خواهرم کلاس دوم راهنمایی است او علاقه به نماز ندارد چه کنم؟

0 56

خواهرم کلاس دوم راهنمایی است او علاقه به نماز ندارد و به خاطر من بلند می شود و می خواند و من آن قدر صدایش می کنم تا مجبور شود بخواند ولی جدیداً هر وقت به او می گویم دیگر بلند نمی شود و نماز نمی خواند به نظر شما چه‌کار کنم؟

پاسخ:

پاسخ سؤال‌تان را در دو بخش ارائه می دهیم:
بخش اول: برای شما جنبه شناختی دارد تا با ذهن بازتری برای نماز خوان کردن دیگران عمل کنید و بخش دوم نقد نوع رفتار شما با خواهرتان.
اول: نوجوانان را باید شناخت و به فضای حاکم بر روان و رفتارش آگاه بوددر زندگی دو زمان وجود دارد یکی ورود به نوجوانی و دیگری دوران بلوغ. نوجوانی یعنی سن دوازده تا هجده سالگی. به دلیل رشد فکری چیزهایی را می فهمند که در کودکی نمی فهمید و از این پس موقعیت شغلی پدر و سطح سواد مادر را تشخیص می دهد و بی عدالتی و تبعیض ها و وضعیت جسمانی خود و… را درک می کند و چون حس استقلال دارد برای کسب آرامش، دیگر به والدین و دیگران تکیه نمی جوید. از این رو است که التهاب ها و هیجان های روحی او را فرا می گیرد. نوجوان در این دوره به آرامش روحی نیاز دارد، پس باید زمینه های فشار روحی را از بین برد. (۱)
دوم: شناخت عوامل ترک نماز در سن نوجوانی:۱. احساس بی فایده بودن نماز: نسل امروز با نسل دیروز متفاوتند، نسل گذشته مقلد بودند و نسل کنونی نسل طغیان و اجتهادند. بدون دلیل و منطق چیزی را نمی پذیرند و چون مسائل معنوی تأثیرشان چندان محسوس نیست، بدون حس عقلی و فکری نمی توان به آثار آن پی برد. نماز از جمله مسائل معنوی است که نوجوان باید تا حدودی به اسرار و تأثیر معنویات در زندگی آگاهی بیابد. که نبود این آگاهی او را به رغبت کم، یا بی رغبتی به نماز می کشاند.
۲. خشونت و اجبار: سخت گیری و فشار بی اندازه و برخوردهای غیر منطقی در کار تربیت به کار نمی آید بلکه در امور مذهبی _ خصوصاً _ دل زدگی و بریدگی از معنویات را در پی می آورد.
۳. دوستان نامناسب: نوجوان بیشتر در بند دوست است تا خانواده. و اگر دستش را در دست دوستی گذاشت که نامتعادل بوده و بی توجه به معنویات، طبعاً در روحیه اش اثر دارد. امام صادق فرموده: ((دین انسان به دین دوستش وابسته است)) (۲)
۴. نارسائی های معنوی در خانواده: هر گاه در خانه جوی نا متعادل حکومت کند و فضایش نا هماهنگ بوده و یا اعضای آن به معنویات نپردازند به طور طبیعی فرزندان از معنویات دلزده می شوند و یا اگر جوّ خانه مطلوب ولی روش های نادرست در تربیت مذهبی فرزندان، اعمال می شود باز فرزندان می توانند با عبادات مأنوس شوند وجود الگوی مناسب در خانواده و جو سالم وشیوه های درست، فرزند را به عبادت تشویق می کند.
۵. تنبلی و تن پروری: معمولاً نو جوانان از دین و معنویت بیزار نیستند. اما عواملی مثل تنبلی آنان را کاهل می کند. عبادات، نیازمند روحی آزاد و اراده ای قوی اند که اشخاص کسل آن را ندارند. باید در تقویت اراده کوشید و به نوعی پرخوری و پرخوابی را کنار نهاد. به این سخن امام علی – علیه السلام _ توجه فرمایید: ((عادتهایتان را تغییر دهید تا عبادات برایتان آسان شود))(۳).

