دین و اندیشه

  • در قرآن كريم نام دو كوه به دو مناسبت برده شده است :
    1- كوه طور سينا : نام كوهي است كه حضرت موسي (ع) در آنجا به پيامبري برانگيخته شد (1)و در آيات بسياري از قرآن كريم در جريان داستان بني اسرائيل از اين كوه نام برده شده است : فَلَمَّا قَضَى مُوسَى الْأَجَلَ وَسَارَ بِأَهْلِهِ آنَسَ مِن جَانِبِ الطُّورِ نَارًا (2)

  • ا توجه به برخی از آیات می توان گفت بهشت موجود در دل آسمانها و زمین نیست زیرا در برخی از آنها وسعت و گنجایش بهشت به مقدار گنجایش آسمانها و زمین معرفی شده است آنجا که می فرماید: «و سارعوا إلی مغفرة من ربکم و جنة عرضها السموات و الارض اعدت للمتقین» (1) .

  • معناي لغوي واژه اسلام "تسليم محض و خضوع " در مقابل پروردگار است، اما با توجه به اصول و قواعد تفسيري و عنايت به صدر و ذيل آيات مذكور و شواهد ديگر‌، نمي‌توان معناي اسلام را در قرآن‌، منحصر به معناي لغوي آن (تسليم محض در برابر خداوند) دانست بلكه اين واژه در قالب سه مصداق قابل توجه است.

  • از حضرت امام صادق (ع) نقل شده است که فرمود: هيچ بنده‏اى نيست که وقت خواب، آخر سوره كهف را بخواند، مگر آن كه هر وقتى را كه بخواهد، بيدار شود».تجربيات زيادی از اشخاص بسياری نقل شده است که حقانيت فرمايش امام و اعجاز قرآن را ثابت و محقق داشته است؛ اما ديده بصيرت بايد داشت تا حقايق را کاملاً دریافت کرد. (3)

  • در این زمینه نمی شود به طور قطع نظری داد چون در این مورد دیدگاه جامع وجود ندارد،لذا نمی شود گفت که مثلا فلان ترجمه قرآن به صورت مطلق از دیگر ترجمه ها بهتر است.هر ترجمه ای برای خود محاسن و نقاط قوت و همچنین ضعف هایی ممکن است داشته باشد که اهل فن بهتر می دانند

  • نزول قرآن به زبان عربي، با توجه به مخاطبان نخستين و شخص پيامبر كه عرب زبانند، جرياني طبيعي است. و هر سخنوري مطالب خويش را با زبان مخاطبان خود بيان مي‏كند. خداوند متعال نيز در ارسال پيامبران و ابلاغ پيام‏هاي خويش همين روش را به كار گرفته است.آنچه قرآن را آيين جهان شمول ساخته، «زبان فطري» آن است كه در گويش «زبان عربي» رسا و گويا جلوه‏گر شده است

  • تفسير جاهلانه نسبت به اصل محتوا؛ يعني مطلبي از آيه‌اي برداشت و بر آن تحميل شود، در حالي كه آن مطلب مطابق با برهان نيست و در اين جهت فرقي نيست بين اين كه برهان مطلب فلسفي يا كلامي باشد يا تجربي و يا نقلي؛ زيرا برهان هر مطلب وابسته به سنخ آن مطلب و محتواست؛ اگر محتوا از معارف تجريدي بود، اثبات آن مضمونْ برهان فلسفي ياكلامي مي‌طلبد و اگر محتوا از مسائل تجربي بود

  • «كوثر» و «تكاثر» نام دو سورهٔ قرآن‌اند و از واژهٔ «كثرت» (فزونی) گرفته شده‌اند. كلمهٔ «كوثر» فقط یك بار در قرآن كریم آمده است ولی واژهٔ «تكاثر» دوبار بكار رفته است.(1)«كوثر» به معنی شیئی خوب و پسندیده و خیر فراوان(2) كه شأنش كثرت و فزونی باشد و چیزی از آن افزون نباشد و سعادت دنیا و آخرت را در برداشته، اطلاق شده است. و آن جلوه‌ای از ذات حق و خیرخواه مطلق است و از او سر منشأ گرفته است.

