هیپنوتیسم

آیا همه مردم را میتوان هیپنوتیسم کرد؟!

0 61

هیپنوتیسم زمانی در زمره ی سحر و جادو به حساب می آمد اما اینک موضوع بررسی های دقیق علمی قرار گرفته است.همانند سایر حوزه های پژوهشی روانشناختی،در این زمینه نیز مجهولات بسیار است.اما اکنون به واقعیت های زیادی هم دست یافته ایم.اینک آنچه را که درباره ی این پدیده ی بحث برانگیز به دست آمده بررسی میکنیم

ایجاد هیپنوتیسم
در هیپنوتیسم،کسی که علاقه مند و آماده همکاری است(و تنها چنین افرادی در اکثر موقعیت ها قابل هیپنوتیسم شدن هستند)بخشی از کنترلی را که بر رفتار خود دارد به هیپنوتیسم کننده واگذار میکند و تحریفاتی را در واقعیت میپذیرد.
برای ایجاد این حالت،هیپنوتیسم کننده از روش های مختلفی استفاده میکند.برای مثال ممکن است از هیپنوتیسم شونده بخواهد در حالیکه بتدریج آرمیده میشود تمام افکار خود را بر شیء معینی(مثلا پونز روی دیوار)متمرکز کند
میتوان به هیپنوتیسم شونده تلقین کرد که دچار خواب آلودگی است زیرا هیپنوتیسم هم مانند خواب حالتی از آرامیدگی است که شخص در آن،تناس با بعضی از الزامات عادی محیط را از دست میدهد اما کلمه ی خواب در اینجا جنبه ی استعاره دارد چون به هیپنوتیسم شونده گفته میشود که واقعا به خواب نخواهد رفت و همچنان به صدای هیپنوتیسم کننده گوش فرا خواهد داد.
این حالت را با روش هایی غیر از آرامش دهی نیز میتوان ایجاد کرد.افزایش تنش و هشیاری از مشخصات خلسه ی هیپنوتیسمی توام با حالت هوشیاری حاد است.
برای نمونه،در پژوهشی از هیپنوتیسم شدگان خواسته شد که با دوچرخه های ثابت آزمایشگاهی رکاب بزنند و در همان حال افزایش نیرو و هشیاری به آنان تلقین شد.این آزمودنی ها به اندازه کسانی که با شیوه ی آرامیدگی رایج،هیپنوتیسم شده بودند در برابر تلقین های هیپنوتیسمی پاسخدهی داشتند(بانیایی/هیلگارد۱۹۷۶)
هیپنوتیسم کنندگان امروزی دستورهای آمرانه به کار نمیبرنددر واقع آزمودنی هابا کمی آموزش میتوانند خود را هیپنوتیسم کنند(راچ۱۹۷۵)
با فراهم آمدن شرایط مساعد شخص در حالت هیپنوتیسم قرار میگیرد و هیپنوتیسم کننده فقط به فراهم ساختن این شرایط مساعد کمک میکند

تغییرات زیر از مشخصات حالت هیپنوتیسم است:

۱_برنامه ریزی متوقف میشود
کسی که عمیقا هیپنوتیسم شده،مایل نیست خودش دست به فعالیتی بزند و ترجیح میدهد صبرکند تا آنچه را که هیپنوتیسم کننده به او تلقین میکند،انجام دهد
۲_توجه،گزینشی تر از معمول میشود
هیپنوتیسم شده ای که به او گفته شده است تنها به صدای هیپنوتیسم کننده گوش فرا دهد،تمامی صداهای دیگر اتاق را ناشنیده میگیرد
۳_تخیلات غنی به آسانی برانگیخته میشود
هیپنوتیسم شده ممکن است متوجه شود که در زمان و مکانی دیگر سرگرم تجربه های لذت بخش است
۴_واقعیت آزمایی کاهش میابد و تحریف واقعیت پذیرفته میشود
شخص هیپنوتیسم شده ممکن است بی چون و چرا تجربه های موهومی را بپذیرد(برای مثال با شخصی خیالی که تصور میکند در کنارش نشسته،سرگرم صحبت میشود بی آنکه وارسی کند کسی کنارش هست یانه)
۵_تلقین پذیری افزایش میابد
اوصولا هیپنوتیسم شدن شخص منوط به این است که تلقین پذیرباشد اما اینکه تلقین پذیری در حالت هیپنوتیسم افزایش میابد یا نه،خود نکته ی بحث انگیزی است.تحقیقات دقیق حاکی از مختصر افزایش در تلقین پذیری به دنبال هیمنوتیسم شدن است،اما این افزایش به آن اندازه نیست که اغلب تصور میشود(راچ،مورگان و هیلگارد۱۹۷۳)
۶_در اغلب موارد،فراموشی پس هیپنوتیسمی دیده میشود کسی که بسیار هیپنوتیسم پذیر است با دریافت دستور،همه یا قسمت عمده ی وقایع جلسه ی هیپنوتیسم را فراموش میکند،اما باصدور علامتی که قبلا تعیین شده همه خاطرات آن جلسه را به یاد می آورد

پیدااست که همه ی مردم به یک اندازه هیپنوتیسم پذیر نیستند.حدود ۵ تا ۱۰ درصد مردم را هیپنوتیسم کنندگان متبحر نیز نمیتوانند هیپنوتیسم کنند و بقیه مردم به درجات متفاوت هیپنوتیسم پذیرند.با این حال،اگر کسی یکبار هیپنوتیسم شد،احتمالا باردیگر نیز به همان اندازه هیپنوتیسم پذیر خواهد بود(هیلگارد۱۹۶۵پیچیونه،هیلگارد و زیمباردو ۱۹۸۹)

مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.