سوم: به کار گیری شیوه های مناسب۱. یاد دهی غیر مستقیم: پایدارترین و در عین حال خوشایند ترین یادگیری ها را یادگیری غیر مستقیم بر می شمرند. زیرا شخص آگاهانه و بدون هر گونه اجبار و فشار روانی همه حواسش را به رفتار مورد نظر متوجه می کند و با حس مطلوبی بر دانسته ها و تجاربش می افزاید و آنها را بکار می بندد. در این یادگیری علاوه بر آنکه ویژگی های الگو برایش خیلی اهمیت دارد هدیه دادن کتابهایی در موضوع نماز، گفتن داستانها و قصه ها و حکایت هایی پیرامون آن و به نقد کشاندن توجه و عدم توجه دیگران به نماز و بیان تاثیر نماز در زندگی انسان و… از روشهای القاء غیر مستقیم اند.
۲. الگو های مناسب: زمانی که نوجوان الگوهای رفتاری خود را در حال نماز ببینند. عمیقاً به رفتارشان کنجکاو می شوند وبا توجه به فطرت پاک و خدا جویشان با شور و احساس زیبا به نماز می ایستند. پدر و مادر، برادر و خواهر بزرگتر، مربی، دوست، اعضای فامیل هر کدام یک الگویند برای نوجوان. هر چه محبوبیت این اشخاص برای نوجوان بیشتر باشد، میزان تأثیر پذیری و الگو گیری او افزونتر خواهد بود.
۳. توجه به توانائی آنان در خواندن نماز: اگر برای خواندن نماز عرصه را بر نوجوان تنگ بگیریم و به ظرافت ها و راههای عالمانه نپردازیم و آنان را برای نماز، مورد تشویق و تأیید قرار ندهیم، به تدریج نماز برایشان غول وحشتناکی می شود و نه تنها در یادگیری ذکر ها، آداب و ترتیب نماز به مشکل می افتند بلکه آن را تکلیفی سخت می پندارند و زمینه سستی و گریز از نماز به وجود می آید. سعی کنیم با تشویق و ترغیب و ابتکار و ظرافت کاری، قدرت تحمل آنان را افزایش بخشیم و از تحقیر شخصیتشان بپرهیزیم و هرگز نماز خواندن دیگران را به رخشان نکشیم زیرا احساس حسادت، خود کم بینی و گریز از نماز را در آنان پدید می آوریم.
به نظر می رسد شما روش چندان مطلوبی را برای گرایش خواهرتان به نماز به کار نبسته اید و همواره با صدا کردن خواسته اید او را به نماز وا دارید. مثلاً اگر اسم او زینب باشد. با زینب، زینب کردن و پاشو، بلند شو و… فکر کرده اید او نماز خوان می شود. همان طور که دیدید تا مدتی نتیجه داد و بعد از مدتی او را به انفعال واداشته است. تنها کاری که شما می توانید اکنون انجام دهید القاء غیر مستقیم و زیرکانه است وگرنه، امر ونهی، اجبار، تهدید، تحریم و … اثر مخرب دارند. از این روشها جداً اجتناب کنید. او را دوست بدارید، به اندیشه اش احترام بگذارید و اجازه بدهید خودش به ارزش نماز پی ببرد و آن را بر گزیند. ارتباطش را به نوعی با دوستان اهل نماز بیشتر کنید و گاهی اگر علاقه داشت او را با خود به مسجد ببرید تا از فضاهای متنوع نماز بهره مند شود. مثل نماز جمعه، جماعت، مراسم های مذهبی و… .
یک نکته:
اگر این مشکل شما تنها برای نماز صبح است نه نماز های دیگر به این نکات توجه کنید:
خواب نوجوان باید طبق برنامه باشد، نوجوانی که شبها دیر می خوابد، صبح به سختی چشم باز می کند. از عوامل دیر خوابی می تواند خواب بسیار روز (بعد از ظهر) باشد. زمان و نو ع غذا نیز در سستی و رخوت بدن و خواب عمیق و طولانی تاثیر می گذارد.
وقتی می خواهید او را بیدار کنید از راه دور فریاد نزنید، کنار بسترش بنشینید با سخن نرم، همراه با مهربانی و ناز و نوازش او را به آرامی تکان دهید تا بیدار شود.
سخن پایانی:
برای امر به معروف و نهی از منکر هم مطالعه داشته باشید هم با اهل نظر مشورت کنید و راههای تازه و عالمانه و جذاب یاد بگیرید تا کارتان مؤثر بیفتد و از اقدام خود سرانه و سطحی حتماً دوری گزینید.

پاورقی:

۱. دهنوی، حسین، نسیم مهر، انتشارات خادم الرضا علیه السلام، چاپ هفتم، ج۱، ص ۹۹.
۲. المرء علی دین خلیله. ترک نماز چرا ؟، علی اصغر عزیزی، انتشارات دار الصادقین، چاپ اول، ص۱۳۰، به نقل از اصول کافی، ج ۲، ص ۳۵۷.
۳. ترک نماز چرا ؟ ص ۵۰ به نقل از میزان الحکمه، ج ۵، ص ۱۲۳.
منبع: نرم افزار پاسخ – مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات

ارسال یک پاسخ

توجه داشته باشید: آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نظر شما پس از تایید مدیر منتشر خواهد شد.