  • اينكه توصيه به قرائت الفاظ قرآن به صورتي عربي شده مي تواند دلائل مختلفي داشته باشد .اولا. به اين خاطر كه قرآن بر مردمي نازل شد كه عرب زبان بودند و قرآن را به همان لفظ خود مي فهميدند و به همين جهت در روايات توصيه به قرائت آن شده است.ثانياً: جهت ايجاد زباني مشترك ميان همه پيروان اسلام و در واقع فراهم سازي وحدت و پيوند بين المللي ديني است.

  • از آیات قرآن چنین استفاده مى‏ شود که تمام کرات و سیاراتى را که ما مى ‏بینیم همه جزء آسمان اول است، و شش عالم دیگر وجود دارد که از دسترس دید ما و ابزارهاى علمى امروز ما بیرون است و مجموعا هفت عالم را به عنوان هفت آسمان تشکیل مى‏ دهند.چنان که قرآن مى‏ گوید: وَ زَیَّنَّا السَّماءَ الدُّنْیا بِمَصابِیحَ"[8] ما آسمان پائین را با چراغ هاى ستارگان زینت دادیم".

  • «سوره حمد» نسخه‎ای است برای درمان همه آلام جسمی و روحی و چون انسان «العیاذ بالله» بیمار شد، راحت‎ترین درمان و کم‎هزینه‎ترین درمان، خواندن سوره حمد است. چراکه «صادق آل‎عبا» فرمود: «چنان‎چه بر مرده‎ای 70 بار سوره حمد خواندید و زنده شد تعجب نکنید.»

  • از آنجا كه انسان به هنگامى كه مى ‏خواهد فعاليت پى‏ گيرى انجام دهد قيام مى ‏كند و به كار مى‏ پردازد از اين نظر قيام كنايه از حسن انجام امور و آمادگى براى فعاليت آمده است، ضمنا" استقامت" كه از همين ماده گرفته شده است و" قيم" كه آنهم از اين ماده است به معنى صاف و مستقيم و ثابت و پا بر جا است.و از آنجا كه" اقوم" صيغه" افعل تفضيل" است به معنى صافتر و مستقيم‏تر و پابرجاتر مى‏ آيد

  • مسئله فمینیسم به صورتی که مطرح است قدمت خیلی زیادی که به زمان لوط برگردد نمی باشد هر چند ممکن است در بعضی موارد با قوم لوط مشترک باشد و این افکار در قوم لوط هم مشاهده شود اما نشات گرفته از آن نیست و پیروان آنها هم نمی باشند.ز منظر تاريخي مي‌توان گفت طرح نظريه برابري زن و مرد به قرن هفدهم بازمي‌گردد. برخي نخستين فمينيست را «آن براد استريت» مي‌دانند

  • نگامي كه پيامبر اكرم ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ به مدينه آمدند، روزي عبدالله بن صوريا (يكي از علماي يهود) با جمعي از يهود فدك، نزد پيامبر اكرم ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ آمدند و از آن حضرت سوالات گونه گوني به عمل آوردند. نشانه هايي را كه گواه نبوت و رسالت او بود، جستجو نمودند. از جمله گفتند: اي محمّد ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ خواب تو چگونه است؟

  • در قرآن یک موضوع خاصی از سرگذشت پیامبران در چند جای قرآن تکرار نشده است؛ بلکه زندگی آنان دارای ابعاد گسترده بوده و این ابعاد در جاهای متعدد قرآن آمده است؛ مثلاً یکی از ابعاد زندگی پیامبران در یک سوره آمده است و یکی دیگر در سورة دیگر مطرح شده است. بیان ابعاد زندگی پیامبران در جاهای متعدد قرآن تکرار محسوب نمی گردد.

