اگر مراد از آیاتی که وارثین زمین مومنین می باشد همانند آیات وارث شدن بنی اسرائیل بعد از فرعون باشد دیگر ربطی به ظهور حضرت ندارد و این مژده با حاکمیت مومنین بر حجاز محقق شده است؟

0 17

درباره به ارث رسیدن زمین به بندگان صالح، چند مطلب قابل ذکر است:

۱)خداوند در دو سوره موضوع به ارث رسیدن زمین به صالحان و حکومت آنان را به پیامبر(ص) خبر می دهد:وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی اَلزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ اَلذِّکْرِ أَنَّ اَلْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ اَلصَّالِحُونَ  و به راستی در زبور، پس از تورات نوشته ایم که زمین را بندگان شایسته من به ارث می برند (انبیاء، آیه ۱۰۵) در سوره دیگر می فرماید: وَعَدَ اَللَّهُ اَلَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا اَلصَّالِحاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی اَلْأَرْضِ  خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده اند و کارهای شایسته کرده اند، وعده داده است که آنان را در این سرزمین جانشین گرداند(نور، آیه ۵۵)

از این دو آیه، می توان دو نکته را استفاده کرد: یکی این که این وراثت اطلاق و عمومیت دارد؛ یعنی، هم شامل وراثت دنیایی می باشد و هم شامل وراثت اخروی؛ چرا که خداوند می فرماید: و گویند سپاس خداوندی را که وعده خود را در حق ما راست گردانید و به ما سرزمین [بهشت ] را به میراث داد که از بهشت هر جا که خواهیم سکنا گزینیم (زمر، آیه ۷۴)

و در سوره دیگر می فرماید: اینانند که میراث برند که فردوس را به ارث می برند [و ]در آن جاودانه اند(مؤمنون، آیه ۱۰ و ۱۱)نکته دیگر آن که این وراثت -علاوه بر این که، یک وعده حتمی الهی است یک قانون آفرینش و قاعده تکوینی هم محسوب می شود؛ زیرا تمام حکومت های ظالمان، بر خلاف نوامیس آفرینش و قوانین جهان خلقت بوده و طبق تحلیل های فلسفی و نظری، ابطال آنها قطعی است.پس حکومت در آینده، از آن مؤمنان صالح خواهد بود.

۲)خداوند در چندین سوره، موضوع به ارث رسیدن سرزمین را به بنی اسرائیل گوشزد فرموده است؛ از آن جمله می فرماید: وَ أَوْرَثْنَا اَلْقَوْمَ اَلَّذِینَ کانُوا یُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ اَلْأَرْضِ وَ مَغارِبَهَا اَلَّتِی بارَکْنا فِیها؛ و آن قوم را که مستضعف بودند، وارث مشرق ها و مغرب های سرزمین ساختیم که به آن برکت بخشیده بودیم (اعراف، آیه ۱۳۷)در آیه دیگر نیز می فرماید:

موسی گفت: چه بسا پروردگارتان دشمنتان را نابود کند و شما را در این سرزمین جانشین گرداند(همان، آیه ۱۲۹) هم چنین ضمن بیان سرگذشت بنی اسرائیل، می فرماید: می خواهیم بر کسانی که در روی زمین به زبونی کشیده شده اند، منت نهیم [و نعمت دهیم ] و ایشان را پیشوا گردانیم و ایشان را وارث گردانیم (قصص، آیه ۵)

واژه «ارض» گرچه به مجموع کره زمین گفته می شود و سراسر جهان را شامل می گردد؛ اما وقتی قرینه خاصی در کار باشد، آن معنای عموم را از دست می دهد و معنای خاصی از آن اراده می شود. چنان که «ارض» به کار رفته در داستان بنی اسرائیل، خصوص سرزمین شام و فلسطین است.

مؤید و دلیل بر این معنا، جمله اَلَّتِی بارَکْنا فِیها در آیه ۱۳۷ سوره «اعراف» است؛ زیرا خداوند در قرآن، غیر از سرزمین مقدس (همان نواحی فلسطین) و غیر از کعبه، هیچ سرزمینی را به «برکت» یاد نکرده است. پس وعده ای که خداوند به پیامبر(ص) داده بود، سرجای خود محفوظ است؛ از این رو در هر زمان و در هر جا، بندگان صالح خدا قیام کنند، پیروز خواهند بود.

آنچه در روایات درباره قیام حضرت مهدی(عج) آمده، بیان یک مصداق عالی و روشن از آیات است و هرگز عمومیت «مفهوم آیات» را محدود نمی سازد. در خاتمه خاطر نشان می شود که طبق تصریح قرآن پژوهان، تفسیر «المیزان» نوشته علامه طباطبایی، از تفاسیر عمیق، جامع و پرمحتوا محسوب می شود. برای مطالعه بیشتر ر.ک: ترجمه تفسیرالمیزان، ج ۸، ص ۳۲۵، و ج ۱۴، ص ۴۶۵، (نشر بنیاد علمی و فکری علامه طباطبایی)

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.