چگونه او را نماز خوان کنم

پرسش:

با سلام و تشكر چطور دختر هشت ساله را به خواندن سر وقت نماز عادت دهيم. امر ونهي كنيم؟ تشويق؟ به چه نحوي تشويق كنيم ؟ اينكه مثلا نماز بخواني به شما فلان جايزه را مي دهيم؟ يا اينكه به او به صورت ناگهاني مثلا بعد از خواندن نماز دهيم تا اينكه براي طمع جايزه نماز نخواند؟ ممنونم. با تشكر.

با سلام خدمت شما پرسشگر گرامی و تبریك سال نو و فرا رسیدن بهار و با آرزوی بهترین ها برای شما و خانواده محترمتان در سال جدید، از ارتباط شما با این مركز صمیمانه سپاسگزاریم و امیدواریم كه تمام روزهای سال جدید برای شما بهاری باشد. از اين كه مسئله خود را با كارشناسان اين دفتر در ميان گذاشتيد، تشكر و قدردانى مى‏كنيم .
قبل از آنكه به موضوع سوال شما پاسخ دهیم لازم است نكاتی را برای اینكه زودتر به هدف خود برسید برای شما بین كنم.
1. به این نكته توجه كنید كودكان بیش از آنكه از گفتار و امر ونهی ما تاثیر پذیرند از رفتار ما سر مشق می گیرند. از اینرو لازم است در اولین گام با تمام وجود نسبت به اقامه نماز اطرافیان كودك جدیت داشته باشند،د به گونه ای كه كودك احساس كند مهم تر از نماز موضوع دیگری در زندگی اطرافیانش وجود ندارد.
2. از آنجا كودك شما هنوز به سن تكلیف نرسیده نباید در دعوت او به نماز از زبان تهدید و اجبار استفاده كنید، بلكه باید از طریق ملاطفت و مهربانی او را به نماز دعوت كنید.
3. به یاد داشته باشید موفقیت در امور تربیتی در دراز مدت و به صورت تدریجی نتیجه می دهد، بنابراین لازم است برای تربیت ایشان برنامه ای تنظیم كنید و به صورت مرحله ای عمل كنید. به عنوان مثال در ابتدا لازم نیست كودك را برای نماز صبح بیدار كنید، بلكه فقط از او بخواهید نماز های ظهر، عصر، مغرب و عشاء را بخواند. در مرحله بعد زمانی كه كودك از خواب بیدار می شود با در نظر گرفتن شرایط كودك از او بخواهید نماز را بخواند و در مرحله پایانی از كودك بخواهید قبل از طلوع آفتاب نماز خود ر ا بخواند. در یك كلام به صورت تدریجی عمل كردن یكی از موضوعات ضروری موفقیت در این كار است.
4. همراه كردن نماز خواندن با مسائلی كه كودك به آن علاقه دارد، یكی دیگر از موضوعاتی است كه باید مورد توجه قرار بگیرد. به عنوان مثال زمانی كه با كودك به نماز جماعت می روید، او را به پارك ببرید و به او اجازه دهید برای مدتی در پارك مشغول بازی شود.
5. تهیه عكس های كودكانه از مراسم نماز و توضیح آن برای كودك می تواند نقش زیادی در علاقمند كردن كودك به نماز داشته باشد.
6. تعریف داستان هایی درباره نماز كه متناسب با فهم كودك است می تواند راهگشا باشد. در ضمن خرید كتابهای مناسب در مورد نماز و هدیه آن به كودك نیز تاثیر مثبت دارد.
7. سعی كنید برای دعوت كودك به نماز خواندن به صورت مستقیم عمل نكنید و با دقت و ریز بینی او را به صورت غیر مستقیم به سمت نماز هدایت كنید.
اكنون به بررسی این نكته از سوال شما می پردازیم كه تقویت و تشویق كودك باید به چه صورتی انجام شود تا كمترین آسیب تربیتی را برای كودك بدنبال داشته باشد.
1. روشی كه شما خواستار به كار بردن آن هستید در روان شناسی تربیتی تقویت مثبت نامیده می شود. منظور از تقویت همان رویدادی است كه بلافاصله پس از پاسخ حضور می‌یابد تا احتمال تكرار آن را از سوی فرد، افزایش دهد.
2. در به كارگیری این روش باید مراقب باشید كه در نظر كودك تشویق شما جایگاه اصلی را پیدا نكند و انگیزه او برای نماز خواندن فقط دریافت جایزه باشد. برای این منظور
بهتر است در به كارگیری این روش نیز به صورت تدریجی عمل كنید.
الف) در ابتدای كار از تشویق پیاپی استفاده كنید، یعنی سعی كنید در هر بار نماز خواندن او را تشویق كنید.
3. به یاد داشته باشید كودك هر از چند گاهی نیاز به تشویق های مادی دارد، بنابراین حتی زمانی كه او به صورت مرتب نماز می خواند از تشویق كردن او غافل نشوید. البته نباید در تشویق او زیادروی كنید.
ب) البته منظور از تشویق فقط تشویق مادی نمی باشد بلكه می توانید از انواع مختلف تشویق استفاده كنید. به عنوان مثال لبخند، بوسیدن ، در آغوش گرفتن كودك و... می تواند توسط شما به كار گرفته شود.
ج) پس از گذشت مدتی به صورت ناگهانی كودك را تشویق كنید. به عنوان مثال در طول یك هفته كه فقط كودك را از طریق رفتار و گفتار خود تشویق كردید، به صورت ناگهانی برای كودك اسباب بازی مورد علاقه او را بخرید.
د) به مرور زمان از تعداد تشویق های مادی كم كنید و فقط كودك را بوسیله شیوه های دیگر تشویق كنید.
منبع: روان شناسی تربیتی اصول و كاربرد آن، جان ای گلاور، ترجمه علینقی خرازی؛ تهران: مركز نشر دانشگاهی
نویسنده:محمد صادق آقاجانی

منبع: اندیشه قم