل مى ‏زیست و با بت پرستان مبارزه داشت.

ولى آیات دیگر قرآن نشان مى ‏دهد که ابراهیم در اواخر عمر خود و پس از پایان بناى کعبه براى پدرش از خداوند طلب آمرزش کرد … از انضمام این آیه[ابراهیم/۳۹ –۴۱] به آیه سوره توبه که مسلمانان را از استغفار براى مشرکان بر حذر مى ‏دارد و ابراهیم را از انجام چنین کارى جز براى یک مدت محدود آن هم براى یک هدف مقدس، برکنار مى‏شمرد، به خوبى استفاده مى ‏شود که منظور از” اب” در آیه مورد بحث، پدر نیست، بلکه عمو یا پدر مادر و یا مانند آن است …

۳- از روایات مختلف اسلامى نیز مى ‏توان این موضوع را استفاده کرد زیرا در حدیث معروفى از پیغمبر اکرم ص نقل شده است: … ” همواره خداوند مرا از صلب پدران پاک به رحم مادران پاک منتقل مى‏ساخت، و هرگز مرا به آلودگیهاى دوران جاهلیت آلوده نساخت” (و بت پرستی از آلودگی هاست در حالی که اجداد پیامبر (ص) که از نسل ابراهیم بوده است، این آلودگی را نداشته اند).[۳]

[۱]. تاریخ انبیاء، سیدهاشم رسولی محلاتی، ص۱۲۶.
[۲]. رک: ترجمه المیزان، ج‏۷، ص: ۲۳۰.
[۳]. تفسیر نمونه، ج‏۵، ص: ۳۰۳.

منبع : شهر سوال

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.