نقش وراثت در تربیت

پرسش:

با سلام؛ آيا درست است كه فرزند به عمو يا دايي مي رود اگر درست است چرا در دين اسلام اينقدر تاكيد شده كه زني انتخاب كنيد كه احمق نباشد ، ترسو نباشد لطفا به طور كامل و علمي شرح دهيد؟

با سلام و عرض ارادت خدمت شما پرسشگر گرامي از اينكه با ما در ارتباط هستيد خرسنديم و اميدواريم كه ارتباط شما با ما تداوم داشته باشد. در ابتدا لازم مي دانم توضيحاتي درباره وراثت بيان كنم و پس از آن به بررسي سوال شما بپردازم.
در ميان افراد خويشاوند مشابهتهاي زيادي در ابعاد فيزيكي، فيزيولوژيك، هوش، صفات، منش و شخصيت مي توان پيدا كرد كه كمتر ميان دو انسان غير خيوشاوند چنين شباهت هايي يكجا جمع مي شود. اين پديده حاكي از آن است كه انتقال ارثي، دست كم در پديد آيي اينگونه صفات مشاركت و نقش دارد. انتقال صفات و خصوصيات موجودات زنده از يك نسل به نسل ديگررا (وراثت) مي نامند. براي وراثت دو اصل مشهور وجود دارد:
1.تمامي عوامل ژنتيكي كه هنگام انعقاد نطفه وجود دارد، در تعيين وراثت سهيم است.
2. ظهور و بروز ويژگي هاي ارثي، نيازي به يادگيري و تمرين ندارد.(روان شناسي رشد با نگرش به منابع اسلامي ج1ص182)
در روايات اسلامي نيز بر نقش وراثت در انتقال صفات و ويژگي هاي جسماني و رواني تاكيد بسيار شده است. امام علي عليه السلام شهامت و دلاوري يكي از فرزندان خود (حضرت ابوالفضل عليه السلام) و در مقابل ترسويي يكي ديگر از پسرانشان(محمد حنفيه) را صفاتي مي شمارند كه از مادرانشان بهارث برده اند. امام صادق عليه السلام در اين باره مي فرمايند:چون اراده خداوند بر آفرينش انساني تعلق گيرد، تمامي وژگي هاي اجداد وي تا حضرت آدم را گرد مي آورد و او رابا ويژگي هاي يكي از آنان مي آفريند، ...) طبق اين روايت نه تنها والدين و دايي و ساير بستگان در وارثت نقش دارند بلكه نسل هاي گذشته فرد نيز در ويژگي هاي فرد نقش بازي مي كنند.(همان ص216)
طبق مطالب بالا روشن شد دليل تاكيد اسلام بر انتخاب همسر مناسب و در نظر گرفتن اقوام و نزديكان زن نقش وراتث در انتقال صفات و ويژگي هاي رواني و شخصيتي فرزند است در روايتي اين موضوع به صورت روشن بيان شده است: تزوجوا في الهجز الصالح فان عرق دساز . در خانه خوب ازدواج كنيد چرا كه عرق ( ژن) اثر گذار است. از سوي ديگر در روايات ما تاكيد شده است كه در انتخاب همسر دقت كنيم چراكه زنان فرزندي مانند برادرنشان مي اورند: رسول خدا(صلي الله عليه آله و سلم ) فرمودند : اختاروا لنطفكم فان الخال احد الضجيعين راى نطفه هاى خود جايگاه مناسبي اختيار كنيد كه دائي در خصوصيات فرزند موثر است.در روايتي ديگر آمده كه فرمود: تلاش كنيد براى نطفه هاى خود كشتزار صالحى انتخاب كنيد و نزديكان او را هم در نظر بگيريد زيرا فرزندان شبيه به دائى ها هستند.
طبق مطالب بالا روشن شد كه از ديدگاه علم و دين تمام وابستگان فرد در ژنتيك او تاثير دارند، البته در اين ميان مادر و دايي نقش بيشتري دارند و به همين دليل در روايات ما مورد تاكيد قرار گرفته است.
منبع: روان شناسي رشد با نگرش به منابع اسلامي، جمعي از مولفان، دفتر همكاري حوزه و دانشگاه
نویسنده:محمد صادق آقاجانی

منبع: سایت پرسمان دانشجویی