  • یکی از مطالب قرآن شریف، بیان قوانین ظاهر شریعت و آداب و سنن الهیه است، که در این کتاب نورانی کلیات و مهمات آن ذکر شده، و عمده در این قسم دعوت به اصول مطالب و ضوابط آن است؛ مثل باب صلاة، زکات، خمس، حج صوم، نکاح، ارث، قصاص، حدود، تجارت و امثال آن. و چون این قسم، که علم ظاهر شریعت است، عام المنعه و برای جمیع طبقات از حیث تعمیر دنیا و آخرت مجعول است

  • مهمترين منبعْ خود قرآن كريم است كه مبيِّن، شاهد و مفسِّر خويش است. ضرورت تفسير قرآن به قرآن و تأثير عميق آن در دستيابي به معارف قرآني مُبَرْهَن است و فصلي از اين پيشگفتار را به خود اختصاص داده است.منبع ديگر علم تفسير، سنّت معصومين (عليهم‌السلام) است كه طبق حديث متواتر ثقليْن، عترت طاهرين (عليهم‌السلام) همتاي قرآن بوده،

  • بعضي از اعمال واجب در قرآن اسم برده نشده است، و همچنين اصل نمازهاي پنجگانه را بيان فرموده است ولي تعداد كلمات نمازهاي پنجگانه در قرآن بيان شده است و همچنين خمس در آيه غنيمت مورد اشاره قرار گرفته است(3)ولي جزئيات در قرآن نيامده است و همچنين احکام زكوة، ‌حج، امر به معروف، جهاد... خداوند در كنار وحي قرآني وحي ديگري را براي پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نازل مي‌كرد به نام الهام بياني و حديث قدسي، كه جزئيات احكام و تأويلات قرآن را بيان مي‌نمود.

  • این که چرا سوره توبه بدون "بسم الله" است را چگونگى شروع این سوره به ما مى دهد، زیرا این سوره در واقع با اعلان جنگ به دشمنان پیمان شكن، و اظهار برائت و بیزارى از آنها و پیش گرفتن یك روش محكم و سخت در مقابل آنان آغاز شده، و روشنگر خشم خداوند نسبت به مشرکین است؛ و لذا با «بسم الله الرحمن الرحیم» كه نشانه صلح و دوستى و محبت و بیان كننده صفت رحمانیت و رحیمیت خدا است، در ظاهر تناسب ندارد.

  • در شان نزول آيات فوق روايات زيادى در كتب تفسير و حديث و تاريخ شيعه و اهل سنت نقل شده است كه ما از ميان آن ها آن چه مشهورتر و مناسبتر به نظر مى‏رسد انتخاب كرده‏ايم و آن اين كه:پيامبر(ص) گاه كه نزد "زينب بنت جحش" (يكى از همسرانش) مى‏رفت زينب او را نگاه مى‏داشت و از عسلى كه تهيه كرده بود خدمت پيامبر (ص) مى‏آورد، اين سخن به گوش "عايشه" رسيد، و بر او گران آمد.

  • دین اسلام اهمیت و اصالت فوق العاده¬ای برای عقل قائل شده؛ به گونه¬ای که در مباحث فقه اسلامی عقل یکی از منابع استنباط احکام فرعی، جزئی و متغیر از اصول و قوانین کلی و ثابت محسوب می¬شود و همین جایگاه عقل به فقه اسلامی و فقیه توانایی داده تا احکام مسائل جدید را به نحو درست استنباط و بیان کند.

  • آيا اساساً فرقي ميان شأن نزول و سبب نزول وجود دارد يا نه؟ بيشتر مفسران فرقي ميان اين دو قائل نشده‌اند و هر مناسبتي را كه ايجاب كرده است آيه يا آيه‌هايي نازل شود، گاه سبب نزول و گاه شأن نزول گفته‌اند. در صورتي كه ميان اين دو عبارت فرق است.

  • رنگ خدایی، هم‌رنگ با فطرت و منطق است و چشم اولیای خدا را نوازش می‌دهد و خریدار آن خدا و بهای آن بهشت می‌باشد. پس از میان رنگ‌ها،‌ رنگ خدایی بهترین و زیباترین رنگ است «و من احسَنُ من الله صبغة».

  • قرآن و عترت براي ارائه دين كامل و صالح براي اعتقاد و عمل دو ثقل متحدند و بر اساس حديث ثقلين، عترت منهاي قرآن، «عترت منهاي عترت»خواهد بود و همچنين قرآن منهاي عترت به منزلة «قرآن منهاي قرآن»خواهد بود. پس قرآن و عترت در ارائة دين جامع، به منزلة يك حجت الهي هستند

  • همه مراجع عظام (به جز آيت اللّه العظمی فاضل): اگر به آن صدق طلا نمى‏كند، اشكال ندارد. آيت اللّه العظمی فاضل:استعمال آن، جايز نيست.

  • مؤمن بايد همه كارهاى او حتى انگشتر به دست كردنش هم روى حساب باشد و كارى كه او را در نظر ديگران بد جلوه دهد انجام ندهد

  • ساخت و خريد و فروش انگشتر طلاى مخصوص مردان، جايز نيست.

  • همه مراجع عظام به جز آیت الله العظمی خامنه‏ اى): نماز با آن باطل است. آيه ‏اللَّه العظمی خامنه ‏اى: بنابر احتياط واجب، نماز با آن باطل است.

  • علوم بشرى نيز قادر به كشف برخى از حكمت ها و فلسفه هاى احكام مى باشند، نه همه آنها. بنابراين انتظار دانستن فلسفه همه احكام به طور جامع و كامل انتظارى فراتر از توان علمى و تنگناهاى دانش بشرى است.

  • همه مراجع: خريد آن جايز نيست

  • پولى كه در راه حرام صرف شود، جزء مؤونه نيست و بايد خمس آن پرداخت شود.

  • مستحب است انگشتر در دست راست باشد.- مكروه است انگشتر در انگشت شهادت و يا انگشت ميانى باشد.- مستحب است از جنس نقره باشد.- مستحب است نگين آن از عقيق باشد

  • هيچ دستى كه براى دعا به سوى خدا بالا مى‏رود محبوب‏تر از دستى كه در آن انگشتر عقيق باشد نيست

  • علم اخلاق، علمي است كه صفات نفساني خوب و بد و اعمال و رفتار اختياري متناسب با آن‌ها را معرفي مي‌كند و شيوة تحصيل صفات نفساني خوب و انجام اعمال پسنديده و دوري از صفات نفساني بد و اعمال ناپسند را نشان مي‌دهد

  • کرسی" از نظر ریشه لغوی از" کرس" (بر وزن ارث) گرفته شده که به معنی اصل و اساس می‏ باشد و گاهی نیز به هر چیزی که بهم پیوسته و ترکیب شده است گفته می‏ شود و به همین جهت به تخت های کوتاه" کرسی" می‏گویند و نقطه مقابل آن" عرش" است که به معنی چیز" مسقف" یا خود سقف و یا تخت پایه بلند می‏ آید.

  • اگر نشانه‏ هاى منى را نداشته باشد، مذى است و غسل واجب نمى‏شود.

  • یکی از روایاتی که در منابع روایی شیعی ذکر شده و به گفته علمای علم رجال از درجه اعتبار سندی درستی برخوردار نیست را روایت مذکوراست از آنجایی تا سد روایت مورد قبول نباشد نمی توان در خصوص محتوای آن سخنی به میان آور نمی توان از سند ضعیف این روایت چشم پوشی کرد.

  • با توجه به اهمیت وجایگاه ویژه‌ای که امر به معروف و نهی از منکر در منابع اسلامی برخوردار است می توان به طور کلی برکات وثمرات ارزشمند این فریضه‌ی الهی را در چهار محور کلی مورد بررسی قرار داد.

صفحه‌ها